Verlost van tics

Tourette? Nee, dat hebben we hier niet. Het is 1981 en de Noorse Pelle Sandstrak is 14 als hij in Trondheim een psychiater bezoekt.


De jongen heeft dan al een paar jaar last van tics, maakt rare geluiden, roept te pas en te onpas Boeing 747 of ready for take-off en bonkt met zijn hoofd tegen muren. Ook heeft hij dwanggedachten die tot curieuze rituelen leiden. Als er een vliegtuig overkomt, blijft hij staan, doet zijn schoenen uit, zet ze naast elkaar met de veters naar buiten gestrekt, gaat er met open armen tussenin staan en kijkt omhoog tot het vliegtuig is verdwenen.


Veel tics kan hij lange tijd verbergen, maar hij wordt evengoed een rare gast gevonden. Als zijn vader leest wat Oliver Sacks schrijft over het Tourettesyndroom, gloort er hoop: dat is het. De bezochte arts oordeelt echter dat de jongen een paranoïde persoonlijkheidsstoornis heeft en dat ze het nog maar even moeten aanzien.


In Mr. Tourette en ik beschrijft Pelle Sandstrak, inmiddels acteur, toneelschrijver en regisseur, gedetailleerd en met humor, hoe hij zich staande probeert te houden als kind, puber en student met een zich steeds verder uitbreidend arsenaal aan tics. Zonder succes: hij raakt volledig geïsoleerd, en is niet meer in staat zelfstandig te wonen. Tot hij door een radioprogramma ontdekt wat hem mankeert en de juiste hulp vindt. Dankzij de betrokkenheid van een cognitieve gedragstherapeut, die bereid is zijn patiënt overal te volgen, zelfs onder de douche, raakt de angstige, vervuilde en aan dwanghandelingen overgeleverde Sandstrak geleidelijk uit de knoop.


Cognitieve gedragstherapie is het toverwoord van de moderne psychiatrie. Of dat terecht is, is een tweede, maar het is mooi te zien hoe het in handen van een onverschrokken therapeut kan uitpakken.


Pelle Sandstrak: Mr. Tourette en ik.


Uit het Zweeds vertaald door Janny Middelbeek-Oortgiesen.


De Geus; 415 pagina's; € 19,90.


ISBN 978 90 445 1460 5.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden