Verlos Palestijnen en kolonisten van elkaar

ALLE ogen in het Midden-Oosten zijn gericht op de twee grote compromissen die van Israëli's en Palestijnen worden gevraagd. Soevereiniteit over Jeruzalem en het recht van terugkeer van Palestijnse vluchtelingen....

Op papier lijkt de oplossing mooi en simpel. Door Israël slechts 3 à 5 procent van de Westelijke Jordaanoever te laten annexeren, kan 80 procent van de kolonisten in een aantal grote nederzettingenblokken blijven wonen. De meer geïsoleerde nederzettingen worden ontmanteld.

In de praktijk kan dit echter de hele toekomst van de vrede ondergraven. 'Nederzettingenblokken' is een te mooie voorstelling van zaken. Het gaat om gebieden waar een aantal nederzettingen op kilometers afstand van elkaar liggen met daartussen vaak Palestijnse dorpen. De wegen die de nederzettingen met elkaar verbinden worden ook gebruikt door de Palestijnen, niet alleen uit de dorpen in het gebied, maar ook als doorgangswegen tussen Palestijnse gebieden.

Het betekent dat de problematische vermeng ing van twee elkaar uiterst vijandig gezinde bevolkingsgroepen voortduurt. De Palestijnen zien de kolonisten als de ultieme uiting van de Israëlische bezetting. Onder de kolonisten bevindt zich een aanzienlijke extremistische minderheid, die geen belang hecht aan vreedzame coëxistentie.

Tijdens de intifada van de afgelopen drie maanden is de onhoudbare positie van de kolonisten duidelijker geworden dan ooit tevoren. Zelfs tijdens de zes jaar durende eerste intifada was hun situatie niet zo onzeker als nu. Er wordt dagelijks geschoten op de nederzettingen vanuit omringend Palestijns gebied en vooral op de wegen valt een groot aantal doden door aanslagen.

Dat laatste is ironisch. De speciale 'by pass'-wegen die de Israëli's kriskras door de gebieden hebben aangelegd om de nederzettingen te bedienen, waren bedoeld om de Palestijnse bevolkingscentra te vermijden en de mogelijkheid van confrontatie te verminderen.

De Palestijnen zagen de wegen echter als een nieuwe truc van Israël om grondgebied te onteigenen, hun territorium op te delen en de bezetting permanent te maken. De wegen zijn nu tot dodelijke schietbanen verworden, waar de Palestijnen op hun gemak de langskomende kolonisten op de korrel kunnen nemen.

Een groot deel van de ongeveer 200 duizend kolonisten behoort tot het politieke centrum in Israël. Dat betekent dat ze vinden dat ze het recht hebben te wonen waar ze zich bevinden, maar dat er geen sterke ideologische drijfveer achter zit. Vaak gaat het om mensen die met subsidies, mooie woningen en faciliteiten de gebieden zijn ingelokt.

Er is echter een grote minderheid die wel uit zeer ideologische overwegingen naar het gebied is gekomen. De Westelijke Jordaanoever is immers het echte joodse kerngebied. De nederzetting op de plek van het bijbelse Beit El, ten noorden van Jeruzalem, heeft voor hen veel meer betekenis dan Tel Aviv.

Het bijbels nationalisme leidt vaak tot een schrille en onbuigbare houding ten opzichte van de Palestijnen. De plaatselijke bevolking staat de terugkeer van het joodse volk naar zijn echte thuisland in de weg. Alle bijbelse gebieden worden beschouwd als het eigendom van het joodse volk en de Palestijnen moeten maar plaats maken. Veiligheidsargumenten versterken de anti-Palestijnse houding van de kolonisten en vormen ook vaak een excuus voor anti-Palestijnse maatregelen.

De extremistische kolonistenleider Benjamin Kahane, die het afgelopen weekeinde samen met zijn vrouw werd doodgeschoten buiten de nederzetting Ofra, is absoluut geen uitzondering. Hij was betrokken bij een reeks anti-Palestijnse en anti-Arabische incidenten.

Dit soort kolonisten is zo gevaarlijk omdat ze vaak gewapend zijn en omdat de Israëlische autoriteiten hen de hand boven het hoofd houden. Als ze al veroordeeld worden voor het geweld waar de Palestijnen hen regelmatig van beschuldigen, dan krijgen ze vaak erg lichte straffen.

Israëli's en Palestijnen wonen zo vermengd met elkaar en zijn zo van elkaar afhankelijk, dat vrijheid van vestiging de beste oplossing zou bieden voor coëxistentie in heel Israël en toekomstig Palestina. Historisch gezien zijn daar ook goede argumenten voor. Een vredesverdrag dat stabiel en duurzaam wil zijn, kan er echter beter voor zorgen dat Palestijnen en kolonisten geheel van elkaar verlost worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden