Verstoppertje spelen

Boeren, ruften en schelden op elkaar, vooral op de gozer die naar zijn vriendinnetje moet: hoe de aloude buddyfilm veranderde in de bromance.

Ze komen elkaar tegen tijdens een kroegentocht, op een vrijgezellenfeest, op de bank rond de televisie of liever nog: achter de spelcomputer. Zo'n avondje virtueel schieten, racen of vechten tekent in dat geval hun onderlinge saamhorigheid, maar toont ook een stevig gebrek aan ambitie. Met chips en bier binnen handbereik trekken ze zich terug van de buitenwereld. Boerend, ruftend, vriendschappelijk scheldend op elkaar, vooral op de niet-vrijgezel die door z'n vriendinnetje naar huis wordt gedirigeerd.


Mannenvriendschappen in film zijn bijna zo oud als het medium zelf, maar door de jaren heen zijn ze wel veranderd. Met Bro's Before Ho's heeft de meest recente, lekker anarchistische variant van het genre sinds vandaag eindelijk een volwaardige Nederlandse vertegenwoordiger.


De aantrekkingskracht van deze filmvriendengroepen is gebaseerd op een ontwikkeld gevoel voor platte humor, een gebrek aan verantwoordelijkheid, de weigering volwassen te worden - of juist de wens om weer terug te keren naar die anything goes-tienerjaren. Vrouwen vinden ze allemaal spannend, maar vrouwen zijn ook griezelig, onbegrijpelijk en in elk geval gevaarlijk, vooral voor de zorgvuldig opgebouwde groepsdynamiek.


Bekendste voorbeelden van het genre: de films van Judd Apatow (The 40 Year Old Virgin, Superbad), Edgar Wright (Shaun of the Dead, The World's End) en Todd Phillips (regisseur van The Hangover, producent van Project X).


Jarenlang haalden filmvriendschappen hun kracht juist uit onderlinge verschillen, zoals die tussen de dikke Amerikaan Oliver Hardy en zijn stuntelige Engelse vriend Stan Laurel. Buddyfilms werden ze later genoemd, waar het ging om de clash tussen persoonlijkheden, van de neurotisch keurige Jack Lemmon en sloddervos Walter Matthau in The Odd Couple (1968) tot de roekeloze politieagent Mel Gibson en ervaren collega annex huisvader Danny 'I'm too old for this shit' Glover in de Lethal Weapon-films. Kraakheldere rolverdelingen waren het.


Dat veranderde toen in de jaren negentig de term 'bromance' geregeld viel (afkomstig uit de skateboardscene, waar vrienden elkaar brother of bro noemen), met Matt Damon en zijn 'hetero lifemate' Ben Affleck als voornaamste ambassadeurs.


De buddyfilms werden geëmancipeerd. Dat had iets eerlijks, die opheffing van hokjes en clichés. Denk aan Tim Robbins en Morgan Freeman als totaal oprechte vrienden voor het leven in de gevangenis van The Shawshank Redemption, afgesloten van de liefde. Het gebrek aan ironie is hier waarschijnlijk de voornaamste oorzaak van het ietwat kleffe gevoel dat die vriendschap oproept.


De volgende stap lijkt het creëren van een in zichzelf gekeerde fantasiewereld waarin alle maatschappelijke verantwoording lekker lomp kan worden afgeschud.


In de Britse zombieparodie Shaun of the Dead leven Simon Pegg en Nick Frost zo sterk in hun eigen verdovende wereldje (gamen, pizza's eten), dat ze de laatsten in de film zijn die ontdekken dat er een massale zombieplaag is losgebarsten. In The Hangover loopt een vrijgezellenfeest in Las Vegas zo genadeloos uit de hand dat hoofdrolspelers Phil, Stu, Doug en Alan vooral verbonden zijn door een gemeenschappelijk delirium. Wanneer ze met acuut geheugenverlies ontwaken in een vernielde hotelkamer weet niemand wat er is gebeurd of wat er nog gaat gebeuren.


Hun situatie vat de kern van het hedendaagse bromancegenre aardig samen: de perfecte cocktail van aanstekelijk onverantwoord gedrag en anarchistische humor. Tegelijk bieden de films ook de keerzijde van dat vrijbuitersbestaan. Dat de jongens verstoppertje spelen voor de werkelijkheid is volkomen duidelijk; het mooie is dat ze alleen zichzelf kunnen bevrijden. Daar kan uiteindelijk geen vriend bij helpen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden