Verplicht Engels nekt veel allochtone cursisten

'Als we dan tóch een taal moeten leren, dan liever Nederlands.' Safye Güzmey (35) en Anouchka Verhulsdonk (30) staan te popelen om hulpkracht te worden in de zorg- en welzijnssector....

Een 'kwaliteitsimpuls' heet het: alle leerlingen in het beroepsonderwijs moeten ten minste één moderne vreemde taal leren. Dus ook degenen die de crècheleidster en de bejaardenhulp assisteren.

Bij het Regionaal Opleidings Centrum Amsterdam (ROCA) dreigt de helft van de honderd medeleerlingen van Safye en Anouchka door het Engels kopje onder te gaan. 'Doodzonde. Want wat kan het die peuters en ouden van dagen nou schelen of ze geholpen worden door mensen die de Engelse taal beheersen', vindt A. Verlaan, voorzitter van het college van bestuur van het ROCA. 'Áls ze maar geholpen worden in deze tijden van personeelsgebrek.'

'Ik heb vanmorgen twee uur Engels gehad. Maar ik heb geen enkel woordje geleerd', vertelt Safye. 'Ik moet eerst alles vertalen van het Turks naar het Nederlands. En dan weer van het Nederlands naar het Engels. Te moeilijk', zegt ze enigszins beschaamd. 'Voor mij ook hoor', valt Anouchka haar bij. 'En op de crèche waar ik stage loop, praat niemand Engels.'

Volgens Verlaan zijn de leerlingen van de welzijnsopleidingen het slachtoffer van de machtige talenlobby in het beroepsonderwijs. 'Er is een breed gedragen gevoel dat we onze kennis van de vreemde talen verwaarlozen. En dat we daardoor orders mislopen. Toch zeker niet in de crèche en het bejaardentehuis?'

Met name het ROCA fulmineert tegen het verplichte Engels aan de welzijnsopleidingen, omdat de meerderheid van de cursisten in Amsterdam allochtoon is. 'Voor hen is het echt een te zware belasting. Eigenlijk zijn ze natuurlijk al tweetalig', zegt Verlaan. 'Alleen ziet men Arabisch niet als moderne vreemde taal.'

Als ze al een extra taal moeten leren, dan liever Nederlands. 'Ik spreek sinds kort Nederlands', klaagt Safye die op haar nachtkastje een Nederlands woordenboek heeft liggen. Voor het slapen gaan, oefent ze telkens tien nieuwe woordjes, want op school krijgt ze geen Nederlands.

Ook in andere grote steden beschouwt men het Engels als een enorme verzwaring van het lespakket. Utrecht heeft daarom besloten het eerste cursusjaar nog niets aan Engels te doen, om de leerlingen niet af te schrikken. 'Dat geeft ons de tijd om de lesmethode aan te passen aan onze leerlingen, die overwegend praktisch zijn ingesteld', aldus I. Boelhouwer, directeur van de welzijnssectie van het ROC Utrecht.

Toch zijn niet alle ROC's tégen het verplichte Engels. 'Voor hun beroep hebben ze het natuurlijk niet nodig', meent K. Hollander, directeur welzijnsopleidingen van het ROC Zadkine in Rotterdam en lid van de commissie welzijn, die over de eindtermen van de opleidingen gaat. 'Maar iedereen moet tegenwoordig ''een leven lang leren'': ook deze leerlingen. '

Er gelden geen toelatingseisen voor de tweejarige opleiding 'helpende welzijn'. Safye heeft geen enkele opleiding, maar wil hogerop in de speel-o-theek waar ze nu een Melkertbaan heeft. Anouchka heeft haar lbo-opleiding niet afgemaakt.

'Veel cursisten komen bij ons via het arbeidsbureau of de sociale dienst', vertelt T. Wubs, directeur van de unit welzijn van het ROCA. 'Het is al heel wat dát ze naar school komen. Laten we nou niet meteen weer te veel gaan eisen. Als je mensen voortdurend laat stranden, komen ze juist níet terug naar school. Ze liggen er nachten van wakker. Want als ze dít niet halen, ligt voor hun gevoel hun toekomst in duigen.'

De eindtermen van de welzijnsopleidingen worden vastgesteld door het Landelijk Orgaan van het Beroepsonderwijs in de Gezondheidszorg, Dienstverlening, Welzijn en Sport (ovdb). Daarin waren vooral de vertegenwoordigers van het werknemers- en werkgeversveld voorstander van het Engels. Maar over het nut van Engels voor het niveau van de hulpkracht groeit de twijfel.

'De trend is om de lat in het onderwijs alsmaar hoger te leggen', waarschuwt Verlaan. 'Het is wel goed bedoeld, maar je creëert alleen maar frustratie als je deze leerlingen laat vastlopen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden