Vertrouwensbreuk: Sap stapt op

'Met pijn in het hart' is Jolande Sap toch nog onverwacht opgestapt als partijleider van GroenLinks. Tussen haar en de rest van de partijtop was een vertrouwensbreuk ontstaan die vrijdag op straat kwam te liggen, waarna zij de eer aan zichzelf hield. Sap verlaat ook de Tweede Kamer.

DEN HAAG - Binnen en buiten haar partij wordt ze geprezen als een gedreven politica met lef. Partijprominenten zijn woedend op het partijbestuur. Partijvoorzitter Heleen Weening liet vrijdag weten dat zij zal opstappen als de leden haar dat vragen.


Sap kreeg voor de zomer nog een vertrouwensvotum van 85 procent van haar partij in de strijd om het lijsttrekkerschap met Tofik Dibi. Het verlies van zes van de tien Kamerzetels op 12 september overleeft zij uiteindelijk niet. Weening juichte het de dag na de Kamerverkiezingen nog toe dat Sap aanbleef. Ze zei 'trots' te zijn op de manier waarop Sap campagne had gevoerd.


Ruim drie weken later is dat vertrouwen tot onder het nulpunt gedaald. 'Het partijbestuur is na intensieve gesprekken met relevante gremia en betrokkenen in de afgelopen weken tot de conclusie gekomen dat Jolande Sap niet langer het benodigde draagvlak heeft en niet meer in staat is om effectief en gezaghebbend leiding te geven aan de fractie en de partij', aldus de verklaring van het bestuur.' Sap op haar beurt schrijft: 'Tot op de dag van vandaag is mij onduidelijk welke oplossing een overhaast vertrek biedt.'


Vorige maand gaf het bestuur een commissie onder leiding van oud-Kamerlid Andrée van Es de opdracht de oorzaken van de verkiezingsnederlaag te onderzoeken. Die zou de tijd nemen tot het voorjaar, maar het partijbestuur heeft de uitkomsten niet afgewacht. Dat leidde vrijdag tot verontwaardigde reacties van partijprominenten. Voorgangster Femke Halsema noemt het 'onverdiend' dat Sap moet aftreden en twitterde: 'Zo, 'partijtop', mij hoeven jullie voorlopig niet meer te bellen.' Het teruggetreden Kamerlid Ineke van Gent, die in de zomer Sap nog verweet dat het fractiebestuur niet functioneerde, vindt dat de positie van de partijtop nu onder het vergrootglas ligt. Oud-europarlementariër Joost Lagendijk liet weten dat het bestuur zeker zo schuldig als Sap aan het drama in de partij.


Buiten eigen kring oogstte Sap vrijdag waardering. Premier Rutte ziet Sap als een 'moedig en strijdbaar politica' vanwege haar 'open stijl'. D66-collega Alexander Pechtold betreurt het dat het Sap niet is gegund GroenLinks er weer bovenop te krijgen. Sap was volgens PvdA-leider Diederik Samsom 'een gewaardeerd collega die met passie streed voor groene en rechtvaardige politiek'. Oud-GroenLinks-leider Paul Rosenmöller typeert haar als 'dapper en deskundig'.


pagina 33


De opvolging

De meeste waarschijnlijke tussentijdse opvolger voor Jolande Sap is de nummer 2 van de kandidatenlijst, partijveteraan Bram van Ojik (58). GroenLinks heeft sinds de verkiezingen slechts vier Kamerleden over. Nummer 3, Liesbeth van Tongeren (54), is relatief onervaren. Jesse Klaver (26), nummer 4, liet vrijdag weten niet beschikbaar te zijn voor het fractievoorzitterschap. De zetel die Sap achterlaat, valt toe aan de nummer 5 op de lijst, Linda Voortman (33).

Van Ojik heeft een lange geschiedenis in GroenLinks en zijn voorlopers. Hij is zelf afkomstig uit de PPR, de Politieke Partij Radikalen. Als voorzitter van die partij had hij in 1990 een belangrijke rol in de fusie met de Communistische Partij Nederland (CPN), Pacifistisch Socialistische Partij (PSP) en de Evangelische Volkspartij (EVP) tot GroenLinks.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden