Vertrouweling van Soeharto

Hij gold als een sleutelfiguur in het naoorlogse IndonesiVooral generaal 'Benny' Moerdani is volgens sommigen verantwoordelijk voor de tienduizenden verdwijningen en moorden tijdens het regime van Soeharto....

Zijn internationale faam verwierf generaal Leonardus Benyamin 'Benny' Moerdani in 1981, toen hij een commandoteam leidde dat een einde maakte aan de kaping van een Indonesisch vliegtuig in Bangkok. Alle passagiers werden bevrijd. Veel vaker echter leidde Moerdani dubieuze militaire operaties waarbij talloze doden vielen.

Moerdani, die zondag op 74-jarige leeftijd overleed in Jakarta, was een van de hoofrolspelers tijdens het dictatoriale bewind van president Soeharto. Volgens de huidige generaal Hartono was niet Soeharto, maar Moerdani de belangrijkste verantwoordelijke voor tienduizenden verdwijningen en moorden.

Zijn naam is verbonden aan zeer omstreden operaties. Als commandant van een parachutisteneenheid nam hij deel aan de mislukte invasie van Nederlands Nieuw-Guinea in 1962. Zijn eenheid werd door de Nederlandse troepen weggevaagd, maar Moerdani overleefde en keerde later als een held in Indonesierug. Nieuw-Guinea werd later onder druk van de Verenigde Staten alsnog bij Indonesingelijfd.

President Soekarno stuurde Moerdani naar Thailand, waar hij een geheime operatie voor het inlijven van Maleisioest voorbereiden. De machtsovername door Soeharto maakte een einde aan die operatie. Soeharto greep, met Amerikaanse instemming, de macht nadat in september 1965 zes generaals tijdens een duistere couppoging waren vermoord. Soeharto ontketende een heksenjacht op communisten, die volgens hem achter de coup zouden hebben gezeten. De heksenjacht was de bloedige opmaat voor een meedogenloos bewind.

Moerdani werd een vertrouweling van Soeharto. In 1975 kreeg hij de leiding over de Indonesische invasie in Oost-Timor, dat net van Portugal zijn onafhankelijkheid had gekregen. De burgeroorlog die volgde, zou 24 jaar duren en aan tienduizenden Timorezen het leven kosten. In 1999 werd Oost-Timor onafhankelijk.

Eind jaren tachtig werd Moerdani als opperbevelhebber ontslagen na ruzie met Soeharto over de toenemende corruptie van de familie van de dictator. Hij behield tot 1993 wel nog de post van minister van Defensie, een onbeduidende portefeuille in een land waar enkel de president en de opperbevelhebber zeggenschap hebben over het leger. De laatste jaren was Moerdani een vertrouweling van Megawati Soekarnoputri.

Zijn gewelddadig verleden ten spijt gold Moerdani als een man met principes, die ook onder zijn critici respect genoot. Ex-president Soeharto, zelf kampend met een tanende gezondheid, bracht zaterdag een laatste bezoek aan zijn ex-generaal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden