Verstand

S oms schreef hij zinnen waarvan hij dacht: die zijn wel leuk. Daar bleek hij dan de enige in te zijn. Soms produceerde hij 'een kut-stukje', en kreeg hij de volgende morgen van iedereen te horen: oh, wat leuk. 'Mensen hebben geen verstand.'


Het was mooi de licht vileine grimas van wijlen Jan Blokker nog eenmaal te zien. Gezeten in zijn werkkamer, in de laatste twee jaar van zijn leven voor VPRO's Holland Doc gefilmd door Chris Kijne, Stan van Engelen, Maarten Schmidt & Thomas Doebele, was het een verademing de columnist onafgebroken aan het woord te horen. Over de twintigste eeuw, Nederland, de oorlog en de media.


Het was een betoog vol relativering, verwondering en (zelf)spot. Niets en niemand werd gespaard. Ook niet zijn vriend Henk Hofland, die in zijn bundel Tegels lichten de makke pers tijdens de Greet Hofmansaffaire kapittelde, maar die Blokker destijds ook nooit had horen roepen dat 'we desnoods zelf een illegaal blaadje zouden drukken en in de bus stoppen'. Die hem vanwege zijn rol in het roemruchte tv-programma Zo is het¿ een plaats in de hoofdredactie van het Algemeen Handelsblad aanbood, op voorwaarde dat hij dan met die rubriek zou stoppen.


Zo is het¿ stelde in retrospectief trouwens ook maar weinig voor: 'Wij waren toch ontzettende moralisten. Heb je ooit nog wat teruggezien? Dat valt ontzettend tegen, hoor.'


Met Nieuw-Links had hij nooit wat gehad, hij was 'sociaal-liberaal'. 'Aan Nieuw-Links zat altijd een fanatieke en ordinaire kant. Het was altijd een beetje tuig. Marcel van Dam is toch geen nette man?'


Zo ging het door, even geloofwaardig als amusant. Over de televisie en de VPRO van de jaren zeventig. 'Ik denk niet dat televisie dingen teweegbrengt in de maatschappij. Ik denk dat tv en kranten altijd achteraf iets hebben bevestigd. Zo is het¿ heeft niet veroorzaakt dat ineens niemand meer naar de kerk ging. Het was een uiting van iets dat leefde. Weliswaar was de meerderheid van het volk daar nog niet aan toe, maar Zo is het¿ heeft niets uitgevonden. Ook de VPRO heeft niet iets uitgevonden.'


Met lede ogen zag hij na de gouden jaren van Diogenes in de tv-journalistiek de tijd en het talent verdwijnen. De kranten, met name de Volkskrant, zag hij worstelen met hun identiteit. Ze vluchtten in 'die verschrikkelijke opiniepagina's, echt de grootste ondingen van de journalistiek. Elke boerenlul die iets wil vertellen, of ie nou Leon de Winter heet of hoe heet ze, Sharon Dijksma, komt zomaar in de krant!'


De herzuiling van de actualiteitenrubrieken op tv zag hij nog net aankomen. 'Niet dat het erg veel zal schelen, want die rubrieken waren toch al shit, op twee na, maar het wordt nu geadelde, geïnstitutionaliseerde shit. En dat vind ik eng.'


Zijn betoog werd ruw verstoord door de telefoon. Meneer Kamstra, van de ABN Amro.


Blokker, afwerend: 'Ik weet niets. U moet mijn vrouw hebben, die weet alles.'


Tegen Kijne: 'Foute boel, toch? Kamstra¿!'


Ik heb geen verstand, maar ik mis Jan Blokker. Bij elk kutstukje.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden