Nieuws

Verrassende tegenslag: ‘wondervaccin’ CureVac werkt niet

De zegetocht van de coronavaccins kent dus toch grenzen. Het onder meer in Nederland geteste vaccin van CureVac blijkt maar voor zo’n 47 procent te beschermen tegen corona. Dat is onder de 50 procent werkzaamheid die de WHO aanhoudt als grens voor een vaccin dat versnelde toelating verdient.

Onderzoeksfase van het CureVac-vaccin eerder dit jaar. Hier in Bilbao, Spanje, werden 50 proefpersonen van de in totaal 40 duizend vrijwilligers ingeënt. De resultaten vallen tegen. Beeld Getty Images
Onderzoeksfase van het CureVac-vaccin eerder dit jaar. Hier in Bilbao, Spanje, werden 50 proefpersonen van de in totaal 40 duizend vrijwilligers ingeënt. De resultaten vallen tegen.Beeld Getty Images

Het bedrijf maakte gisteravond laat de tussentijdse resultaten bekend van de veldproeven van het vaccin, onder zo’n 40 duizend vrijwilligers in Europa en Zuid-Amerika. ‘Erg teleurstellend natuurlijk’, reageert arts-microbioloog Marc Bonten, die de Nederlandse tak van de onderzoeken coördineert. ‘Maar dit is wel waarom deze studies gedaan moeten worden.’

Het bedrijf speculeert dat het misschien nieuwe varianten van het virus zijn die roet in het eten hebben gegooid. Onder de 134 besmettingen met het virus die in het onderzoek aan het licht kwamen, was er maar één met het klassieke virustype, zoals dat begin vorig jaar rondging. Dat neemt niet weg dat de resultaten veel slechter zijn dan die van vergelijkbare coronavaccins.

CureVac kwam begin vorig jaar in het nieuws toen Donald Trump openlijk zei te spelen met het idee het Duitse bedrijf op te kopen, om zo coronavaccins veilig te stellen voor de VS. CureVac was er vroeg bij en haalde veelbelovende resultaten bij laboratoriumproeven en in proefdieren.

Honderd miljoen

Voor Nederland komt de lage score toch nog als een tegenslag: Europa heeft voor dit jaar in totaal ruim honderd miljoen doses van het vaccin vooruit besteld, waarvan 10 miljoen doses naar Nederland zouden gaan. Maar omdat de vaccins toch pas in het najaar werden verwacht, en concurrent Pfizer meer levert dan voorzien, is het niet waarschijnlijk dat men de vaccins erg zal missen.

Vreemd genoeg is het Duitse vaccin verwant aan de klasse vaccins die juist het succesvolst zijn. Net als de 90 tot 95 procent werkzame vaccins van Moderna en Pfizer is het een ‘mRNA-vaccin’, een inenting die het lichaam met een genetische instructie influistert om uitsteekseleiwitten van het coronavirus te maken. Door die nepinfectie leert het lichaam hoe het echte virus eruitziet.

‘We hebben geen idee waarom dit opeens zo tegenvalt’, zegt Bonten desgevraagd. Of dit het einde van het CureVac-vaccin is, kan hij niet zeggen. ‘Dat is niet aan mij. Deze versie van het vaccin lijkt in elk geval niet goed genoeg. Dat zou betekenen dat ze het moeten aanpassen. Maar dan moeten ze ook weer de effectiviteit aantonen, en het is nauwelijks nog mogelijk om daarvoor de proefpersonen te vinden.’

Subdoelgroep

Het bedrijf houdt de moed erin: in een persverklaring benadrukt het dat het onderzoek nog niet formeel ten einde is. Hopelijk komt het vaccin na meer besmettingen toch nog boven de 50 procent, of vindt men verstopt in de cijfers aanwijzingen dat het werkt voor een bepaalde subdoelgroep. In elk geval is het vaccin veilig in gebruik, telt CureVac zijn zegeningen.

Intussen werkt het bedrijf samen met farmaceut GlaxoSmithKlyne aan een ander vaccin, dat men in het najaar wil testen. Dat tweedegeneratievaccin moet beschermen tegen nieuwe varianten van het virus, en wordt op zijn vroegst pas in 2022 op de markt verwacht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden