Versterven is in buitenland onacceptabel

Buitenlandse artsen- en Alzheimerverenigingen beschouwen versterving als een onacceptabele vorm van euthanasie. Het overlijden door uitdroging en verhongering, in Nederlandse verpleeghuizen een gangbare wijze van levensbeëindiging, wordt door de Duitse, Franse, Belgische en Engelse organisaties betiteld als 'onaanvaardbaar', 'marteling', 'een onjuiste strategie' en 'ethisch verdacht'....

MARK VAN DRIEL

Van onze verslaggever

Mark van Driel

AMSTERDAM

In Duitsland worden Alzheimerpatiënten zonder eetlust altijd gevoed met de zogeheten PEG-sonde, zegt J. Bruder, voorzitter van de Deutsche Alzheimer Gesellschaft. De sonde maakt voeding mogelijk door de buikwand heen. Er is een kleine operatieve ingreep voor nodig, maar de sonde is verder nauwelijks hinderlijk.

Bruder, gerontoloog en psychiater, vindt dat artsen verplicht zijn om wilsonbekwame patiënten te voeden tot ze sterven aan kwalen als infecties, beroertes, of hartaanvallen. Dat Nederlandse verpleeghuisartsen de PEG-sonde vrijwel niet gebruiken, verbaast hem: 'Ik ben het niet eens met hun strategie.'

Ook T. Malfliet, secretaris-generaal van de overkoepelende Belgische artsenvereniging, veroordeelt de handelwijze van de Nederlandse artsen. Het moedwillig afwijzen van sondevoeding noemt hij 'een vreselijke vorm van euthanasie'.

Een verhongerende patiënt lijdt volgens hem vreselijk. 'Een arts moet het leven dragelijk maken.'

Of artsen van Belgische rust- en verzorgingstehuizen zich te allen tijde aan dat voorschift houden, durft Malfliet niet te zeggen. De tehuizen kennen geen eigen arts, zoals Nederlandse verpleeghuizen.

Een Belgische huisarts kan na overleg met familieleden in het geheim besluiten tot onthouding van eten en drinken, erkent Malfliet. Die beslissing wordt niet geregistreerd.

In Groot-Brittannië wordt versterving met vergelijkbare geheimzinnigheid omringd. De Britse hoogleraar palliatieve zorg S. Ahmedzai, verbonden aan de British Medical Association, vermoedt dat verpleeghuizen de maatregel wel toepassen. Maar in stilte. Cijfers zijn niet beschikbaar. Uitdroging of verhongering geldt als euthanasie. Dat is in Groot-Brittannië uiterst controversieel.

De meeste Britten beschouwen het onthouden van sondevoeding als onethisch, denkt Ahmedzai. Patiënten overlijden namelijk sneller dan medisch noodzakelijk is. In de Nederlandse cultuur is dat wellicht aanvaardbaar, in Groot-Brittannië allerminst. 'Hier geldt dergelijke terughoudendheid als zeer verdacht.'

Ook de Fransen beschouwen euthanasie als een gevaarlijk terrein. Het onderwerp is niet langer onbespreekbaar, zegt de jurist van de Association Medicale Française P. Fernandez. Maar de vrees van artsen voor juridische maatregelen tegen het plegen of nalaten van bepaalde medische ingrepen is aanzienlijk.

Volgens Fernandez richt de Franse gezondheidszorg zich de laatste jaren vooral op het wegnemen van de doodswens van zieken en bejaarden. Ze worden in zogeheten palliatieve instellingen geplaatst. Deze proberen het leed van patiënten zodanig te verzachten dat het verlangen naar de dood verdwijnt. Het stopzetten van voeding behoort 'uiteraard' niet tot die ingrepen, aldus Fernandez.

De afwijzende buitenlandse reacties op versterving verontrusten de Leidse emeritus hoogleraar K. Gill geenszins. Gill, de eerste hoogleraar met de specialisatie verpleeghuisgeneeskunde, stelt dat de buitenlandse 'opberghuizen' de vergelijking met verpleeghuizen onmogelijk kunnen doorstaan.

De veroordelingen getuigen van een gebrek aan kennis, meent Gill. Van onzorgvuldige of verkeerde strategieën is geen sprake. Ook de term euthanasie is misplaatst. De Nederlandse arts handelt niet levensbeëindigend, maar laat bepaalde ingrepen na om het sterfproces te verzachten. Versterving omschrijven als 'marteling' vindt hij volstrekt ondeskundig. 'De wetenschap heeft de mythe dat verhongering of uitdroging pijnlijk is, volledig ontkracht.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden