Verslagen 'Volendam' integer

Als het goed is biedt de krant een realistische weergave van de wereld om ons heen. De wereld verandert, dus ook een krant....

Een sfeerverhaal over het oude hotel (In 'Polen' was het altijd zondag) completeerde de verslaggeving over de brand. Op woensdag werd nog een foto meegenomen en een fors nieuwsverhaal, maar op donderdag was het onderwerp tot een bericht op pagina 3 teruggebracht. Op vrijdag blijkt uit een korte mededeling dat geen 16, zoals eerder was gemeld, maar 33 mensen het leven hadden verloren. In de krant van zaterdag één brief waarin een lezeres suggereert dat in 'Polen' de gasleiding lekte. Dat was immers ook in haar huis gebeurd.

Alle mededelingen werden sec gedaan. Het nieuws kwam van de autoriteiten. Voor zover er ooggetuigen aan bod kwamen, werden alleen hun feitelijke ervaringen opgeschreven. Van eigen journalistiek onderzoek blijkt niets. Emoties lijken niet te bestaan. Woorden als 'ramp', 'drama' en 'tragedie' kwamen in de berichten niet voor. Samen beslaan artikelen en foto's slechts een fractie van de ruimte die deze week aan 'Volendam' werd besteed.

Dinsdag telde de Volkskrant drie pagina's over de 'nieuwjaarsramp'. De lezer proeft de sfeer, wordt op de hoogte gebracht van het laatste nieuws, neemt kennis van emoties van overlevenden, hulpverleners en dorpsgenoten. De burgemeester komt aan het woord, de pastoor, de brandweerman en de dokter. Er wordt gespeurd naar de oorzaak van de brand en er volgt een lange lijst van grote ongelukken.

Kleurenfoto's versterken de indrukken die verslaggevers met tekst proberen over te brengen. Woensdag opnieuw twee pagina's. Donderdag prijkt 'Volendam' nog steeds prominent op pagina 1. De ervaring leert dat de aandacht voorlopig op het dorp gericht zal blijven. En niet alleen in de Volkskrant.

Sinds de Bijlmerramp leidt elk groot ongeluk tot maximale aandacht in de media. Dat is deels te verklaren uit de groei van de media en hun technische mogelijkheden. Maar het past ook in een tijd waarin het publiek gewend is geraakt op de voorste rij te zitten en tot in de ziel van de betrokkenen mee te kunnen kijken. En waarin het woord van de autoriteit, noch van de krant als vanzelfsprekend wordt aanvaard.

Ook de Volkskrant veranderde. Dat is toe te juichen zolang ze op haar eigen manier evalueert. Dus: nieuwsgierig, niet sensatiegericht; primair op zoek naar feiten, maar niet wars van emotie. Ingrijpende gebeurtenissen als de brand in Volendam werken als een lakmoesproef. Op zo'n moment moet de krant laten zien dat ze maat kan houden, de juiste toon aanslaat en de verleiding van goedkoop sentiment kan weerstaan.

Dat is de Volkskrant in Volendam redelijk gelukt. Wat niet wil zeggen dat er op de productie niets aan te merken valt. De kwantiteit had zeker na dinsdag sneller teruggeschroefd kunnen worden. Zoveel nieuws was er niet. De berichten over de brandbaarheid van kunststof kleding waren soms verwarrend.

Bij de hoofdkop Jongeren sterven op Volendammer dijk dinsdag op pagina 1 heb ik mijn twijfels. Die kop voegde niets toe aan wat ik toen al wist en riekt naar sensatie. 'Zelfs De Telegraaf had dat niet kunnen verzinnen' en 'De Volkskrant onwaardig' oordeelden enkele lezers. Zij vonden ook de foto op de voorpagina, waarop hulpverleners zich over een overleden slachtoffer buigen, te ver gaan. Kritiek van lezers was er ook op de column van Jan Mulder van dinsdag.

'Onnodig kwetsend', vond Jaap Veerman uit Volendam. Ook de lijst met grote ongelukken in de krant van dinsdag had voor sommige lezers niet gehoeven. 'Smakeloos, een wedstrijd in rampen'. Maar een lezeres die bij het verongelukken van een oude Dakota in 1996 een dierbare verloor, ervoer het als pijnlijk dat juist dit ongeluk in de opsomming was vergeten.

Het aantal kritische reacties van lezers bleef beperkt. Maar zij geven precies aan waar de gevoelige grenzen liggen, ook voor de redactie. Aan de keuze van prominente koppen, foto's en het type verhaal over de brand in Volendam ging op de krant steeds een zorgvuldige afweging vooraf. De marges zijn smal, maar een realistische verslaglegging zonder inbreuk op goede smaak en integriteit blijkt te kunnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden