'Vertrek Bal is aantasting van de ziel'

Met perschef Ester Bal verdwijnt een van de laatste cultuurdragers bij de Arnhemse club. Wat is er aan de hand bij Vitesse, waar voormalig eigenaar Merab Zjordania een stadionverbod heeft gekregen?

ARNHEM - Het Gelredome, zaterdagavond. 'Het is een beetje een rare week', verzucht perschef Ester Bal, ruim een uur voor de wedstrijd tegen Heerenveen. Ze heeft net een praatje gemaakt met de technici van de NOS-regiewagen, buiten het stadion. Onderweg brachten supporters hun rechterhand naar het hart als ze haar zagen. Anderen balden hun vuisten: 'Kom op hè, Ester.'


Zo gaat dat al de hele week. Het is onrustig bij Vitesse. Op zondagavond, juist als Bal denkt even rust te hebben, lekt uit dat voormalig clubeigenaar en -voorzitter Merab Zjordania een stadionverbod van drie jaar heeft gekregen in de Gelredome. Algemeen directeur Joost de Wit zou zijn bedreigd door de Georgiër, die gedwongen van het toneel verdween in Arnhem ten faveure van de Rus Alexander Tsjigirinski. De Wit heeft aangifte gedaan bij de politie.


Bal: 'Wat dit over de club zegt? Ik weet niet wat ik moet zeggen. Hollywood aan de Rijn heeft er weer een aflevering bij.'


Vorige week kreeg Bal zelf te horen dat ze aan het einde van dit seizoen, na zestien jaar bij Vitesse, moet vertrekken bij de club. Direct nadat het bericht over haar vertrek was uitgelekt, ontstond er een massaal protest van Vitesse-supporters, met name op de sociale media. Dat ging zelfs zover dat Bal maandag in Nederland op Twitter trending topic was, samen met Barack Obama en de nucleaire top. De Facebook-pagina Esterbalmoetblijven kreeg bijna drieduizend likes.


'Hartverwarmend', noemt Bal de steunbetuigingen. Ze probeert er maar niet te veel van in de war te raken. 'Dit gaat niet alleen over mij. Ik denk dat ik iets vertegenwoordig wat de fans missen bij de club. Ik hoop dat Vitesse daar iets mee doet.'


In 1998 begon Bal in Arnhem. Behalve voor de communicatie was ze ook tien jaar lang verantwoordelijk voor de klachtenafhandeling. Ze was de buffer tussen de supporters en de directie. De fans maken zich zorgen: wie gaat straks nog de oude Vitesse-waarden bewaken? Theo Bos is dood, Theo Janssen gestopt, en Ester Bal moet weg.


Aan de bar van de perszaal roert David Endt in zijn koffie. Hij was voor Ajax wat Bal voor Vitesse is: een cultuurbewaker. Zo zijn er meer in het voetbal: Annie en Riemer van der Velde bij Heerenveen, Ger Senden bij Roda JC, Martin Haar bij AZ en Fred Blankemeijer was het lang bij Feyenoord.


In 2013 moest Endt, na bijna twintig jaar trouwe dienst bij Ajax, ook plaatsmaken. Een kille, zakelijke ingreep. Dus ja, hij kan het verdriet van Bal wel meevoelen. 'Een voetbalclub is geen product, het is een begrip. Daar horen mensen bij die dat aanvoelen, uitdragen. Het vertrek van Ester is een aantasting van de ziel van Vitesse.'


Dan komt Marcel van Roosmalen binnen, schrijver en Vitesse-fan. Hij publiceerde vier boeken over Vitesse, waarin Bal veelvuldig figureerde. Hij betreurt het nakende vertrek van de perschef, en niet alleen omdat er met haar 'een romanpersonage wordt vermoord'. Nee, het gaat om veel meer.


In zijn hand heeft hij een giveaway. Het is een kaart met voorop het logo van Vitesse en op de achterkant een handtekening van Jan-Arie van der Heijden. Een promotie-item voor de toeschouwers, bedacht door de Amerikaanse commercieel directeur Peter Gansler. Bij het honkbal in Amerika is het een rage. 'Het zal wel', zegt Van Roosmalen. 'In Arnhem maken wij er vliegtuigjes van.'


Hij weet wel hoe dat gaat straks, zegt hij, als Bal weg is als perschef. 'Dan huurt Vitesse een of ander communicatiebureau in en loopt hier iemand rond die zich twee weken heeft ingelezen over de club en dan gaat zeggen dat-ie een geel-zwart hart heeft. Ik hoop dat het niet wordt gepikt.'


Tot haar grote opluchting ziet Bal zaterdag vanaf haar plek op de perstribune dat het met protestacties in het stadion meevalt. Er is een spandoek gemaakt, maar met de algemenere klacht: 'Met dit blunderende bestuur staat het Gelredome straks te huur.'


Voorzitter Karel Aalbers haalde haar in 1998 binnen bij Vitesse. In 2003 werd ze benoemd tot hoofd communicatie. Onder haar leiding verwierf de club de bijnaam 'Hollywood aan de Rijn'. Niets om je voor te schamen, vindt Bal. 'Bij een voetbalclub draait het niet alleen om de drie punten, maar ook om verbinding maken met de fans, identiteit. We zijn gelukkig allesbehalve een doorsneeclub.'


Als een punt zou moeten worden aangewezen waarop Bal en Vitesse uit elkaar groeiden, dan is het de zomer van 2010, toen zakenman Zjordania de club overnam. Plotseling werd de voertaal Engels, kreeg clubicoon Theo Bos zijn ontslag en kwam er een Spaanse trainer die tijdens het perspraatje per se achter een tafel met microfoon wilde zitten, terwijl de drie regionale verslaggevers hem zonder die microfoon ook heus wel konden verstaan.


Vorig jaar kwamen de verhoudingen op scherp te staan, toen Bal belast was met de organisatie van de herdenkingsdienst voor Theo Bos. Trainer Fred Rutten wilde niet dat de kist van Bos op de grasmat kwam te staan. Die was net ingezaaid. Bal zette zich schrap: 'We leggen Theo niet op het beton.' Maar de lol was er toen wel een beetje vanaf.


Supporter

Tijdens de wedstrijd tegen Heerenveen leeft Bal hartstochtelijk mee. 'Ik ben ook gewoon supporter.' In de rust, bij een stand van 1-1, verdwijnt ze richting de derde etage van de Gelredome. Ze wil weten of de weduwe van Theo in het stadion is. Even vragen of het allemaal een beetje gaat, zo zonder Theo. Maar Marieke Bos is er vandaag niet.


In de tweede helft ziet Bal hoofdschuddend aan hoe Heerenveen op voorsprong komt, maar even later gaat haar vuist de lucht in: invaller Bertrand Traoré, een huurling van Chelsea, zorgt voor de 2-2. Uit de laatste drie duels heeft Vitesse slechts één punt gehaald. Het seizoen, dat zo fraai was ingezet voor de winterstop, dreigt toch uit te lopen op een mislukking. 'Het sprankelende is weg', vindt Bal.


Na afloop is ze de spil in de mixed zone. Ze brengt spelers naar journalisten, beurt Frank van der Struijk, die ook aan het einde van het seizoen moet vertrekken, even op, wijst Heerenveen-spelers de weg naar het spelershome in het Gelredome en sust een ruzietje tussen een journalist en doelman Piet Velthuizen.


'Just another day at the office', zegt Bal. 'Dit is geen moeilijke wedstrijd voor een persvoorlichter.' Alleen het gegeven dat jeugdidool Marco van Basten de trainer van de tegenstander is, maakt haar lichtelijk nerveus.


Tegen 22.30 uur loopt ze het stadion uit. Niemand hoeft zich zorgen te maken over haar, zegt Bal. Over de club evenmin. 'Er zijn genoeg boegbeelden bij Vitesse. Theo Janssen is scout, Nicky Hofs is jeugdtrainer. Arnhemse jongens die hun stem zullen laten horen.'


Schrijver Marcel van Roosmalen ziet het anders. 'Kijk nou naar de directie', zegt hij, 'Die bestaat uit een Amerikaan, een Brabander en een Marokkaan, en dat laatste bedoel ik niet vervelend. De club is in handen van passanten. Met Ester is het laatste beetje tegengas verdwenen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden