Verre sterren eerder ontmaskerd

Amerikaanse astronomen hebben het verste sterrenstelsel tot nu toe ontdekt. Daarvoor werd een nieuwe methode gebruikt.

AMSTERDAM - Het stelsel, dat licht uitstraalt van toen het universum pas 700 miljoen jaar bestond, geeft een inkijkje in de kinderjaren van het heelal. Het onderzoek verschijnt vandaag in Nature.

Het is voor het eerst dat astronomen met zekerheid kunnen zeggen dat ze zo'n ver sterrenstelsel hebben ontdekt. Normaal gesproken bepalen ze op twee manieren de afstand van een sterrenstelsel tot de aarde: met telescoopbeelden en door een spectrum op te vangen - een vingerafdruk van het sterrenstelsel.

Van verre sterrenstelsels bestaan wel beelden, maar een spectrum verkrijgen is moeilijk; daarvoor bereiken te weinig lichtdeeltjes de aarde. Dankzij het nieuwe apparaat Mosfire, dat op een telescoop in Hawaii zit, is het nu gelukt om lichtdeeltjes van een ver sterrenstelsel op te vangen. Die nieuwe metingen bevestigen wat men al vermoedde: dat er een heel jong, en dus ver sterrenstelsel aan de hemel staat. De onderzoekers bekeken 43 sterrenstelsels, maar bij slechts één konden ze aan de hand van een spectrum bevestigen dat het ver weg stond.

Remco van der Burg, promovendus bij de Sterrewacht Leiden, denkt dat astronomen meer jonge stelsels zullen ontdekken. 'Dankzij nieuwe apparaten zoals Mosfire kunnen we veel nauwkeuriger waarnemingen doen. Er zijn veel potentieel verre sterrenstelsels bekend, die nu allemaal gecontroleerd kunnen worden.'

De ontdekking helpt om een beeld te vormen van het vroege universum. 'Daarover weten we nu nog maar heel weinig', zegt van der Burg. 'Er zijn modellen, maar of die precies kloppen weten we niet.' Het verre stelsel blijkt 30 keer zo snel sterren aan te maken als de modellen voorspellen. Dat hoeft niet te betekenen dat de modellen fout zijn. 'Voor hetzelfde geld is dit een abnormaal actief stelsel. Daarom hoop ik dat er de komende tijd nog veel meer van dit soort ontdekkingen worden gedaan,' aldus van der Burg.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden