Verrukkelijke komedie met naturel spel

Komedies worden in het Nederlandse toneel doorgaans niet erg hoog geschat. Tot voor kort heerste er binnen het gesubsidieerde toneel zelfs een zeker din voor het genre....

Jeroen van den Berg komt nu met Private Lives van NoCoward, de Britse grootmeester van de comedy of manners. Hij schreef het stuk in 1930. En het is niet voor niets nog steeds een van de meest geliefde stukken uit het toneelrepertoire. Rake dialogen die een alledaags gesprekje een vreemde draai geven, dat is Cowards kracht, zoals blijkt uit deze regie.

Twee stellen installeren zich in een Frans hotel voor hun huwelijksnacht. Om beurten hebben we hun eerste dialoog gehoord, waarbij respectievelijk de vrouwelijke en de mannelijke partner almaar wil praten over de ex van hun nieuwe wederhelft. En jawel, als man I buiten op het balkon staat met twee cocktails in zijn hand ontwaart hij in vrouw II op het aangrenzende balkon zijn ex.

Hoe onwaarschijnlijk die situatie ook is, we zijn vanaf het eerste moment bereid erin te geloven. Dat de twee exen plotseling diepe spijt hebben van hun scheiding en samen de benen nemen, ook dat accepteren we zonder slag of stoot. Net zoals de idiote verwikkelingen daarna, waarin elk individu van dit vierspan de ander uiteindelijk genadeloos voor rotte vis uitmaakt.

De acteurs zeggen hun zinnetjes zonder er maniertjes of geestig bedoelde stemmetjes aan toe te voegen, gewoon zoals de zinnen er staan. En het resultaat is frappant: de tekst doet zijn werk. Dat ligt ook aan de vertaling die net zo min als de spelers geforceerd aandoet of koketteert, maar volledig en terecht vertrouwt op de kracht van de auteur. Die natuurlijkheid wekt keer op keer een lach. Dat is het geheim van een grap, hij lijkt de verteller te ontsnappen.

Je identificeert je vooral met de twee die niet los van elkaar kunnen komen en zich opnieuw verschansen in een relatie. Ze houden al zeven jaar van elkaar, vijf jaar gescheiden en twee jaar samen. Intussen laten ze ook zien dat het een hele klus is om de liefde op peil te houden. Zonder dat ze het willen halen ze telkens het slechtste in elkaar naar boven.

Van de vier spelers is vooral Trudi Klever superieur. Haar timing, haar robuuste motoriek en de overtuigingskracht waarmee ze van Amanda het tegendeel van een doetje maakt, is verrukkelijk. Haar ex-man Elyot (Christiaan Montanus) geeft haar mooi partij. Maar ook Frans de Wit als haar nieuwe echtgenoot en Nartan Meerlo als de jonge vrouw van Elyot staan hun mannetje.

Het is een komedie die aantoont dat Van den Berg beschikt over een benijdenswaardig talent om een komedie te regisseren. Met veel gevoel voor details. Niets in de voorstelling doet gedateerd aan. Integendeel. Het lijkt alsof hier sprake is van een gloednieuw stuk waarvan de inkt als het ware nog nat is. Een absolute aanrader, Private Lives is goed voor anderhalf uur hoogwaardig vermaak.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden