'Vervolging daders neerhalen toestel lastig'

De vervolging van de verantwoordelijken voor de vliegtuigcrash van vlucht MH17 wordt waarschijnlijk een van de meest complexe zaken voor het Openbaar Ministerie (OM) op het gebied van internationale misdrijven. Hoogleraar internationaal strafrecht Geert-Jan Knoops zegt dat maandag in een interview met het ANP.

Beeld epa

Hij reageert op het oriënterend onderzoek dat het OM doet naar de ramp. Knoops besprak het dilemma maandag nog in een hoorcollege voor internationale studenten op de Israëlische universiteit Herzliya.

'Als je al verdachten kunt identificeren is het eerste probleem: hoe ga je aantonen dat het opzet was? Dat kun je niet zomaar bewijzen. Daar heb je getuigen voor nodig en forensisch, technisch bewijs als ondersteuning'', stelt Knoops. 'Het zal niet meevallen om die getuigen in oorlogsgebied te vinden en te laten verklaren in de huidige omstandigheden.''

Verstoord
De locatie van de ramp is al flink beïnvloed door mensen die daar hebben rondgelopen en de omgeving hebben verstoord. Dat is een probleem voor het vinden van technisch bewijs. 'Het onderzoek is nu na dagen pas aan de gang. Wie zegt dat de plaats delict niet gemanipuleerd is, zo kan het verweer straks zijn?''

Vervolgens wordt het heel lastig het proces tegen eventuele verdachten naar Den Haag te krijgen. Je kunt ze niet zomaar oppakken, benadrukt Knoops. 'Die verdachten zitten waarschijnlijk in oorlogsgebied en wie is bereid ze over te dragen?'

Verder is een probleem om het bewijs aan Nederland over te dragen. 'Dit zijn heel ingewikkelde en lastige vraagstukken'', stelt Knoops. 'Toch denk ik dat de Nederlandse aanklager die nu in Oekraïne is, al onderhandelt om de zaak naar Den Haag te krijgen.''

Oorlogsmisdaden
De wet biedt de mogelijkheid om internationale misdrijven in Nederland
te berechten. Knoops heeft begrepen dat de basis voor het Nederlandse onderzoek de verdenkingen oorlogsmisdaden en moord zijn.

'Dan is het de vraag, is het een oorlogsmisdaad als je met 1 raket schiet. Bij een oorlogsmisdrijf komt meer kijken dan één handeling. De schending van het oorlogsrecht moet deel uitmaken van een plan. Ook moord is moeilijk te bewijzen door de eerder genoemde obstakels.''

Toch begrijpt Knoops heel goed dat het OM aan het onderzoek is begonnen. 'Je moet ergens beginnen. Maar het wordt een enorme uitdaging.''

Geert-Jan Knoops. Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden