'Verschil in welvaart accepteren'

De Duitse bondspresident Horst Köhler heeft het eerste uitgebreide interview sinds zijn aantreden aangegrepen voor het ventileren van enige controversiële opvattingen....

Met zijn uitspraken oogstte Köhler vooral in het oosten van het land veel kritiek. PDS-voorzitter Lothar Bisky betichtte de bondspresident ervan zich bij de achterstand van de voormalige DDR te hebben neergelegd. De minister-presidenten van de oostelijke deelstaten lieten zich - ongeacht hun politieke gezindheid - op soortgelijke wijze uit.

In de hitte van de polemiek werd Köhler zelfs schending van de grondwet verweten. Daarbij werd gedoeld op de artikelen 72 en 106, waarin het streven naar federatieve eenheid en naar de gelijkwaardigheid van de burgers is vastgelegd.

Köhler heeft in het interview zijn zorg tot uiting willen brengen over de preoccupatie van de Duitsers met elke vorm van ongelijkheid - vooral in de sociaal-economische sfeer. Hij wees erop dat in Duitsland (en elk ander land) altijd regionale welvaartsverschillen hebben bestaan - niet alleen tussen oost en west, maar ook tussen noord en zuid, en binnen elke regio.

Men kan dat betreuren, maar nooit uitsluiten. Tenzij men alle minder-renderende activiteiten zou willen subsidiëren. Hierdoor zou echter elke dynamiek worden ontmoedigd, en zou het nageslacht met een ondraaglijke schuldenlast worden opgezadeld, vindt de econoom Köhler.

Bij zijn aantreden, in mei, kondigde Köhler al aan de Duitsers zonodig met onwelkome boodschappen te zullen lastigvallen. Met deze taakopvattingen onderscheidt hij zich van zijn ambtsvoorganger Johannes Rau, die zich vooral ten doel stelde de consensus te belichamen. Het ziet er naar uit dat hij het Duitse gelijkheidsethos als 'zijn thema' heeft uitverkoren, vermoedt het dagblad Die Welt.

Uit een recente enquête - een van de vele waaraan de Duitsers worden onderworpen - blijkt dat gelijkheid als een belangrijker voorwaarde voor welzijn wordt gezien dan vrijheid. Deze houding weerhoudt de burgers ervan de noodzaak van hervormingen te erkennen.

Aan de opmerkingen van Köhler wordt - vooral door zijn medestanders die zich ook in groten getale hebben gemeld - derhalve een fundamentele betekenis toegekend. Zo prijst de secretaris-generaal van de CDU, Hermann Winkler, de bondspresident als een pleitbezorger van concurrentie tussen de deelstaten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden