Verslag politie Keulen van nieuwjaarsnacht: 'Er kunnen doden vallen'

Uitgelekte politierapporten geven een totaal ander beeld van de gebeurtenissen in Keulen dan de officiële lezing. 'De situatie was absoluut niet onder controle te krijgen.'

Jonge mannen gooien vuurwerk naar de massa mensen. Beeld epa

De Keulse politie stond machteloos tegenover de horde dronken, gewelddadige en aanrandende mannen in oudejaarsnacht. Agenten kregen vuurwerk naar hun hoofd en vreesden dat er doden zouden vallen. Dat blijkt uit een politieprotocol dat donderdag naar verschillende Duitse media werd gelekt en waarvan de Duitse politie de echtheid heeft bevestigd.

Uit een tweede document in het bezit van Die Welt en Express en uit meerdere interviews met agenten, zou blijken dat veel van de daders inderdaad asielzoekers waren, voornamelijk Syriërs.

De verslagen maken duidelijk dat politiechef Wolfgang Albers klinkklare leugens heeft verteld in de persconferentie van maandagmiddag. Albers zei daar onder meer dat 'de politie de situatie onder controle had' en dat hij 'geen idee had wie de daders waren geweest' omdat hun identiteit niet gecontroleerd was.

Tussen tien uur 's avonds en vijf uur 's ochtends zou de identiteit van 71rond het station aanwezige mannen zijn gecontroleerd, volgens de 'Einsatznachbereitung' waarover Die Welt en Express beschikken. Er zijn ook arrestaties verricht.

Waarom in Keulen? Geen Duitser zal het verbazen. De stad worstelt al decennia met zijn donkere kant: roversbendes met hun wortels in het buitenland. Lees hier een profiel van de stad.

Een politieman bij het station in Keulen. Beeld epa
De politie voert een verdachte af. Beeld epa

Huilende en geschokte kinderen

Het opschrijven van de gebeurtenissen in de oudejaarsnacht moet een deprimerende bezigheid zijn geweest de documenten beschrijven lange uren van onaangename verrassing, angst en falen.

'De situatie was absoluut niet onder controle te krijgen', schrijft de agent in het door de politie erkende protocol dat Bild gisternacht als eerste publiceerde. Zijn naam is niet bekend, maar volgens de Süddeutsche Zeitung is hij een leidinggevende binnen het Keulse korps.

'Al onderweg naar het Centraal Station werden we door opgewonden burgers met huilende en geschokte kinderen over de situatie op het station geïnformeerd', staat in het protocol. 'Al bij de parkeerplaats aangekomen liepen veel mensen overstuur naar de agenten toe en vertelden over vechtpartijen, diefstallen, aanranding van vrouwen.'

Verblijfsvergunning

Steeds keert in de beschrijvingen de machteloosheid terug: 'Tijdens de ruiming (van het plein voor het station en de trappen van de Dom red.) werden twee agenten steeds weer met vuurwerk beschoten en met flessen bekogeld.' De agent schrijft ook dat de politie bij het schoonvegen van die locaties noodgedwongen 'simpel lichamelijk geweld' heeft gebruikt.

'Als we hulpgeroep van gewonden hoorden, konden we door een tekort aan mankracht en door omstanders (daders?) bijvoorbeeld door het verdichten van hun kring en massavorming niet naar hen toe om te helpen.'

'Vrouwen met en zonder begeleiding moesten spitsroeden lopen door de sterk gealcoholiseerde mannenmassa, het valt niet te beschrijven. We kwamen tot de conclusie dat deze situatie (chaos) nog tot zware verwondingen kon leiden, of zelfs tot doden.'

Politie Keulen heeft zestien verdachten in beeld van aanranding

De politie in Keulen heeft zestien verdachten in beeld die op nieuwjaarsdag in Keulen vrouwen zouden hebben aangerand, verkracht en/of beroofd. De meeste verdachten zijn nog niet bekend bij naam, maar op video of video-opnamen duidelijk herkenbaar. Het aantal vrouwen dat aangifte heeft gedaan, is donderdag gestegen tot 121. Een kwart zegt te zijn aangerand, twee vrouwen zeggen te zijn verkracht.

Duidelijk wordt dat de politie ter plaatse zich op het moment zelf van de ernst van de situatie bewust was. Dit in tegenstelling tot wat minister van Binnenlandse Zaken Thomas de Maizière hun dinsdag verweet. Hij zei dat de politie duidelijk 'te passief' had gereageerd en zich moest afvragen of ze de gebeurtenissen op het moment zelf wel serieus genoeg had genomen.

Dat verwijt is een van de belangrijkste redenen dat verschillende agenten anoniem interviews hebben gegeven aan onder meer Die Welt en Express, denkt Arnold Plickert, voorzitter van politievakbond GdP voor de deelstaat Nordrhein-Westfalen. Hij nam het in Die Welt op voor de agenten die het interne protocol doorspeelden aan journalisten en voor de agenten die interviews gaven. 'Ze voelen zich aangevallen door de woorden van De Maizière. En ik geef ze geen ongelijk als ze korte metten willen maken met de valse informatie die in omloop is gebracht. Veel agenten hebben al tegen mij gezegd dat het voelt alsof zij de daders zijn.'

Vooral het zwijgen van politiechef Albers over de herkomst van de daders en de vraag of het asielzoekers waren, lijkt agenten te hebben aangezet tot het vertellen van hun verhaal. In Die Welt zeggen meerdere agenten dat ze identiteitscontroles uitvoerden, waarbij bleek dat 'slechts een klein deel van de mensen die werd gecontroleerd van Noord-Afrikaanse afkomst was. Het grootste deel was Syrisch en ze waren net in Duitsland aangekomen.' Dat laatste bleek volgens hen omdat ze zich alleen met de registratiepapieren van het Bundesamt für Migration (BAMF) konden identificeren. 'Paspoorten ontbraken in de regel.'

Merkel heeft me uitgenodigd

Sommige mannen verscheurden het document bij aanhouding provocatief voor de ogen van de agenten, staat in het door de politie erkende document. 'Jullie kunnen me toch niks maken', zou een van hen daarbij hebben gezegd.

'Ik ben Syriër, jullie moeten me vriendelijk behandelen. Mevrouw Merkel heeft me uitgenodigd', zou ook iemand hebben gezegd.

Tegen Die Welt zeiden de anoniem geïnterviewde agenten dat het 'bij het grootste deel van de Arabische daders om seksuele misdaden of, uit hun perspectief, seksueel amusement ging'. Het in het begin van de week heersende idee dat het de groepen mannen vooral om het stelen van portemonnees te doen was, klopt volgens hen niet.

Demonstratie in Keulen na de aanranding van vrouwen op nieuwjaarsnacht. Beeld epa

Honderd man extra

Ook de chef van een andere politievakbond, Ernst Walter, verdedigde de agenten in Keulen tegen het verwijt van de minister van Binnenlandse Zaken. In de Süddeutsche Zeitung zei hij dat er zeventig agenten van de nationale Bundespolizei en nog eens honderdvijftig van de Landespolizei van Nordrhein-Westfalen in de stationsbuurt aanwezig waren. Genoeg voor een gewone oudejaarsavond. Maar om dit onder controle te krijgen was minstens honderd man extra nodig geweest, schatte hij.

Die honderd man zouden er bovendien niet zijn geweest, omdat een deel van het korps van NRW al maanden is uitgeleend aan Beieren om daar in de buurt van Passau te helpen met het registreren van vluchtelingen aan de grens. 'Deze gebeurtenissen roepen vragen op die boven Keulen uitstijgen', zei Angela Merkel in een persconferentie donderdagavond, waarin ze voor het eerst wat uitgebreider inging op de gebeurtenissen in Keulen. 'Er zijn daar criminele daden begaan die Duitsland niet accepteert', zei ze. Ook zei ze dat 'onder hoge druk' alle feiten boven tafel moesten komen. 'Want dat vrouwen zich daar uitgeleverd voelden, vind ik persoonlijk onverdraaglijk.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.