Nieuws

Vertrektijdenbord terug op Utrecht Centraal: ‘Reizigers vragen er al jaren om’

Acht jaar nadat de treinreiziger zijn snelgids bij haastige spoed kwijtraakte is het informatiescherm met vertrektijden terug op Utrecht Centraal Station, en in een groter formaat dan ooit en dan waar dan ook in Nederland.

Een medewerker sleutelt aan het digitaal informatiescherm in de stationshal van Utrecht Centraal Station, twee weken voor het in gebruik wordt genomen. Dat gebeurt vandaag. Beeld ANP
Een medewerker sleutelt aan het digitaal informatiescherm in de stationshal van Utrecht Centraal Station, twee weken voor het in gebruik wordt genomen. Dat gebeurt vandaag.Beeld ANP

In 2011 werd het befaamde blauwe klapperbord met vertrekkende treinen op het Utrechtse station van de muur gehaald en naar het Spoorwegmuseum afgevoerd, een kleine anderhalve kilometer verderop. Er kwam een digitaal scherm voor in de plaats, maar dat werd twee jaar later op zijn beurt verwijderd, vanwege de verbouwing van het station.

Nu die achter de rug is, hebben NS en ProRail het digitale informatiebord teruggehangen. Het is groter dan vroeger. Midden in de stationshal waar het grootste deel van de sporen op uitkomt, hangt een scherm van 16 meter breed en 2,25 meter hoog. Daarop valt de vertrektijd, de bestemming, het spoor, het type trein en eventuele vertragingen (‘+15’) van veertig treinen tegelijk af te lezen. Het zijn er een paar minder als er serviceberichten verschijnen over werkzaamheden, aangepaste dienstregelingen of langdurige stremmingen.

Relikwie

Tot een paar jaar terug leek het vertrektijdenbord voorbestemd te eindigen als een relikwie uit het verleden. Iedere reiziger kan immers op zijn smartphone uitvinden waar hij hoe laat de eerstvolgende trein naar Helmond of Heerenveen kan vinden. Maar er zijn nog altijd reizigers die in één oogopslag willen zien of hun trein (nog) wel staat op het perron waar ze hem gewend zijn, of waar de reisplanner hem had bedacht.

‘Veel reizigers vragen al jaren om terugkeer van het grote scherm, zodat zij vanaf een afstand meteen kunnen zien waar ze heen moeten lopen’, stelt directeur Freek Bos van de reizigersvereniging Rover die jaren voor een terugkeer heeft geijverd. ‘Bovendien is het bord altijd een geliefd herkenningspunt voor mensen die elkaar hier op het station ontmoeten.’

Na Rovers lobby besloten NS en ProRail voorlopig op vijf grote stations de vertrektijden weer in chocoladeletters op een scherm te projecteren. Rotterdam CS had in december 2019 de primeur, daarna volgden Schiphol en Den Haag Centraal, en nu Utrecht. Later dit jaar komt Leiden aan de beurt. Tegen de Volkskrant noemde president-directeur Marjan Rintel 75 duizend reizigers per dag de ondergrens voor het plaatsen van een scherm. ‘En het moet een toegevoegde waarde hebben.’

‘Het scherm is een aanvulling op de reisinformatie in de NS-app, op de website en de kleinere schermen op de stations’, zegt Mirjam Schokker, stationsmanager van Utrecht CS. ‘Het reuzenscherm in het midden van de stationshal geeft reizigers extra comfort, want je ziet meteen of je nog een kopje koffie kan halen.’

Het 2.000 kilogram zware bord, dat boven een koffie- en een kledingwinkel hangt, telt bijna 2,3 miljoen pixels. De lichtsterkte van de 7 miljoen ledjes in het scherm past zich automatisch aan de lichtomstandigheden aan, zodat de reisinformatie altijd goed zichtbaar is. Op zijn felst geeft het Utrechtse bord net zoveel licht af als 35 straatlantaarns. Toch is er niet meer dan een gewone krachtstroomaansluiting nodig om het scherm verlicht te houden – te vergelijken met de aansluiting in oudere huizen voor een elektrisch fornuis of kookplaat.

Het nieuwe informatiescherm over vertrekkende treinen op Utrecht CS. Beeld Prorail
Het nieuwe informatiescherm over vertrekkende treinen op Utrecht CS.Beeld Prorail

BORD ERIN, BALIE ERUIT

Zoals vaak nemen de spoorwegen net zoveel als ze geven: terwijl de informatie voor de reiziger word verbeterd op vier stations gaat de service elders achteruit. Het bedrijf kondigde begin december aan dat ze het aantal vaste ticketservicebalies op stations wil halveren. Als de ondernemingsraad instemt blijven er nog maar vijftien van de huidige 36 balies open. Volgens de NS koopt al 30 procent van de klanten incidentele kaartjes via internet of de app op hun smartphone, de rest gebruikt de ov-chipkaart. Nog maar 12 procent schaft losse kaartjes of abonnementen aan op het station.

Volgens Tjalling Smit, Raad van Bestuur van NS, sluit het koopgedrag aan op een maatschappelijke trend. ‘Nederland is in rap tempo aan het digitaliseren. Pinautomaten verdwijnen uit het straatbeeld, zelfscankassa’s nemen een vlucht in de supermarkt, en je kan steeds meer overheidszaken online regelen. Ook wij zien die ontwikkeling bij onze reizigers.’ Door de ingrepen komen 300 arbeidsplaatsen op de tocht te staan.

Lees ook

Het unieke, vertrouwde klappergeluid ontbreekt, net als de soms rare meldingen (‘Amersfoort via Zell Am See’). Maar het grote overzichtsbord met de vertrektijden van treinen is terug in Rotterdam, in een nieuw jasje. Of andere stations in aanmerking komen, hangt helemaal van de situatie af, zegt Marjan Rintel, lid van de raad van bestuur van de NS. ‘We stellen in elk geval als ondergrens 75 duizend in- en uitstappers. En een bord moet toegevoegde waarde hebben.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden