Verslingerd aan het zeilen in een bijzondere boot

Mark Neeleman (42) zeilt al van kindsbeen af. Deze week doet hij voor de vijfde keer mee aan het WK Star, ditmaal voor de kust van Medemblik....

Van onze verslaggever Roelf Ridderikhoff

'Een opsteker', zegt Mark Neeleman bij het afmeren. 'Een goede generale', vult Jos Schrier aan. De zeilers hebben zojuist de Hollandia Cup in de wacht gesleept in een veld van 41 boten waarvan een flink aantal van over de hele wereld naar Medemblik is gekomen om elkaar komende week de wereldtitel in de Star-klasse te betwisten. Die 41 zullen zondag voor de eerste race aangegroeid zijn tot meer dan honderd.

De Star is in veel opzichten een uitzonderlijke zeilboot. Van de elf olympische-klasseboten geniet hij de meeste status. Het Amerikaanse ontwerp met de opvallende knikspant stamt uit 1911. Op de Olympische Spelen deed hij al in 1932 zijn intrede en is met uitzondering van 1972 altijd op de Spelen de tweemans kielboot geweest.

Stuurman Neeleman (42) en zijn bemanningslid Schrier (41) vormen al een decennium het gezicht in Nederland in deze klasse. Nooit bereikten ze de top, ook al waren ze in 1992 bij de Spelen in Barcelona heel dicht bij olympisch eremetaal. Windschiftingen wierpen hen terug naar de vierde plaats. In Sydney bereikten ze de zesde plaats. Bij de vier WK's waaraan ze deelnamen, schaarden ze zich drie maal bij de beste twaalf.

Wat is het geheim van de Star? Neeleman: 'De trim, de positie van de mast, de helling ervan, het verstellen van staand en lopend want. Kleine dingetjes, maar essentieel voor de snelheid. Naar ons gevoel hebben we dat beter onder de knie dan de laatste twee jaar.'

Neeleman, opgegroeid aan het water van de Reeuwijkse plassen, maakte als zesjarige kennis met het zeilen. Al snel bleek zijn aanleg. Via verschillende jeugdklassen, Laser, Finn, Regenboog en J22, waarin hij wereldkampioen werd, viel hij ten slotte definitief voor de charme van de Star. 'De geschiedenis, de fantastische eigenschappen van de boot, de kwaliteit van de zeilers. Beroemdheden als Dennis Conner en Paul Cayard zijn wereldkampioen in de Star geweest. In de America's Cup vind je vrijwel uitsluitend Star-zeilers en dat zijn pure profs.'

Zo gedreven als hij op het water is, zo kan hij dat aan de wal relativeren. 'Ik ben eraan verslingerd. Dat is zo gegroeid. Het is een spelletje wie er het eerst rond de boeien is. Een mooie sport, maar dat vind ik ook van autoracen, skieën, tennis, marathon, ook prachtig.

'Met zeilen kun je lang doorgaan, maar het eind is in zicht. In '92 waren we nog pure amateurs. Dat bleek toen al eigenlijk niet meer mogelijk. Na Barcelona zijn we gestopt. Alles verkocht. Pas in '98 zijn we teruggekomen. Je moet er tegenwoordig veel meer tijd in steken. Dan komt er een eind aan. Jos heeft het te druk met zijn zaak. Die stopt sowieso. Ik heb mijn gezin. Eventueel ben ik nog wel bereid een paar jaar vrij te maken voor de Spelen van 2004 in Athene, maar een hypotheek stopt nooit', zegt de man die van zijn hobby zijn beroep heeft gemaakt als schade-expert op nautisch gebied.

Meer nog dan tijd, gezin en werk zijn de financiën van doorslaggevende aard voor Neeleman. 'Ik moet vantevoren weten dat er geld beschikbaar is. Ik heb garanties vooraf nodig. Geld mag niet het probleem van de sporters zijn. Wij hebben nu onze eigen sponsors. Dat heeft heel veel energie gekost. Vooral omdat dat dat alleen maar is tegengewerkt door de bond. Daar hoeven we niet veel van te verwachten. Die heeft van NOCNSF zes ton toegewezen gekregen voor de hele selectie. Wij alleen al zouden vijf ton nodig hebben.

'Boot en trailer kosten al gauw 70 duizend gulden. Per jaar hebben we vier masten nodig: 20 duizend. De zeilen moet je begroten op een halve ton per jaar. Het watersportverbond zei: jullie moeten meer zeilen. Wij: dan moet er meer geld beschikbaar koemn.

'Zeilen op topniveau is duur. Op een gegeven moment moet er echter gekozen worden tussen een maatschappelijke loopbaan of de sport. In Nederland kreeg de maatschappelijke zekerheid altijd voorrang. De jongere generatie is al heel anders bezig. Wil je wat bereiken dan moet je er alles voor opzij zetten, je beroep ervan maken. Veel zeilers in de top zijn zeilmaker. De vraag is: wie neemt het risico. De zeilsport is volwassen genoeg, maar het besef om het in de publiciteit te brengen hapert nog.

'In Engeland verdienen de zeilers geld met hun sport. In Spanje trouwens ook. De Engelse bond heeft fondsen beschikbaar uit een loterij.' Schrier: 'Bij het watersportverbond is een sponsorwerver nodig. Neem het Ritsma/Sanex idee.'

In zekere zin heeft het verbond in de persoon van ex-schaatscoach Henk Gemser zo iemand al binnengehaald. Van zijn faam en contacten wordt een zet in die richting verwacht.

Neeleman staat daar achter. 'Gemsers plannen zijn goed, maar hij heeft sponsors en instanties nodig.'

Bij alle ongewisheid over de financiële paraplu heeft Neeleman echter één zekerheid. 'Als ik wereldkampioen word, ga ik door.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden