Column

Verplichte kost voor alle Charlies

De documentaire over Charlie Hebdo is verplichte kost voor iedereen die zich een jaar geleden Charlie noemde.

Stencilportret van Cabu, overleden tijdens de aanslag op Charlie Hebdo Beeld afp

Het is niet zozeer één beeld dat bijblijft na afloop, eerder een allesoverheersende stemming. Het is een ander gevoel dan ruim een jaar geleden. Toen, op 7 januari, lag door de schok en de verbazing een verdovende deken van onwezenlijkheid over dat gevoel. En de adrenaline die vrijkwam bij de ontknoping twee dagen later deed ook zijn werk. Maar nu is dat allemaal uitgewerkt. Nu is die onwerkelijkheid echte geschiedenis geworden. Misschien zijn daarom de verslagenheid en het verdriet na het zien van Charlie Hebdo: Three Days of Terror nog wel beter voelbaar dan een jaar geleden.

De documentaire is sinds kort te bekijken bij HBO en is verplichte kost voor iedereen die zich een jaar geleden Charlie noemde, een pennetje omhooghield of zijn profielfoto op Facebook veranderde. Zodat je niet vergeet waarom. Maar ook omdat de documentaire het begrip van wat toen gebeurde groter, en tegelijk hanteerbaarder maakt.

Charlie Hebdo: Three Days of Terror begint op woensdag 7 januari, ergens aan het eind van de ochtend. Het is een mooie dag. 'Zonnig zelfs', zegt Charlie Hebdo-journalist Laurent Léger aan het begin van de documentaire. 'De sfeer was goed.' Even later, zo is te zien op de gruizige zwart-witbeelden van beveiligingscamera's op de redactie, stappen de broers Kouachi de redactievloer op. Wat ze daar deden, weten we al en hoe bloederig het was konden we op foto's zien. Maar niet eerder hoorden we de schoten. Geen geratel, maar doffe, kalme knallen. 'Executieschoten, met pauzes er tussen' zegt een medewerker van het naast Charlie Hebdo gelegen videoproductiebedrijf. Hij begon met filmen toen hij en zijn collega's naar het dak boven de vergaderruimte van Charlie Hebdo vluchtten. Op dat moment begonnen de Kouachi's met schieten, duidelijk te horen op de video.

Dat doet de documentaire de hele tijd. Je denkt dat je alles al wel weet en alle verhalen gehoord hebt, totdat je maag ineenkrimpt omdat iemand vertelt over de mobiele telefoons die afgingen op de lichamen van de vermoorde journalisten. 'We wisten dat het familie en vrienden waren, die belden voor nieuws.'

Regisseur Dan Reed kreeg iedereen voor zijn camera, geanonimiseerd of niet. Van de Parijse hoofdinspecteur Bernard Petit tot gemeentewerker Laurent, die naast politieagente Clarissa Jean-Philippe stond toen ze werd doodgeschoten door Amédy Coulibaly. Van de kassière van de Joodse supermarkt tot de sluipschutter die een van de broers Kouachi neerschoot.

Ook noodarts Jean-Pierre Tourtier komt aan het woord. Hij was als eerste ter plaatse bij Charlie Hebdo. 'Het klopt dat terroristen hun leven willen riskeren voor hun ideeën', zegt hij aan het eind van de documentaire betraand, maar vastberaden. 'Maar er zijn ook vele Fransen, noodartsen, brandweerlieden, politieagenten, burgers, die bereid zijn hun leven te riskeren voor hún ideeën.' Het gesprek met Tourtier werd op 13 november opgenomen. Enkele uren later kreeg hij een oproep te komen helpen bij theater Bataclan.

V's televisierecensententeam bestaat uit Gidi Heesakkers, Haro Kraak, Frank Heinen, Hanna Bervoets en, deze week, Julien Althuisius.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden