Vertrouwde keus in Bangladesh

Niets wijst erop dat Bangladesh aan de vooravond van een nieuw tijdperk staat. Vandaag worden er weliswaar verkiezingen gehouden, maar de strijd gaat als vanouds tussen de twee aartsvijanden die het land de afgelopen achttien jaar om en om hebben geregeerd: Sheikh Hasina van de Awami Liga (AL) en Khaleda...

Toen hun aanhangers het land twee jaar geleden verlamden met straatprotesten en gevechten, riep het leger de staat van beleg uit. De verkiezingen die in januari 2007 zouden worden gehouden, werden afgelast. De uit technocraten bestaande interim-regering zou pas nieuwe verkiezingen uitschrijven als het land daar weer klaar voor was.

Het team ging voortvarend te werk. Zo schrapte de Verkiezingscommissie, die een nieuw kiezersregister moest opstellen, meer dan elf miljoen valse namen. De Anti-corruptiecommissie vervolgde politici en zakenmensen die Bangladesh de reputatie van een van ’s werelds corruptste landen hebben bezorgd. Honderden mensen werden gearresteerd, onder wie de zoon van Khaleda Zia, en later ook Khaleda en Sheikh Hasina zelf.

Door de draconische veiligheidsmaatregelen verloor de interim-regering echter de steun van de media, en door de stijgende voedselprijzen werd de bevolking opnieuw onrustig. Bovendien bleek geen enkele politieke partij te willen deelnemen aan verkiezingen als Khaleda en Hasina niet op vrije voeten zouden worden gesteld.

Het was een bittere tegenvaller voor de interim-regering, die er op gebrand was de twee vrouwen voorgoed uit de politiek te krijgen. Na maanden van onderhandelingen werden Hasina en Khaleda, en hun naaste handlangers, op borgtocht vrijgelaten.

De stembusgang van vandaag is nog strak voorbereid door de interim-regering. Er zijn miljoenen nieuwe identiteitskaarten verspreid, en er staan tienduizenden soldaten en politiemannen klaar om geweld te voorkomen. Het wantrouwen tussen de aanhangers van Khaleda en Hasina is echter zo groot, dat een ordelijke verkiezingsdag verre van zeker is.

Nog onzekerder is wat er na de verkiezingen gaat gebeuren. Bangladesh heeft genoeg problemen die de nieuwe regering het hoofd zal moeten bieden. Het is een van de armste landen van Azië, miljoenen mensen verdienen minder dan een euro per dag, de corruptie werkt verlammend en schrikt buitenlandse investeerders af, en het extremisme broeit.

De partijprogramma’s van Hasina en Khaleda lopen overigens niet eens zoveel uiteen. Een belangrijk verschil is dat de Awami Liga een sterke seculiere traditie heeft en minder geneigd is steun te zoeken bij religieus rechts.

De BNP sloot voor de verkiezingen van 2001 een verbond met twee islamistische partijen. Deze coalitie behaalde een meerderheid en regeerde tot 2006. Premier Khaleda Zia nam twee ministers van de Jamiaat-i-Islami in haar regering op.

De jaren dat deze vrouwen aan de macht waren, werden overschaduwd door boycots van het parlement door de verliezende partij, een totaal gebrek aan compromissen en geweld tussen de aanhangers.

Gevreesd wordt dat Hasina en Khaleda hun rivaliteit ook nu niet terzijde kunnen schuiven en dat de winnaar van de verkiezingen geen ruimte zal krijgen van de verliezer de problemen van het land aan te pakken. Hasina ligt voor in de peilingen en haar rivale heeft de samenzweringstheorie al gelanceerd: de interim-regering zou in het geniep proberen de Awami Liga aan de macht te krijgen.

Sheikh Hasina heeft Khaleda Zia op haar beurt bij voorbaat beschuldigd van kiezersfraude en corruptie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden