Verrassing in Frankrijk

DE FRANSEN hebben in de eerste ronde van de presidentsverkiezingen voor een grote verrassing gezorgd. In tegenstelling tot de opiniepeilingen is niet de gaullist Jacques Chirac op de eerste plaats geeindigd, maar de socialist Lionel Jospin....

De tweede ronde in de presidentsverkiezingen wordt dus het klassieke duel tussen links en rechts. Dit is een goede zaak, want nu is de kans groot dat er alsnog een inhoudelijk debat ontstaat over de toekomst van Frankrijk. Jospin en Chirac moeten nu elk de kiezer ervan zien te overtuigen dat hij de beste oplossing heeft voor de grote sociale problemen van Frankrijk.

Dit dwingt hen hopelijk tot meer duidelijkheid. Vooral Chirac, de kandidaat van de 'verandering', heeft zo veel beloofd dat allerminst duidelijk is welk beleid hij concreet wil voeren. Dit heeft zijn sociale hervormingen ongeloofwaardig gemaakt, te meer daar zijn gaullistische 'vriend' Balladur hem 'demagogie' verweet.

Dat Jospin in de eerste ronde de meeste stemmen heeft gekregen - wat nog niet betekent dat hij de opvolger van Mitterrand wordt - is een opmerkelijk succes. Hij was niet de eerste kandidaat van de socialisten. De vroegere minister van Onderwijs werd pas naar voren geschoven, nadat 'Europeaan' Jacques Delors had geweigerd kandidaat te worden. De kansen van Jospin werden klein geacht, gezien het geringe aanzien van de partij bij de kiezers.

Zijn verrassend goede resultaat is vooral Jospins persoonlijke verdienste. Met zijn evenwichtig, sociaal-democratisch programma, dat volgens deskundigen meer banen oplevert dan het dure werkgelegenheidsplan van Chirac, heeft hij kennelijk zowel indruk gemaakt bij de aanhangers van Mitterrand als bij de linkse kiezers die teleurgesteld zijn over de laatste jaren van Mitterrands presidentschap. Jospin, die de socialisten nieuwe hoop heeft gegeven, lijkt nu voorbestemd om het vernieuwingsproces in de partij te gaan leiden.

Want de kans dat hij ook de tweede ronde gaat winnen, is niet erg groot. Links heeft niet de meerderheid. Rechts kon zondag rekenen op ongeveer 60 procent.

Het is zeer verontrustend dat Jean-Marie Le Pen, leider van het racistische Front National, ruim 15 procent van de stemmen heeft gekregen, meer dan in 1988. Met de stemmen op De Villiers, de tweede extreem-rechtse kandidaat, heeft dat blok ruim 20 procent behaald.

Jospin kan alleen maar winnen als er zich een aanzienlijke verschuiving naar links voordoet. Of de dynamiek van zijn zege groot genoeg is om dat te bewerkstelligen, moet worden betwijfeld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden