Vervoer chemicaliën over weg meestal veilig

Voor vervoer van gevaarlijke stoffen over de weg gelden strenge regels. Er wordt vaak gecontroleerd. Toch zijn er gevaarlijke scenario's....

Van onze verslaggever Jeroen Trommelen

Geen auto wordt zo vaak gecontroleerd als een vrachtwagen met chemische lading. 'Zeker een op de vijf van onze transporten wordt aangehouden en gecontroleerd', zegt directeur De Jong van vervoerbedrijf Grauss Transport uit Hoogvliet, de eigenaar van de vrachtauto die dinsdag op de A28 bij De Bilt begon te lekken.

De weg werd negen uur lang in beide richtingen afgesloten en de wijde omgeving werd gewaarschuwd. Achteraf overbodig, is de conclusie. De auto had zonder problemen kunnen worden weggesleept. De ladingpapieren waaruit dat bleek, waren in orde.

Ernstige ongevallen met het vervoer van chemische stoffen over de weg zijn in Nederland de laatste jaren niet voorgekomen, zegt hoofd Expertise en Onderzoek Helsloot van brandweer- en calamiteiteninstituut Nibra. Exacte cijfers bestaan niet, maar het instituut schat dat er jaarlijks tien keer 'iets' gebeurt met een gevaarlijke lading waarvoor de weg wordt afgesloten of de omgeving wordt gewaarschuwd. Tot ernstige ongevallen leidde dat nergens .

De oorzaak zoekt hij in de strenge Europese regelgeving voor gevaarlijk transport over de weg. 'De regulering is goed en ook de handhaving is redelijk, in elk geval de administratieve controle. Maar misschien gebeurt er volgende week iets ernstigs. Een garantie is het niet.'

De situatie met gevaarlijke stoffen over de weg is precies tegengesteld aan die van vervoer van zware stookolie over zee. Brandweer en andere hulpdiensten nemen liever te veel voorzorg in acht dan te weinig. Dat was ook dinsdag het geval op de A28. 'Als een vrachtbrief vermeldt om welke stof het gaat, kunnen we er niet zomaar van uitgaan dat dat ook zo is', zegt de woordvoerder van De Bilt. Volgens Helsloot van Nibra 'is een ramp een ramp, zodra iemand vindt dat het een ramp is'.

In veel rampoefeningen wordt een ongeval nagebootst waarin chemicaliënauto's zijn betrokken, maar in werkelijkheid zijn de gevaren met andere stoffen groter. Maar in het meest waarschijnlijke rampscenario ziet Helsloot vooral een tankwagen geladen met benzine botsen op een file in de tunnel. 'Dan is het einde file en einde tunnel.' Vrachtauto's met gevaarlijke lading moeten tunnels mijden, maar die met benzine mogen er wel door.

In het overheidsbeleid worden de risico's van chloor- en LPG-transport het hoogst aangeslagen. Chloor wordt uitsluitend vervoerd via het spoor. Die transporten zullen binnen enkele jaren worden beëindigd. LPG wordt echter dagelijks op duizenden plaatsen gelost bij tankstations.

In juli vorig jaar explodeerde een LPG-tankwagen in Eindhoven, waarbij huizen op 140 meter afstand zwaar werden beschadigd. Voor bestaande tankstations is de gehanteerde afstandsnorm tot woonhuizen slechts twintig meter. Ruim 550 LPG-tankstations vormen een onaanvaardbaar veiligheidsrisico voor de omgeving. Oud-minister Pronk van VROM wilde de stations sluiten.

In totaal wordt jaarlijks 20 miljoen ton gevaarlijke stoffen vervoerd over de weg. Via het spoor gaat 5 miljoen ton; via water 55 miljoen en per pijpleiding 50 miljoen ton. De afgelopen tien jaar zijn veel transporten met chemische stoffen overbodig geworden door pijpleidingen. Ook in andere sectoren kan het transport worden teruggedrongen.

De vrachtauto met chemisch afval van afgelopen dinsdag was bijvoorbeeld op weg van de haven van Rotterdam naar Hamburg. De lading zelf kwam uit Ierland. Dat land heeft namelijk geen eigen verwerkingsinstallatie voor chemisch afval, zegt directeur De Jong van Grauss Transport. Zijn bedrijf is gespecialiseerd in het vervoer van chemisch afval naar onder meer Duitsland.

De betrokken lading zou ook heel goed verwerkt kunnen worden bij Afval Verwerking Rijnmond (AVR) in het Botlekgebied, erkent hij. 'Maar in Duitsland staan geavanceerde energiecentrales die dit afval gebruiken als brandstof. Het is dus economisch voordeliger om het daarheen te brengen.'

Volgens de Europese wetgeving moeten landen overigens hun eigen afval kunnen verwerken. Ierland had daarvoor ontheffing gekregen, maar is nu zelf met het bouwen van verwerkingsinstallaties begonnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden