Versoepel het ontslag

Naast de AOW is een nieuw onderwerp opgedoken in de verkiezingsstrijd dat potentieel explosief is: de ontslagbescherming. Daar moet iets aan gebeuren, klinkt het niet alleen in werkgeverskring, maar ook in Den Haag – en niet alleen ter rechterzijde van het politieke spectrum....

Wat het CDA wil, is niet helder. De partij noemt in zijn verkiezingsprogramma beperking van het ontslagrecht niet met name. Vervolgens bleek uit de doorrekening van het programma door het Centraal Planbureau dat het CDA een beperking van de ontslagvergoeding voorstaat die radicaler is dan veel werkgevers durfden te hopen. Kennelijk geschrokken van de ontstane commotie nam CDA-lijsttrekker Balkenende daar gisteren weer schielijk afstand van.

Een ‘etterend gezwel’ werd de ontslagbescherming al eens genoemd. Werkgevers willen ervan af, de vakbonden zien daar de noodzaak niet van in en zij ruziën daar al anderhalf jaar over in de SER, het adviescollege van het kabinet. Met als resultaat dat de SER in zijn onlangs gepresenteerde visie op de verzorgingsstaat het ontslagrecht niet durfde te noemen. Dat is jammer. Er zijn goede redenen de ontslagbescherming kritisch tegen het licht te houden.

Over het geheel genomen is het ontslagrecht in Nederland, in vergelijking met de buurlanden, niet bijzonder streng, volgens de denktank van de industrielanden, de Oeso. Maar dat komt vooral doordat flexwerkers weinig bescherming genieten. Werknemers met een vast contract zijn juist uitermate goed beschermd. Iemand ontslaan is moeilijk en duur, vooral omdat de hoogte van de gouden handdruk snel oploopt bij lange dienstverbanden. Daarin overtreft Nederland zelfs het als arbeidersparadijs te boek staande Frankrijk.

Hiervoor wordt een prijs betaald. Driekwart van de Nederlandse bedrijven zegt dat het ontslagrecht hen verhindert zich aan te passen aan de markt, blijkt uit een enquête in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken. Het CPB rekende voor dat de royale ontslagbescherming leidt tot hogere werkloosheid. Zou de bescherming in Nederland dalen naar het Deense niveau – Denemarken kent een soepel ontslagrecht, gepaard aan een hoge werkloosheidsuitkering – dan daalt de werkloosheid structureel 0,2 procent. Belangrijker: mensen zitten gemiddeld twee maanden korter zonder baan, waardoor werklozen minder snel buiten de maatschappij komen te staan.

Dat is het grote probleem met het ontslagrecht: het beschermt de insiders, de mensen met een baan, ten koste van de outsiders, zij die werk zoeken. Vorig jaar stelde GroenLinks dit al aan de orde in het manifest Vrijheid eerlijk delen. Daarin wordt voorgesteld het ontslagrecht vergaand te versoepelen in ruil voor een kortdurende, hoge WW-uitkering. Een plan dat nog altijd serieuze bestudering verdient.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden