Nieuws Stedelijk Museum

Vertrek Beatrix Ruf was ‘noodlottig ongeval’

Het vertrek van Beatrix Ruf als directeur van het Stedelijk Museum in oktober 2017, na een publicatie over vermeende belangenverstrengeling, was een ‘vermijdbaar noodlottig ongeval met ernstige gevolgen voor het museum’.

Beatrix Ruf in 2014. Foto ANP

Dat blijkt uit een rapport dat twee onderzoekers schreven in opdracht van de gemeente Amsterdam, die het museum subsidieert en eigenaar is van het museumgebouw en de collectie. De conclusies van de onderzoekers, oud-advocaat Sjoerd Eisma en oud-rechter Jan Peeters, worden door het Amsterdamse college van B en W omarmd.

Ruf nam ontslag nadat NRC Handelsblad op 13 oktober 2017 had bericht dat zij een eigen ‘kunstadviesbedrijf’ had waarmee zij ruim vier ton verdiende naast haar directeurschap van het Stedelijk. De onderzoekers pleiten haar van deze aantijging vrij, die Ruf zelf ook had weersproken.

Na de publicatie ontstond binnen het museum een crisis. Die is slecht gemanaged door Ferdinand Grapperhaus, de toenmalige voorzitter van de raad van toezicht, die nu minister van Justitie en Veiligheid is. De situatie escaleerde en Ruf nam ontslag.

Mondjesmaat

Uit het nieuwe rapport blijkt dat Ruf steeds haar vele bijbanen heeft gemeld bij de toenmalige voorzitter van de raad van toezicht, Alexander Ribbink. Ribbink keurde die vaak eigenhandig goed, zonder precies te weten wat voor inkomsten Ruf hiermee verdiende. Hij informeerde zijn raad mondjesmaat en de overige leden vroegen ook niet verder.

Ruf legde na de publicatie aan de raad van toezicht uit dat het geld in haar bv voornamelijk bestond uit een bonus van circa 865.000 euro van de Zwitserse kunstverzamelaar Michael Ringier als dank voor haar jarenlange advies bij het opbouwen van zijn collectie. Daarmee was ze gestopt bij haar aantreden in Amsterdam.

Volgens Ruf had zij aan Ribbink gemeld dat zij een ‘huge amount’ van Ringier had gekregen, maar had zij geen bedrag genoemd. Toen de net aangetreden Grapperhaus navraag deed bij Ribbink, zei hij daar niets van te weten. Ook was er onduidelijkheid of de raad van toezicht wist van Rufs eigen bv currentmatters.

Bijzonder ongelukkig

De gemoederen liepen hoog op. Grapperhaus en mede-lid Madeleine de Cock Buning gelasten een onderzoek naar Rufs bijverdiensten. Er was al ergernis over haar. Een conflict met zakelijk directeur Karin van Gilst over beslissingsbevoegdheid was uitgelopen op het vertrek van de laatste. Ruf kreeg van Grapperhaus niet de gelegenheid om uitleg te verschaffen over de voorlopige conclusies. Ook werd haar suggestie om Ringier te raadplegen niet opgevolgd. Het advies van een advocaat aan de raad van toezicht om geen verregaande conclusies te trekken op grond van een nog niet afgerond onderzoek, werd door Grapperhaus en De Cock Buning niet doorgestuurd aan de rest van de raad.

De verklaringen lopen uiteen over wat vervolgens precies is gebeurd, maar Ruf voelde zich niet meer gesteund door de raad van toezicht en besloot zelf op te stappen, een beslissing die ze achteraf zegt te betreuren. De onderzoekers noemen haar hardwerkend en integer, maar verwijten haar dat zij de raad van toezicht onvoldoende heeft geïnformeerd over de hoogte van de bonus van Ringier. Zij noemen haar vertrek ‘bijzonder ongelukkig’, als mede het feit dat de raad van toezicht haar vertrek heeft toegestaan zonder de uitkomsten van extern onderzoek af te wachten.

Kunstraad adviseert: Stedelijk Museum moet niet willen concurreren met Tate of MoMA|
Het Stedelijk Museum in Amsterdam moet niet willen concurreren met Tate Modern in Londen of het Museum of Modern Art (MoMA) in New York; de leden van de raad van toezicht moeten alleen worden benoemd door het gemeentebestuur van Amsterdam; zij mogen niet langer inkomsten voor het Stedelijk werven of hun kunst daar tonen; er moet meer geld komen voor de eigen collectie. Lees hier het hele artikel. (+)

Stedelijk Museum organiseert workshops om het 'ethisch kompas' van medewerkers te ontwikkelen
Het Stedelijk Museum in Amsterdam neemt na het tumultueuze vertrek van artistiek directeur Beatrix Ruf maatregelen om onder meer belangenverstrengeling te voorkomen. Het museum organiseert dit jaar workshops waarin ‘het ethisch kompas van de medewerkers nader zal worden ontwikkeld aan de hand van praktijkvoorbeelden’.

Berustte het vertrek van Beatrix Ruf bij het Stedelijk op een misverstand, of valt haar toch wat te verwijten?
Het onderzoek naar belangenverstrengeling van ex-directeur van het Stedelijk Museum Beatrix Ruf laat op zich wachten. Maar alles wijst erop dat haar zakelijke relatie met de Zwitserse kunstverzamelaar Michael Ringier inniger was dan partijen willen toegeven. Lees hier het hele artikel. (+)

Diverse grote namen uit de kunstwereld zien Beatrix Ruf graag terugkeren bij Stedelijk
Het is 'gewaagd', zegt Bart Rutten, dat hij als museumdirecteur een publieke oproep steunt voor de terugkeer van een collega. Maar hij betreurt het vertrek van Beatrix Ruf als directeur van het Stedelijk Museum in Amsterdam oprecht en daarom prijkt zijn naam tussen de meer dan honderd mensen die afgelopen zaterdag in een paginagrote advertentie in Het Parool pleiten voor haar herbenoeming.

Stedelijk Museum blijft in verwarring achter na vertrek directeur Beatrix Ruf
Heeft de raad van toezicht van het Stedelijk Museum nou wel of niet geweten dat Beatrix Ruf naast haar baan als directeur van het museum ook een kunstadviesbureau met de naam Currentmatters had? Dat is de vraag die zich opdringt na het drama dat zich deze week afspeelde in het Stedelijk Museum in Amsterdam.

Meer over

Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.