Verwarring over arrestatiebevel Al Bashir

Er is donderdag verwarring ontstaan over een arrestatiebevel van het Internationaal Strafhof voor president Omar al Bashir van Soedan.

Een avond eerder meldde The New York Times dat de rechters van het Internationaal Strafhof in Den Haag (ICC) een arrestatiebevel tegen president Bashir hadden uitgevaardigd. Het besluit zou volgens de Amerikaanse krant ‘een van de komende dagen’ officieel bekend worden gemaakt. Een woordvoerster van het ICC vertelde donderdagmorgen dat de rechters nog geen beslissing hebben genomen en dat er dus nog geen arrestatiebevel is.

Duizenden doden
De hoofdaanklager van het ICC Luis Moreno-Ocampo vroeg de rechters van het Hof in juni vorig jaar een arrestatiebevel tegen Bashir uit te vaardigen. Uniek, want het zou de eerste keer zijn dat dat tegen een zittend staatshoofd gebeurt. Moreno-Ocampo houdt de Soedanese leider verantwoordelijkheid voor de dood van duizenden mensen in de Soedanese provincie Darfur.

In Darfur vechten rebellen van de lokale bevolkingsgroepen de Fur, de Masalit en de Zaghawa tegen het centrale bewind in Khartoem. Omdat Bashir er niet in slaagde deze rebellen te verslaan ging hij, volgens Moreno-Ocampo, ‘achter de burgers aan. Zijn alibi was het bestrijden van een opstand, de ware bedoeling was genocide’.

Bashir zou zijn soldaten en de aan zijn regering gelieerde milities als de Janjaweed op de burgers in dorpen en vluchtelingenkampen hebben losgelaten. Moreno- Ocampo: ‘Hij heeft niet eens kogels nodig. Hij gebruikt andere wapens: verkrachting, honger en angst. Net zo efficiënt als kogels, maar stiller.’

Sinds het conflict in Darfur in 2003 uitbrak zijn volgens de Verenigde Naties 300 duizend mensen in Darfur omgekomen en zijn zo’n 2,5 miljoen inwoners op de vlucht geslagen. Wie boven Darfur vliegt, ziet overal uitgebrande dorpen en stadjes.

Gesprekken over vrede
JEM, een van de grote rebellengroeperingen, en de regering in Khartoem praten nu in Qatar – halfslachtig – met elkaar over vrede. Verwacht wordt dat een getergde Bashir zich daaruit gaat terugtrekken als hij internationaal vervolgd wordt. Gevreesd wordt dat dan ook het geweld in Darfur weer zal toenemen – niet alleen tegen de lokale bevolking, maar ook tegen buitenlandse hulpverleners en VN-personeel. Ook komt het toch al fragiele vredesverdrag tussen Khartoem en het semi-onafhankelijke Zuid-Soedan onder meer druk te staan.

Een officieel arrestatiebevel tegen Bashir beperkt diens reismogelijkheden. Landen die lid zijn van het ICC moeten hem uitleveren. Of dat zal gebeuren, is de vraag. Veel Afrikaanse landen, ook die geleid worden door democratisch gekozen leiders, zetten hun vraagtekens bij het beleid van het Strafhof, dat in hun ogen te veel gericht is op misstanden op het Afrikaanse continent en elders in de wereld minder actief is. Ook bij de Arabische Liga heerst kritiek op het beleid van het Strafhof.

De kans dat Bashir binnenkort al geboeid in Den Haag verschijnt is klein omdat daadwerkelijke implementatie van een arrestatiebevel nog een jaar kan worden uitgesteld als de VN-Veiligheidsraad daartoe beslist. Binnen de Veiligheidsraad mag Bashir rekenen op zijn trouwe vrienden China en Rusland, die een veto kunnen uitspreken tegen uitvoering van een arrestatiebevel.

Al Bashir (AFP) Beeld
Al Bashir (AFP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden