Verrassende wending in Israël: ultra-nationalist op Defensie

De ultra-nationalistische politicus Avigdor Lieberman treedt toe tot het Israëlische kabinet. Minister van Defensie Moshe Yaalon bood vrijdag zijn ontslag aan, uit onvrede over het voornemen van premier Benjamin Netanyahu om Lieberman op zijn post te benoemen.

Avigdor Lieberman, de nieuwe minister van Defensie. Beeld afp

Met de komst van Lieberman als minister van Defensie krijgt de zoektocht van Netanyahu naar bredere politieke steun een verrassende wending. Wekenlang was hij in gesprek met de leider van de centrum-linkse oppositie, Isaac Herzog, wiens partij Zionistische Unie 24 zetels heeft in de Knesset, het parlement. Deze week bood Lieberman zich plotseling aan, mits hij de prestigieuze post Defensie zou krijgen. Zijn partij Israël Ons Huis, die vooral steun heeft onder immigranten uit de voormalige Sovjet-Unie, telt zes zetels.

Rechtse signatuur

De regeringsploeg van Netanyahu steunde het afgelopen jaar op de kleinst mogelijke parlementaire meerderheid. De entree van Lieberman onderstreept de rechtse signatuur van het kabinet.

Lieberman (57), die in zijn geboorteland Moldavië uitsmijter was, fungeerde eerder als minister van Buitenlandse Zaken onder viervoudig premier Netanyahu. Hij is een polariserende figuur die bekend staat om zijn boude uitspraken. Lieberman woont in een Joodse nederzetting in bezet gebied en beschouwt Israëlische Arabieren als een 'vijfde colonne'. Zij zouden een loyaliteitsverklaring aan de staat Israël moeten tekenen om hun staatsburgerschap te behouden. Voor veroordeelde Palestijnse aanslagplegers, in Israël steevast terroristen genoemd, bepleit Lieberman de doodstraf.

Oorlogszuchtige taal

Ook slaakt hij vaak oorlogszuchtige taal, vooral aan het adres van de fundamentalistische Hamas-beweging die in Gaza aan de macht is. 'Met Lieberman als minister van Defensie kunnen Israëli's zich opmaken voor een gang naar de schuilkelders', schreef commentator Gideon Levy in de krant Haaretz.

Het aantreden van Lieberman als minister is een gevoelige tegenslag voor oppositieleider Herzog. Binnen enkele uren wisselde Netanyahu hem deze week in voor Lieberman, als gesprekspartner over uitbreiding van de coalitie. Herzog stond al bloot aan kritiek in eigen partij. Menigeen vond het ongepast dat hij Netanyahu aan een comfortabele meerderheid wilde helpen.

Vertrouwenscrisis

De scheidende minister Moshe 'Bogie' Yaalon zei niet verrast te zijn dat de premier, een Likud-partijgenoot, met Lieberman in zee wilde. Hij sprak over een vertrouwenscrisis. Zijn relatie met Netanyahu was de laatste tijd verslechterd. Yaalon verschilde met hem van mening over ethische kwesties. Zo pleitte Yaalon voor berechting van een Israëlische soldaat die een gewonde Palestijn had doodgeschoten. Netanyahu daarentegen sloot zich aan bij de heersende opvatting onder de bevolking dat de militair geen blaam treft.

Yaalon, een voormalige chef van de defensiestaf, zei dat hij de politiek voorlopig de rug toekeert. Volgens Netanyahu had hij minister van Buitenlandse Zaken kunnen worden, een functie die de premier nu zelf waarneemt.

Premier Benjamin Netanyahu en Avigdor Lieberman. Beeld reuters

De Palestijnse reactie op het aantreden van Lieberman was ronduit negatief. De Palestijnse Autoriteit (PA) onder president Mahmoud Abbas sprak over een nieuw 'bewijs dat er in Israël geen werkelijke partner voor vrede is.' Kennelijk geeft Netanyahu de voorkeur aan 'fundamentalisme en extremisme,' aldus een PA-verklaring. Een Israëlische commentator wees er evenwel op dat een rechtse regering vrede wist te sluiten met Egypte.

Egypte noemde bij monde van een anonieme diplomaat de terugkeer van Lieberman 'schokkend'. Het land zocht juist, samen met Frankrijk, naar mogelijkheden om het vredesproces - dat al twee jaar stil ligt - nieuw leven in te blazen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden