Vertrekcentrum allesbehalve gevangenis

De eerste bewoner van het nieuwe vertrekcentrum voor uitgeprocedeerde asielzoekers in Ter Apel, een dertiger uit het voormalige Joegoslavië, is donderdag na aankomst meteen weer vertrokken om de nacht door te brengen bij een vriendin in Assen....

Van onze verslaggever Toine Heijmans

De Joegoslaaf, die in 1999 asiel aanvroeg, woonde in een asielzoekerscentrum in Venlo en was al een jaar uitgeprocedeerd. Hij is de eerste van de ongeveer 26 duizend lotgenoten die huiswaarts moeten keren, volgens plan van minister Verdonk van Vreemdelingenzaken.

Wie niet direct uitzetbaar is, komt tot twaalf weken in een vertrekcentrum waar geprobeerd wordt reispapieren te regelen en de ex-asielzoeker te overtuigen van het nut van een terugreis. Lukt dat niet, dan volgt opsluiting of een illegaal straatbestaan .

Justitie bekijkt bij elke uit te zetten ex-asielzoeker wat de 'publicitaire risico's' zijn, staat in het Handboek Project Terugkeer dat minutieus de te volgen procedures beschrijft. In de aanloop naar de komst van de vertrekcentra heeft een aantal asielzoekers, met name gezinnen, veel media-aandacht gekregen en dat speelt een rol bij de uitzetting, erkent een woordvoerder van Justitie. Voor elke uitgeprocedeerde wordt een 'vertrekplan' gemaakt, waarin ook een analyse van bijzondere omstandigheden is opgenomen.

Naast medische omstandigheden, schrijnende omstandigheden en contra-indicaties dienen de ambtenaren ook in aanmerking te nemen of het een publicitair gevoelige zaak betreft: 'dan weten de begeleiders wat ze te wachten kan staan'.

De eerste bewoner werd donderdag in stilte overgebracht naar Ter Apel door een busje van de Dienst Vervoer en Ondersteuning van Justitie: ook actiegroepen als VluchtelingenWerk en Vluchtelingen Vrij waren verrast. Die laatste had een protestactie op het oog bij de komst van de eerste bewoner en beraadt zich nu op een andere gelegenheid. Anders dan bij het vorige, mislukte vertrekcentrum dat ook in Ter Apel stond, mogen ex-asielzoekers niet op eigen gelegenheid naar het centrum reizen. Ze gaan per Justitie-bus .

Tot 1 oktober komen vooral alleenstaanden in Ter Apel, daarna ook gezinnen met kinderen. Wanneer de volgende bewoners zich melden, is nog niet te zeggen, aldus een woordvoerder van Justitie. 'Veel mensen kiezen ervoor vrijwillig naar huis te gaan, merken wij.' Ook is nog steeds niet duidelijk waar de twee andere vertrekcentra worden gehuisvest: wellicht zal de vrijheid die de Joegoslaaf in Ter Apel wordt gegund, weifelende gemeenten alsnog over de streep trekken.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden