Verlost van het stempel 'bijstand'

Bedrijven en gemeenten slaan in Oost-Nederland de handen ineen om werklozen weer aan de slag te krijgen. Een werkloze bloemist is dolgelukkig dat hij aan de slag kan als stratenmaker.

DEVENTER/HOLTEN - Zand en stenen klaarleggen voor de stratenmaker. Meegraven en rioleringsputten koppelen. Voormalig bloemist Bram Verhoeven (44) heeft het 'superleuk' als banenpooler in de wegenbouw. 'Op termijn kan ik zelf de stenen leggen. Ik word opgeleid volgens het ouderwetse gezelprincipe: al doende, leer je.'


Twintig werklozen en mensen met afstand tot de arbeidsmarkt in Oost-Nederland, bijvoorbeeld door onvoldoende opleiding, leren het vak van wegenbouwer via de Stichting Infra-Werkt. Na een korte opleiding met behoud van uitkering komen ze voor maximaal twee jaar in dienst van de stichting en worden uitgezonden naar bedrijven in de regio. Die betalen meteen een volwaardig loon volgens de bouw-cao. 'Dat is ongeveer 130 procent van het minimumloon', zegt directeur Sander Gerdes. 'De mensen gaan er direct op vooruit.'


Het is de bedoeling dat de banenpoolers na twee jaar in de wegenbouw aan de slag kunnen blijven. 'We willen voorkomen dat we een tekort aan geschoold personeel hebben als de economie aantrekt', zegt Gerdes. 'En de vergrijzing en ontgroening komen eraan. Dat betekent dat de sector Bouw en Infra de komende jaren vijftigduizend nieuwe mensen nodig heeft.'


Via de praktijk

Het bedrijventerrein aan de rand van Holten symboliseert de crisis: hier en daar staan nieuwe bedrijfsgebouwen, verder is het leeg. In de hal achter het kantoor van Infra-Vak en Infra-Werkt kunnen wegenbouwers in spe oefenen in het egaliseren van de grond en het leggen van stenen in verschillende patronen. Negentig leerlingen in dienst van Infra-Vak leren in drie jaar vooral via de praktijk het vak van stratenmaker, machinist of machinemonteur.


Infra-Werkt is dit jaar door bedrijfsleven en gemeenten opgezet om te voldoen aan eisen die gemeenten stellen bij het aanbesteden van projecten. Gemeenten verwachten iets terug voor een opdracht, social return in modern taalgebruik. Maar dat schoot aanvankelijk niet op, zegt Gerdes. 'Aannemers moesten op zoek naar werklozen. Als ze al een geschikte kandidaat hadden gevonden stond-ie soms na twee maanden weer op straat omdat het werk klaar was. Daarom is de poule opgericht, dat werkt beter. De deelnemende gemeenten dragen de kandidaten aan. Als een aannemer geen werk meer heeft, zoekt Infra-Werkt een nieuwe werkplek. Zo kunnen we mensen langere tijd aan het werk houden.'


Banenpooler Verhoeven heeft nog geen voorkeur voor een richting in de wegenbouw. Hij is nog te blij met de kans die hij heeft gekregen. 'Ik heb tien jaar een eigen bloemenzaak gehad. De doorgaande weg waaraan we zaten, werd een park. Daardoor was de zaak niet rendabel meer. Ik belandde in mei in de bijstand, maar sinds de bouwvak werk ik via Infra-Werkt voor Hoornstra uit Doesburg. Het kostte veel moeite om werk te vinden. Naar mijn idee is Infra-Werkt de enige die niet naar mijn leeftijd keek.'


Nek uitgestoken

Van een bloemenzaak naar het aanleggen van de riolering klinkt misschien als een wereld van verschil, maar er zijn zeker overeenkomsten, zegt Verhoeven. 'De belangrijkste is dat ik ook in deze baan contact heb met mensen. Je hebt natuurlijk geen uren de tijd, dat had ik als bloemist ook niet, maar op straat komen mensen langs en die maken soms een praatje. Maar een bosje bloemen weegt niet meer dan een halve kilo, mijn lichaam moet wel wennen.'


Het initiatief in Oost-Nederland is uitgegroeid tot een mooi samenspel, maar de samenwerking met de gemeenten zou beter kunnen, zegt directeur Gerdes. Hij vindt dat vooral de aannemers hun nek hebben uitgestoken. 'De gemeenten hebben bepaald dat we mensen met een achterstand moeten inzetten, maar wij betalen dat. De aannemer draagt het risico. Hij moet zorgen dat hij genoeg werk heeft.'


Gemeenten zien dat anders. 'We geven inderdaad geen subsidie. Maar gemeenten zorgen wel voor het werk. Dat is ook een vorm van financiering', zegt Manon Boerkamp, projectleider sociaal aanbesteden in Apeldoorn, een van den tien deelnemende gemeenten.


Infra-Werkt vindt dat te makkelijk. Rond de Kerst vallen sommige banenpoolers terug in de WW omdat het werk drie weken stil ligt. Het is in de bouw gebruikelijk dat werknemers dan opgespaarde uren opnemen, als er niet kan worden gewerkt doordat er vorst in de grond zit. De banenpoolers hebben zo'n buffer niet. Gerdes: 'Het is jammer dat mensen terugvallen, maar niet alle bedrijven kunnen in deze tijd iemand drie weken doorbetalen terwijl er niet wordt gewerkt. Ik hoop dan ook op een zachte winter.'


Verhoeven prijst zich gelukkig. 'Ik kan de komende weken terug de hal in om daar verder te leren. Dat grijp ik wel aan. Ik ben blij dat ik af ben van het stempel van de bijstand.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden