Verpauperd Delfzijl kampt vooral met imagoproblemen

Delfzijl verpaupert. De meest perifere havenstad van het land, een kwart eeuw geleden nog gezien als een toekomstig tweede Rotterdam, is een zinkend schip....

De sociale problematiek, het dramatisch dalende inwonertal en de leegstand van huurwoningen, plaatsen gemeente en provincie Groningen voor zodanige problemen dat naar het middel van een 'zware' adviescommissie wordt gegrepen.

Officieel heet die de Adviescommissie Woonproblematiek Delfzijl. Ze wordt voorgezeten door oud-gedeputeerde Frans Tielrooy (VVD) van Noord-Holland, een gezaghebbende op het gebied van volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en de financiën van lagere overheden. Verder maken onder meer PvdA-gedeputeerde Mark Calon en wethouder Henk Ketting (GroenLinks) van Delfzijl deel uit van de commissie, waarin tal van landelijke deskundigen zitting hebben.

De 'Europoort van het Noorden', zo bleek woensdag tijdens een persconferentie, heeft vooral een imagoprobleem. De opeenvolgende gemeentebesturen zijn er nooit in geslaagd om het centrum van de stad, dat in de Tweede Wereldoorlog volledig werd verwoest, zo levendig te maken dat het een positieve uitstraling heeft op de omgeving.

Ketting, een nieuwe wethouder die van zijn hart geen moordkuil maakt: 'Delfzijl lijkt een koud gat. Als je met de Intercity van Amsterdam naar Groningen rijdt en je moet dan op het boemeltje naar Delfzijl, dan is dat een reis naar het einde van de wereld.'

Maar Delfzijl heeft niet aleen imagoproblemen. Jan Franke, die de commissie bijstaat als adviseur stedelijke vernieuwing: 'Delfzijl is typisch zo'n stad met te veel sociale huurwoningen en te weinig proletariaat. Vroeger zette Philips in zo'n stad met rijkssteun een fabriek neer en dan werden er in no time duizend huurwoningen neergeplempt, maar zo werkt het niet meer.'

Er is in Delfzijl volop werkgelegenheid - veertienduizend banen op een inwonertal dat inmiddels beneden de dertigduizend is gedaald - maar het 'domme' werk van weleer is verdwenen. Mensen die nu in Delfzijl of in de Eemshaven werken in bijvoorbeeld de petrochemie of de aluminiumindustrie, zijn technisch geschoold en wonen in een koophuis. Veelal op flinke afstand van Delfzijl.

Met als gevolg dat van de vijfduizend huurwoningen er zo'n duizend leeg staan. En dat terwijl er recentelijk nog duizend aan het bestand onttrokken zijn door sloop, verkoop of transformatie. Het probleem wordt er echter niet minder op omdat de huisvestingsscenario's zijn gebaseerd op een uitstroom van tweehonderd mensen per jaar. De afgelopen twee jaar bedroeg de leegloop echter jaarlijks vijfhonderd inwoners.

Ketting: 'Er is werk voldoende en er is woonruimte voldoende. Maar we brengen de leegstand niet tot stilstand. Mensen zijn mobieler geworden. Tweeverdieners kunnen zich riantere woningen veroorloven en trekken weg. Want wij voldoen gewoon niet meer aan de vraag.'

Hoe anders was het allemaal 25 jaar geleden. Koningin Juliana kwam de nieuwe Eemshaven openen en de vreugdevolle 'Zielsters' gingen zingend door de straten: 'We are the soda town, the soap and soda town.' Het was te voorbarig, want de Eemshaven is trekken aan een dood paard gebleken. 'Havenarbeiders zijn er een zeldzamer verschijnsel dan reeën, hazen of kiekendieven', zegt Carla Alma, adviseur ruimte en landschap en kenner van het Eemsmondgebied.

Waar Delfzijl als wooncentrum van te lijden heeft, is dat elk grootscheeps initiatief in de Eemshaven tot mislukken gedoemd is geweest. Recentelijk nog de buitendijkse werf, voorafgegaan door onder meer een kolenvergasser, een kerncentrale, chemische fabrieken, de aanlanding van LNG, de opslag van LPG of een scheidingsfabriek voor olie en gas.

Volgens Tielrooy moet het werk van zijn commissie 'een ander beeld van Delfzijl tussen de oren van de mensen' bewerkstelligen. Dat wordt nog een hele klus.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden