Verrukkelijke 34

De topalbums van 2013 volgens Gijsbert Kamer, Robert van Gijssel, Menno Pot, Pablo Cabenda, Guido van Oorschot, Biëlla Luttmer en Frits van der Waa.

POP


Arcade Fire: Reflektor. Universal.


Met de van LCD Soundsystem bekende James Murphy als producer besloot Arcade Fire zijn opzwepende rock te voorzien van dansbare elementen. Dat pakte uitstekend uit. Hun muziek werd lichter en meer open van structuur, zonder dat het ten koste ging van de zeggingskracht. Voodoo, dance en rock vormen hier een monsterverbond. GK


WERELD


Bassekou Kouyate & Ngoni Ba: Jama Ko. Out Here.


Op hun n'goni's, de antieke houten Malinese gitaartjes, maken Bassekou Kouyate en vrienden onwaarschijnlijk puntige Afrikaanse pop en slepende woestijnblues en -rock. Mysterieus, bezwerend, spiritueel en daarmee de mooiste wereldplaat uit getroebleerd Mali. RvG


ROOTS


Daniel Romano: Come Cry With Me. New West.


Een ontdekking, dit derde album van Daniel Romano. Hij speelt country in de onversneden stijl van de dit jaar overleden George Jones, met een intensiteit en soul die dit genre sinds Gram Parsons gemist lijkt te hebben. GK


HEAVY


Deafheaven: Sunbather. Deathwish.


Krijsende black metal mengen met poëtische teksten, donkere shoegaze en new wave: waarom niet? De Amerikaanse band Deafheaven maakte een verpletterend heavy-album, vol epische, overdonderende tracks, en verlegde de blik in de metal naar heel nieuwe horizonten. RvG


DANCE


Boards Of Canada: Tomorrow's Harvest. Warp.


Na een jarenlange stilte gaat het Schotse duo op zijn nieuwe plaat onverdroten voort met het maken van ongrijpbare, meeslepende elektronische klankbouwsels. Wat duisterder dan voorheen, maar toch weer speels en licht van toon, met een nog steeds betoverend klankbeeld. GK


DANCE


Moderat: II. Monkeytown.


De combinatie van de stoere techno van het Berlijnse Modeselektor met de verfijnde soul van het al even Duitse Apparat werkt nog steeds. Met het tweede album, getiteld II, maakte Moderat een memorabele danceplaat, met tijdloze nummers als Bad Kingdom en het prachtige en retrospectieve Damage Done. RvG


POP


Torre Florim en Roos Rebergen: De Tweede Speeldoos. Excelsior.


Zes liedjes slechts, dit minialbum waarop de zanger van De Staat en Roos Rebergen (Roosbeef) zichzelf overtreffen. De teksten zijn ingegeven door gesprekken met minder begaafden en zijn even ontroerend en ontwapenend als de muziek, soms heel dansbaar, soms ingetogen en troostrijk. GK


DANCE


Daft Punk: Random Access Memories. Daft Life.


Glorieuze wederopstanding van de disco, in deze onverbiddelijke wereldplaat van het Franse danceduo Daft Punk. Het ene nummer nog verleidelijker dan het andere, natuurlijk dankzij Pharrell Williams (Get Lucky, Lose Yourself To Dance), Giorgio Moroder en Nile Rodgers. Hoort in elke platenkast én iPod. RvG


KLASSIEK


Evaristo en Joseph Dall'Abaco: Padre e Filio. Bruno Cocset en Les Basses Réunies. Agogique.


Vader en zoon Dall'Abaco waren cellospelende componisten. De Caprices van zoon Joseph zijn - na Bach - de mooiste muziek voor cello solo van de 18de eeuw. Cocset zet alles op haren en snaren om dat te laten horen. FvdW


POP


Pet Shop Boys: Electric. PIAS.


Al bijna dertig jaar actief komt het Britse electropopduo nu met een album dat zich kan meten met hun beste werk. Flirtend met dance en klassieke house klinkt het duo een album lang overtuigend, wat hen sinds Very (1993) niet meer is gelukt. GK


WERELD


Tamikrest: Chatma. Glitterbeat.


De jonge Toearegband Tamikrest overtuigde met de zinderende Afrikaanse bluesplaat Chatma en lijkt meer dan voorheen westerse oren te willen behagen. Psychedelische gitaren, rockende orgeltjes, maar echt bijzonder is de soms onheilspellende maar altijd door merg en been trekkende samenzang van bandleider Ousmane Ag Mossa met de snijdende vrouwenstem van Wonou Walet Sidati. RvG


POP


Vampire Weekend: Modern Vampires Of The City. XL Recordings.


Derde en meest afwisselende album van een band die afstand nam van de springerige afropunk van vijf jaar geleden om meer diepte en lagen in zijn muziek aan te brengen. Zonder afbreuk te doen aan de tintelende frisheid van weleer, levert het een album op dat even bezwerend is als het vroege werk van Talking Heads. GK


POP


Jacco Gardner: Cabinet Of Curiosities. Excelsior.


Het klinkt als barokke, psychedelische sixtiespop uit de VS, maar het is het werk van een 24-jarige studiomagiër uit Zwaag, bij Hoorn. Wat een melodieuze kleurenpracht. Veel te goed om van epigonisme te betichten. MP


POP


De Jeugd van Tegenwoordig: "Ja, natúúrlijk!". Top Notch.


De Jeugd blaast ons gewoon weer weg. Hiphop-met-twist. Beats en taalspel zijn volstrekt uniek en geen Nederlandse popgroep schudt momenteel zo gemakkelijk hits uit de mouw. Het geintje werkt nog steeds. MP


HEAVY


Uncle Acid & The Deadbeats: Mind Control. Rise Above.


Machtige rockriffs en knoestige stoner worden in de handen van het Britse Uncle Acid toch luchtige pop, dankzij de fraaie en Beatleske meerstemmige refreintjes. Uncle Acid was een vroege ontdekking van 2013, en luidde het jaar juichend uit met een daverende liveshow in de Ziggo Dome, als voorprogramma van Black Sabbath. RvG


KLASSIEK


Bach: Goldbergvariaties. Jeremy Denk (piano). Nonesuch.


Jeremy Denk, de 43-jarige Amerikaan, is nieuw aan het Bachfront. Maar wat een frisheid jaagt hij door de Goldbergvariaties. Zonder jazzy te klinken, ademt zijn Bach de vrije, speelse geest van jazz. GvO


POP


Factory Floor: Factory Floor. DFA.


Vijf jaar werkte het Londens trio aan dit debuut, waarop moderne elektronische dansmuziek wordt gekoppeld aan oudere postpunk-esthetica van pioniers als Cabaret Voltaire en Throbbing Gristle. Dansen met een grimas op het gezicht. GK


JAZZ


Ben van Gelder: Reprise. Pirouet.


Mooiste jazzplaat van het jaar, dit tweede album van de Nederlandse altsaxofonist Ben van Gelder. De in New York woonachtige Van Gelder heeft een prachtige warme toon, waarmee hij, spaarzaam noten spelend, de ritmesectie verleidt tot ingetogen spel. Beheerst, gecontroleerd met een sterke onderhuidse spanning. GK


DANCE


Disclosure: Settle. Universal.


Een sophisticated update van garage en old school house van de Britse broertjes Guy en Howard Lawrence, die het zowel op de dansvloer als in de charts goed doet. Bassen waren lange tijd niet zo warm, zo diep, zo soulvol. PC


JAZZ


Gregory Porter: Liquid Spirits. Blue Note.


IJzersterk album van de zanger die zowel in de soul als in de jazz met elke plaat meer zieltjes wint. Op Liquid Spirits kiest hij meer voor jazz, maar hij houdt het wel steeds dansbaar en opbeurend met zijn eigen kleine combo. GK


ROOTS


Guy Clark: My Favorite Picture Of You. Dualtone.


Countryveteraan Guy Clark (72) scoorde dit jaar hoog op de ontroeringsmeter met een prachtplaat, die is opgedragen aan zijn overleden vrouw. Mét oudemannenstem, maar ook met een onvergankelijke liedschrijfkracht. Songwritersplaat van het jaar. RvG


POP


Beyoncé: Beyoncé. Sony Music.


Een cadeautje aan het einde van het jaar, dit onaangekondigde vijfde album van Beyoncé. Een plaat die even ontzagwekkend en meeslepend is als haar concert in de Ziggo Dome eerder dit jaar. Haar stem lijkt nog altijd beter te worden en de nummers zijn, hoewel weinig hitgevoelig, fraai geproduceerd. Volwassen mainstreampop klonk zelden zo vernieuwend. GK


POP


Nick Cave & The Bad Seeds: Push The Sky Away. PIAS.


Rustig en warm klinkt Nick Cave's Push The Sky Away, maar het is verraderlijke kalmte. Te midden van spaarzame instrumentatie is de dreiging overal voelbaar. Het vijftiende Nick Cave-album hoort tot zijn mooiste. MP


POP


Laura Marling: Once I Was An Eagle. V2.


Wéér is ze beter geworden, de Engelse singer-songwriter Laura Marling, die aanvankelijk onnadrukkelijke folkverhaaltjes zong, maar nu een vrouw is die het woord durft te nemen. Na dit hermetische album is het duidelijk: hier vormt zich een majestueus oeuvre. MP


POP


Primal Scream: More Light. Ignition/PIAS.


Imposante 'Zeitgeistplaat' van de Schotse veteranen: intens, soms boos, maar niet pessimistisch. En: écht 2013. Vuige rock & roll, zwanger van dance-elementen; Primal Scream klonk na XTRMNTR (2000) niet meer zo urgent. MP


KLASSIEK


Andreas Staier: ...pour passer la mélancolie. Harmonia Mundi.


Klavecinist en improvisator Andreas Staier is gefascineerd door vanitasschilderijen uit de barok. Hij zocht er composities bij waarin hij de tijd vrij laat stromen en hem op andere momenten gevaarlijk lang stopzet. BL


POP


Parquet Courts: Light Up Gold. What's Your Rupture?


Wire, Pavement, zelfs LCD Soundsystem: je hoort het allemaal in de muziek van Parquet Courts. Je zoekt naar referenties en ontdekt dan dat veel bands die je bewondert in de songs van deze band een plek hebben gekregen. En toch een hedendaagse groove. MP


KLASSIEK


Arcadi Volodos: Volodos Plays Mompou. Sony Classical.


Arcadi Volodos is de 40 voorbij. Tijd om zijn imago van notenvretende jonge hond achter zich te laten. In Musica callada van de Catalaanse componist Federico Mompou balanceert de pianist op het snijvlak van klank en stilte. BL


HEAVY


Beastmilk: Climax. Svart.


Op de valreep kwam tot ons een curieuze newwaveplaat van het Finse gezelschap Beastmilk. We horen Joy Division, The Cure, Killing Joke en meer, maar een vervelend retroalbum wil Climax maar niet worden. Want: topliedjes, afgeladen met meejuichrefreins en afgesloten door een betonnen gitaarmuur. RvG


POP


These New Puritans: Field Of Reeds. PIAS.


Op het pastorale Field Of Reeds drijft het Engelse These New Puritans weg van de popmuziek. Dit is modern klassiek, maar niks gewichtigdoenerij: het blijft altijd aards, intiem en meeslepend. Een grote verdienste. MP


POP


Jagwar Ma: Howlin. Marathon.


Wat Django Django in 2012 lukte, doet Jagwar Ma nu: een knappe balans vinden tussen rock en dance. Lome grooves, lijzige zang. Ze komen uit Sydney, maar je denkt meteen aan 'Madchester'. MP


DANCE


Holden: The Inheritors. Border Community.


De techno van Brit James Holden is organisch, spannend, zoekend, somber en soms ook gekmakend. Maar The Inheritors is vooral een danceplaat die de vitaliteit van het genre aantoont: immer verschuivende ritmes, analoge bubbelpracht en al met al een van de meest vernuftige dancealbums van 2013. RvG


KLASSIEK


George Benjamin: Written on Skin. Nimbus.


De tekst klopt. De noten kloppen. Hoe ze in elkaar grijpen klopt. Sensibel, virtuoos, gloeiend: mede dankzij de Canadese sopraan Barbara Hannigan is Written on Skin (2012) van George Benjamin een hedendaagse opera die overrompelt. GvO


KLASSIEK


Around Prague: Ponc, Schimmerling, Burian, Hába en Ullmann. Ebony Band o.l.v. Werner Herbers. Channel.


Muziek met weerhaakjes van veronachtzaamde componisten uit het interbellum - soms jazzy, soms cerebraal, altijd verrassend en vitaal - opgedolven door Werner Herbers en subliem gespeeld door zijn Ebony Band. FvdW

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden