Vernietigend rapport over NFI: onvoldoende vertrouwen en vijandige communicatie

Onvoldoende onderling vertrouwen, beperkte en vijandige communicatie en weinig samenwerking: er is veel mis binnen het Nederlands Forensisch Instituut (NFI). Dat blijkt uit een rapport dat twee externe onderzoeksbureaus hebben opgesteld en woensdag naar de Tweede Kamer stuurden.

In het laboratorium van het Nederlands Forensisch Instituut. Beeld anp
In het laboratorium van het Nederlands Forensisch Instituut.Beeld anp

Het NFI is onderdeel van het ministerie van Veiligheid en Justitie en doet onafhankelijk forensisch onderzoek in bijvoorbeeld moordzaken. Het instituut, waar zo'n 560 mensen werken, was ook verantwoordelijk voor de identificatie van de slachtoffers van de MH17-ramp.

Het onderzoek bij het NFI werd ingesteld nadat in 2015 spanningen waren ontstaan tussen de algemeen directeur en de ondernemingsraad, mede door grote bezuinigingen. Er ontstonden vertragingen bij strafzaken, doordat onderzoeksresultaten van het NFI te laat kwamen. Medewerkers van het NFI uitten destijds hun zorgen over de toekomst van hun organisatie.

Gebrekkige samenwerking, miscommunicatie en trage besluitvorming

De samenwerking binnen het NFI verloopt niet goed, blijkt uit het onderzoek. 'Basale normen en waarden, zoals eerlijk en betrouwbaar zijn, worden geschonden. Mede daardoor heerst er achterdocht,' aldus het onderzoek.

Door het gebrekkige vertrouwen wordt er weinig met elkaar gedeeld, en als er wel iets gedeeld wordt, gebeurt dat op papier, niet in een gesprek. 'Dit leidt tot trage besluitvorming en miscommunicatie.' NFI-medewerkers zijn vaak de expert op hun vakgebied en accepteren inspraak en besluiten van anderen nauwelijks. Dat maakt aansturing van 'koninkrijkjes' binnen de organisatie moeilijk.

Ook de samenwerking met belangrijke partners van het NFI, zoals de politie en het Openbaar Ministerie, verloopt niet goed. NFI'ers zijn zich niet genoeg bewust van de noodzaak van samenwerken, stellen de onderzoekers. Partners weten onvoldoende wat het NFI te bieden heeft: 'Zo kan het voorkomen dat de politie vaardigheden ontwikkelt die bij het NFI ook aanwezig zijn, zonder dat dit een bewuste afweging is.'

Tot slot is er onduidelijkheid over de relatie tussen het NFI en het ministerie. De rol die het NFI zou moeten vervullen voor de samenleving is niet goed genoeg beschreven, 'en het NFI is te veel op zichzelf komen te staan in turbulente tijden.'

Cultuurverandering

Minister Blok stelt in een begeleidende brief vertrouwen te hebben in de veranderingen die de onderzoekers voorstellen. 'Ik vind het belangrijk om te onderstrepen dat het onderzoek een grote motivatie bij iedereen laat zien om met de uitkomsten van dit onderzoek aan de slag te gaan', zegt hij. 'Dat geeft mij het vertrouwen dat de nodige cultuurverandering gerealiseerd kan worden.'

Op korte termijn moeten onder andere in alle teams gesprekken plaatsvinden om het onderling vertrouwen te vergroten, moet de verbinding met het ministerie en partners zoals de politie verstevigd worden en moeten leiderschapsprofielen worden opgesteld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden