Vertrek Rijk uit Drenthe kost minstens 900 banen

GRONINGEN - In Drenthe staan minstens negenhonderd banen op de tocht als het Rijk zich de komende jaren terugtrekt uit deze provincie. Volgens de regering is Drenthe, net als Flevoland en Zeeland, geen geschikte vestigingsplaats voor overheidsdiensten met een landelijke uitstraling.


Het voornemen om rijkskantoren uit deze regio te verhuizen, vormt het sluitstuk van een uittocht van overheidsdiensten die in Drenthe al in volle gang is. Provinciehoofdstad Assen verliest haar vestiging van het Openbaar Ministerie. Emmen nam al afscheid van de Topografische Dienst, de salarisadministratie van het ministerie van Defensie en een afdeling van Binnenlandse Zaken.


De nieuwe verhuisplannen zullen zwaar drukken op dit economisch zwakke gebied, vrezen lokale bestuurders. 'Je moet kijken naar de regionale effecten', zegt Jacques Tichelaar, commissaris van de koningin in Drenthe. 'Dat het Rijk moet bezuinigen, begrijp ik. Maar in Amsterdam zou het vertrek van dergelijke kantoren veel minder gevolgen hebben dan hier op het platteland, in een provincie met bevolkingskrimp.'


Het Rijk wil zijn kantoren concentreren in steden waar al veel andere overheidskantoren zitten en ambtenaren met het openbaar vervoer naar hun werk kunnen. Drenthe voldoet niet aan de criteria om een dergelijke 'concentratielocatie' te worden, zegt een woordvoerder van minister Donner (Binnenlandse Zaken), die met de verhuisplannen is belast.


Volgend jaar wordt bekend welke overheidsdiensten precies verdwijnen. 'Maar dat er kantoren uit Drenthe weggaan, staat vast', aldus de woordvoerder. Wel blijft Drenthe in beeld als vestigingslocatie voor nieuwe overheidsdiensten. 'Daarvoor kijken we straks ook buiten de nu aangewezen concentratiesteden.'


Bovenaan de vertreklijst staat de Dienst Regelingen in Assen, een onderdeel van het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie waar bijna zeshonderd mensen werken. 'Ik hoop dat het Rijk van de verhuizing afziet', zegt burgemeester Sicco Heldoorn. 'De legerkazerne mocht hier onlangs ook blijven omdat de Tweede Kamer regio's met een minder sterke economische structuur wil ontzien.'


Onzeker is de toekomst van de Belastingdienst in Emmen (driehonderd arbeidsplaatsen), die nu nog bouwplannen heeft op de huidige locatie. 'De Belastingdienst wil blijven, maar minister Donner wil hen daar weg', zegt Tichelaar. 'Ons is toegezegd dat de Belastingdienst blijft', zegt wethouder Bouke Arends. 'Het Rijk is er niet alleen voor de Randstad, maar ook voor Drenthe. Het zou een affront zijn als in een industriekern als Emmen straks geen enkele Rijksdienst meer is vertegenwoordigd.'


Het voortbestaan van drie gevangenissen in het Drentse Veenhuizen, goed voor honderden banen, wordt eveneens tegen het licht gehouden. 'Justitiële inrichtingen vallen onder de definitie van rijkskantoren', zegt de woordvoerder van Binnenlandse Zaken. Gebouwen van Defensie blijven ongemoeid. De kazerne in Assen (1150 arbeidsplaatsen) waarvan dit voorjaar het voortbestaan is bevochten, hoeft dus niet alsnog te sluiten.


Bezuiniging van 70 miljoen

Het Rijk is grootgrondbezitter van kantoorruimte in Nederland. 11 procent, oftewel 4 miljoen vierkante meter, van het totale kantooroppervlak is in handen van de overheid. De regering wil dat alle rijkskantoren in 2020 gevestigd zijn in dertien steden: Groningen, Leeuwarden, Zwolle, Arnhem, Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Den Haag, Den Bosch, Breda, Eindhoven, Maastricht en Heerlen. Met deze concentratie kan 70 miljoen euro per jaar worden bezuinigd, stelt minister Donner (Binnenlandse Zaken).


Momenteel zijn de overheidskantoren nog versnipperd over 130 verschillende plaatsen in Nederland. Als het nieuwe rijkskantorenbesluit van kracht wordt, verdwijnen alle overheidsdiensten in beginsel uit de provincies Drenthe, Flevoland en Zeeland. In de praktijk worden daar uitzonderingen op gemaakt: Zeeland heeft al te horen gekregen dat het zijn belangrijkste kantoren - die van Rijkswaterstaat en de Belastingdienst - mag houden. Voor Drenthe en Flevoland lijkt het vooruitzicht minder rooskleurig. In 2012 wordt duidelijk welke rijksdiensten hier moeten vertrekken.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden