NIEUWSMONDKAPJESPLICHT

Verplicht mondkapje in Amsterdam mag van rechter

Is het verplicht dragen van een mondkapje een te drastische inperking van onze grondwettelijke rechten? Of mag de overheid dit burgers opleggen als andere maatregelen onvoldoende helpen tegen de verspreiding van het coronavirus? Het laatste, zo oordeelde de Amsterdamse rechtbank woensdag.

Bezoekers op de Wallen waar een mondkapjesplicht geldt.Beeld ANP

Door de uitspraak blijft het dragen van een mondkapje verplicht op drukke plekken in Amsterdam. Burgemeester Femke Halsema mocht als voorzitter van de veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland tot de maatregel overgaan. Ze deed dit volgens de rechtbank toen duidelijk was geworden dat andere maatregelen niet genoeg effect hadden om de oplopende besmettingscijfers in de greep te krijgen.

Die situatie maakt plaatselijk ingrijpen noodzakelijk en geoorloofd’, concludeert de rechtbank nu. Zolang het maar ‘proportioneel’ gebeurt en een instantie als een veiligheidsregio bij het nemen van zo'n maatregel op zijn eigen terrein blijft voetballen. Dat is volgens de rechtbank het geval.

Protestgroep Viruswaarheid en  de Amsterdamse cultureel ondernemer Ab Gietelink waren naar de rechter gestapt om de draagplicht aan te vechten. Jurist Jeroen Pols van Viruswaarheid schetste het mondkapje maandag bij de rechtbank als een ‘nutteloos stukje stof op het gezicht’ dat, bij verplicht dragen, een ‘fundamentele’ inperking van de grondrechten van de inwoners, ondernemers en bezoekers van de stad betekent. 

De veiligheidsregio erkende in de rechtbank dat het dragen van zo’n masker tot ‘ongemak en ongenoegen’ kan leiden, maar meer ook niet. Daarbij, zo voert de veiligheidsregio aan, is de noodverordeningsbevoegdheid van in dit geval Halsema juist bedoeld om in soortgelijke crisissituaties te kunnen optreden. Bijvoorbeeld met als doel gezondheidsschade te voorkomen.

Volgens de rechtbank moet de draagplicht als een ‘relatief kleine inbreuk op het grondrecht van eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer’ worden gezien. Van belang daarbij is ook, zo zeggen de rechters, dat de maatregel op een bepaald aantal plekken geldt (vijf in Amsterdam), drieënhalve week duurt en na afloop wordt geëvalueerd.

Dat de mondkapjesplicht juridisch zou worden aangevochten, lag voor de hand. Rechtsgeleerden trokken meteen fel van leer toen duidelijk werd dat in bepaalde delen van Amsterdam (en Rotterdam) de maatregel vanaf 5 augustus zou worden ingesteld. Het kabinet stemde met dit experiment in, ook al zijn de vaste adviseurs van het Outbreak Management Team niet overtuigd van het nut van gezichtsmaskers. 

Onder anderen de Leidse hoogleraar staatsrecht Wim Voermans hekelde de manier waarop de maatregel werd ingesteld. Hij noemde de noodverordening waarvan de veiligheidsregio's gebruikmaken, ongeschikt als juridische basis voor een mondkapjesplicht. Om te kunnen grijpen naar een middel dat de privacy volgens hem zo zwaar aantast, is een wetswijziging nodig.

De Amsterdamse rechtbank erkent ‘dat er verschillend wordt gedacht’ over wat de juiste juridische basis voor een mondkapjesplicht zou moeten zijn. Maar de maatregel is in elk geval niet onbevoegd gegeven, zo luidt het oordeel.

Schuren alsof corona niet bestaat – cafés lappen soms regels aan hun laars

Steeds meer danscafés nemen het niet zo nauw met de coronaregels. Met kunst- en vliegwerk worden heimelijk clubnachten georganiseerd, bijvoorbeeld in de Amsterdamse Disco Dolly. ‘Zodra wij het licht aanknippen, moet je direct gaan zitten.’ Lees de reportage.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden