Verwarring over kapitaalverzekering

De Belastingdienst en de Nederlandse Federatie van Belasting Adviseurs (NFBA) liggen in de clinch over de aangiftemogelijkheid voor particulieren met kapitaalverzekeringen....

Van onze verslaggever

Er is een verschil van mening ontstaan tussen de Nederlandse Federatie van Belasting Adviseurs (NFBA) en de Belastingdienst over het aangiftebiljet 2001.

Twan Schoenmakers van de Federatie vindt dat particulieren op het biljet de mogelijkheid moeten hebben aan te geven hoe zij hun eventuele kapitaalverzekeringen (een soort levensverzekering) over de diverse 'boxen' willen verdelen. Schoenmakers stelt dat de informatie op het biljet nu leidt tot verwarring over die onderverdeling.

Nederlanders sluiten vaak een kapitaalverzekering af, naast een hypotheek op het eigen huis. Door periodiek een bedrag opzij te zetten, dat gedurende een vaste looptijd wordt gespaard of belegd, komt na verloop van tijd een eindkapitaal vrij. Met dat geld kan de huizenbezitter in één keer zijn hypotheek aflossen, of een andere grote uitgave financieren, zoals een zeilboot of een wereldreis.

Als een kapitaalverzekering gekoppeld is aan de hypotheek, komt deze op het belastingformulier automatisch in box 1 terecht. Maar als hij los staat van de hypotheek, heeft de belastingplichtige de keuze tussen box 1 en box 3.

'Het kan bijvoorbeeld voordeliger zijn om de oudste verzekering in box 1 onder te brengen en de nieuwste in box 3', zo legt Schoenmakers uit. 'Maar dat is op dit aangiftebiljet nu niet mogelijk.'

Een keuze is op het formulier inderdaad niet te maken. Een kruisje in het vakje bij vraag 11g op het P-biljet (of 5g op het E-biljet) suggereert dat alle kapitaalverzekeringen - vastzittend aan een hypotheek of niet - onder box 1 vallen, verklaart Schoenmakers. Dat leidt volgens hem tot onduidelijkheid. 'Hoe goed de toelichting ook is opgesteld.'

De Belastingdienst snapt het probleem niet. 'Hier hebben we bewust voor gekozen', zegt Juliette de Voogd van de Belastingdienst. 'Particulieren hoeven niet te kiezen tussen boxen, want de Belastingdienst krijgt achteraf de vereiste gegevens van banken en verzekeraars. Daaruit blijkt welke polisnummers aan een eigen huis gekoppeld zijn en dus per definitie onder box 1 vallen. De overige vallen automatisch in box 3.'

J. Kemper van het College Belastingadviseurs waarschuwt verzekeringhouders dat het van groot belang is om goed naar de polisvoorwaarden van de kapitaalverzekering te kijken. 'Om te beginnen moet de koppeling van verzekering aan hypotheek daarin vermeld staan. Let daar goed op.'

Daarnaast kan de keuze voor box 1 naderhand niet worden teruggedraaid. En deze keuze heeft consequenties voor belangrijke zaken zoals de belastingdrempel en de bestedingsvrijheid van het bedrag. Als iemand een kapitaalverzekering eenmaal in box 1 heeft opgevoerd, is hij verplicht om het te zijner tijd vrijkomende bedrag daadwerkelijk aan de aflossing van zijn hypotheek te besteden.

Daar komt bij dat de belastingregels per box verschillen. Wie alsnog besluit om een polis te koppelen aan zijn eigen huis, mag dat met terugwerkende kracht doen. Dat kan voordeliger uitpakken voor sommige particulieren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden