Verlost van alle blokkades

19 is ze, en dat is oud voor een turnster. Maar Van Pol is aan een tweede carrière begonnen. Ze lacht en - belangrijker - ze wint.

Vera van Pol lachte nooit. Tot drie weken geleden, toen ze in een vol Ahoy Nederlands kampioen turnen in de meerkamp werd. Sindsdien is er die lach, zegt haar Amsterdamse trainster Claudia Werkhoven. 'Bij de NK zeiden we allemaal: heb je het gezien. Vera lacht. Wij hadden het al opgegeven.'

Als een Russische ballerina bewoog de Limburgse gymnaste zich door het leven. Het gezicht vol ernst, in de plooi van concentratie. Ze kan niet anders, zegt ze in Amsterdam bij het begin van de zomertraining bij Turning Spirit. 'Lachen bij een oefening vind ik moeilijk. Zoals die Amerikaantjes doen, uitbundige lachen, dat is gewoon het moeilijkste punt voor mij.'

Het ontbreken van die 'arbeidsvreugde' zat haar in de weg in de ontwikkeling als turnster. Trainster Claudia Werkhoven zegt dat haar pupil daarom lang genegeerd is voor de nationale ploegen. 'Ze is wel drie keer afgewezen. De laatste keer vroeg Jitske Vasbinder (topsportmedewerker van de turnbond, red.): Vera, kun je die oefening nog eens doen en dan doen alsof je het leuk vindt?

'Ze deed het nog een keer. Er was geen verschil. Ze werd afgewezen, omdat ze niet lachte. Ze is altijd afgeserveerd, naar beneden gedrukt. Ik heb er video's op teruggekeken. Het was echt wel goed wat ze deed.'

Van Pol stond in 2011, 17 jaar jong, voor het moment om haar carrière te beëindigen. Het was stoppen of naar elders gaan. In 2007 was het ook al bijna zo ver geweest. 'Toen ben ik achter mijn trainer Nico Zijp aangegaan. Hij kreeg een baan in Den Bosch. In Limburg was na zijn vertrek niks meer. Ik wilde niet stoppen. Met de trein was het van Tungelroy nabij Weert 50 minuten naar Den Bosch.'

Bij Zijp kwam ze in de schitterende turnhal van FlikFlak na verloop van tijd stil te staan in haar ontwikkeling. Claudia: 'Vera had beweegblokkades.' Van Pol: 'Ik zette een beweging in, maar dan maakte ik de oefening niet af.' Haar trainer zei dat ze naar de sportpsycholoog moest, naar Inge Vermeide van de Talent Academy.

Er zijn trainers die bij weigeringen hard ingrijpen. Het zijn de verhalen die de laatste jaren de ronde deden bij coaches als Gerrit Beltman en Frank Louter. Zo is Zijp niet. Vera: 'Hij was zo lief, hij liet mij mijn eigen gang gaan. Maar daar was ik nog niet klaar voor. Ik moest het zelf een beetje doen.'

Zijp vertelde bij de NK van het sociale isolement dat Van Pol de laatste jaren in Den Bosch had getroffen. Vera: 'Ik was er eenzaam. Ik voelde me alleen in een groep met meisjes van 12, 13 jaar. Ik was 16. Anne Tritten, van mijn leeftijd, trainde bij de jongens, onder leiding van Bram van Bokhoven. Ik weet ook niet waarom dat was.'

Ze moest weg uit Den Bosch, vond ze van zichzelf. Trainer Zijp en sportpsycholoog Vermeide zeggen dat zij in gesprekken hebben aangegeven dat het beter was als Vera van Pol zou vertrekken. Volgens Vermeide liep het thuis niet lekker. Zijp, stelliger: 'Het was mijn voorstel aan Vera om uit huis te gaan.' Vermeide: 'Maar ze heeft zelf bepaald dat ze naar Amsterdam zou gaan. Het was beter voor haar een nieuwe start te maken.'

De turnster beaamt het. Niemand heeft gezegd dat ze beter bij Zijp kon weggaan. 'Dat vond ik zelf. Het was stoppen of ergens anders trainen. En weet je, als ik hier in Amsterdam wilde trainen, dan kon ik niet op en neer met de trein.'

Van Pol, nu woonachtig in een gastgezin in Zwanenburg, had de club zelf ontdekt, zegt ze. 'In de zomer van 2011 kon ik na de NK hier een weekje komen trainen. Dat heb ik zelf geregeld. Ik kende Tessa Gerrits. Mijn leven veranderde in een week tijd. Ik zag weer toekomst. Ik vond turnen weer leuk. Ik had mijn vakantie wel willen uitstellen.'

Ze is 19, relatief oud voor een turnster. Meestal is 16 jaar de leeftijd van het hoogtepunt in zo'n carrière. Ze traint 28 uur per week. De Europese titelstrijd miste ze door een enkelblessure die ze opliep bij het oefenen van een nieuwe salto in de zachte landingskuil. 'Ik ben eigenlijk nooit geblesseerd', zegt ze. Claudia: 'Ze zei: ik denk dat ik even naar de fysio moet.'

Van Pol, afkomstig uit een Limburgs dorpje, voelt zich op haar plaats in het drukke Amsterdam. Ze is zojuist begonnen aan de route naar de WK in Antwerpen, eind september. 'Eindelijk hoor ik erbij.'

'Ik doe het echt hoor', had Vera van Pol tegen haar trainer Wolther Kooistra gezegd toen de 'dubbeldubbel' weer eens ter sprake kwam. In 2007 beheerste ze de onvoorstelbaar lastige dubbele salto met dubbele schroef. 'In 2008 was het over. In het voorjaar van 2012 was het acrobatische hoogstandje op vloer opeens terug in het repertoire van de Limburgse turnster. Ze had hem in Limburg, bij Patrick Echt, geleerd van de Rus Michail Klimenko die in de jaren zeventig Jelena Moesjina naar de wereldtitel coachte. Moesjina kon op vloer als eerste een dubbele salto met enkele schroef. Dat element werd naar haar vernoemd. Moesjina raakte veertien dagen voor de Spelen van Moskou verlamd toen ze op last van Klimenko de Thomassalto, een mannenelement, trachtte uit te voeren. Ze klapte op de kin en kraakte haar nek. Klimenko ging in 1989 uit Rusland weg, naar Italië. Hij kwam af en toe een weekje langs in Nederland. Hij coachte met gebarentaal, zegt Van Pol. 'Zijn Engels was niet erg goed.' Zij bleek met haar coördinatiegevoel de 'dubbeldubbel', de verbeterde Moesjina, aan te kunnen.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden