Verplichte registratie voor álle bezoekers kinderopvang: wordt veiligheid hiermee echt vergroot?

Iedereen die op een of andere manier in aanraking komt met kinderen op een opvanglocatie, moet zich vanaf 1 maart 2018 inschrijven in het personenregister. Dus ook de buurvrouw die wekelijks koffie komt drinken bij de gastouder. Het ministerie van Sociale Zaken wil hiermee de veiligheid van kinderen vergroten, maar slaat het hier niet in door?

Kinderen bij een opvang spelen buiten met modder.Beeld ANP

Bestaat zo'n personenregister niet al?

Sinds het misbruikschandaal met Robert M. wordt scherp toegezien op de veiligheid in de kinderopvang. Zo worden medewerkers, gastouders en eventueel volwassen huisgenoten sinds 2013 continu gescreend. Dagelijks wordt gekeken of deze personen nieuwe strafbare feiten op hun naam hebben staan die de veiligheid van opgevangen kinderen in gevaar brengen. Is dit het geval, dan wordt de werkgever of het gastouderbureau door de GGD ingelicht. De persoon raakt zijn Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) kwijt en kan niet langer in de kinderopvang werken. Sinds de invoering van dit systeem zijn er 225 meldingen binnengekomen, gemiddeld dus vier per maand. Per 1 maart wordt de huidige screening verder uitgebreid.

Beeld ANP

Wie moet zich precies inschrijven?

Het ministerie hanteert de volgende richtlijn: iedereen die minimaal één keer in de drie maanden een half uur aanwezig is op de locatie waar kinderen worden opgevangen, moet zich inschrijven. Een uitzondering wordt gemaakt voor ouders. Die komen hun kinderen alleen maar halen en brengen. Dan blijft er nog een hele lijst over van mensen die zich wél moeten inschrijven: uiteraard alle vaste medewerkers, maar ook vrijwilligers, de voorleesmoeder, de kinderkapper, een circusartiest die een week wordt ingehuurd en de buurvrouw die geregeld tijdens opvanguren bij de gastouder een kop koffie komt drinken. Een hovenier die tweemaal per jaar de heg komt snoeien hoeft zich dan weer niet in te schrijven; hij heeft geen contact met kinderen en zijn aanwezigheid is niet structureel.

Wordt hiermee de veiligheid van de kinderen echt vergroot?

Gjalt Jellesma van Boink, de organisatie die ouders in de kinderopvang vertegenwoordigt, betwijfelt het. 'Optimale veiligheid voor kinderen in de opvang - het gaat om 120 duizend kinderen per jaar - is ontzettend belangrijk, maar waar leg je de grens? Moet zometeen iedereen altijd een VOG bij zich hebben, ook de schilder die op de ladder bij een kinderdagverblijf bezig is?'

Jellesma denkt dat er veel meer winst valt te behalen door in te zetten op professionals die in de opvang werkzaam zijn. 'Die moeten bij kinderen signalen oppikken die wijzen op mishandeling of misbruik. Medewerkers moeten elkaar aanspreken als ze iets verdachts zien. Daar schort het nu nog aan.'

Heidy Knol, directeur van de Brancheorganisatie Kinderopvang, beaamt dat. 'Veiligheid van kinderen kun je niet vatten met een nieuw systeem. Een goede leidinggevende die zicht heeft op haar team, een locatie met veel glas en deuren die openstaan, teams die elkaar en elkaars kinderen kennen - dat is allemaal oneindig veel belangrijk dan zo'n systeem.'

Wie controleert dat de buurvrouw die op de koffie komt zich daadwerkelijk heeft ingeschreven?

Dat valt inderdaad lastig te controleren. Het ministerie van Sociale Zaken, uit wiens koker de maatregel komt, benadrukt dat het niet om een beleidsregel gaat, maar om een richtlijn. 'Die richtlijn is bedoeld om na te blijven denken over wie er tijdens de opvang regelmatig over de vloer komt', zegt woordvoerder Najoua Aachboune. 'Men moet ook alert blijven op vertrouwde gezichten.' De Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) wordt uitvoerder van het nieuwe systeem.

Neemt de papiermolen bij de kinderdagverblijven niet enorm toe door deze maatregel?

'Het leidt inderdaad tot extra administratie', zegt Knol. 'De overheid schiet hierin door. Per 1 januari worden ook al de Wet IKK en de Wet harmonisatie (beide bedoeld om kwaliteit in de kinderopvang te verbeteren, red.) ingevoerd. Er komt van alles op de medewerkers af.'

Volgens het ministerie van Sociale Zaken wordt de administratieve last juist minder. 'Vanaf 1 maart hoeft de VOG nog maar één keer te worden aangevraagd en niet meer bij iedere nieuwe werkgever', aldus Aachboune. 'Ook komt de plicht van werkgevers om een kopie van de VOG te bewaren te vervallen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden