Verloren generatie plaag van Charleroi

Ze waren met z'n vieren. Bivakmutsen op, getrokken pistolen. 'Niet bewegen!' Het was eigenlijk rustig, kalm, herinnert de magazijnbediende van de horeca-groothandel zich....

Van onze correspondent Rob Gollin

Ieder zijn ervaring in de warenhuizen op het bedrijfsterrein van Montignies, pal aan de stadsring van Charleroi. Geregeld terugkerend advies: ga aan de overkant praten, daar zijn nog meer hold- ups geweest dan hier. De Shoe Discount was drie keer in één maand het doelwit. Twee keer gemaskerde mannen die de kassa leegroofden, en een inbraak waarbij de daders een ravage aanrichtten. De winkel moest anderhalve week dicht. 'Ideaal terrein hier', zegt een filiaalhouder cynisch. 'Altijd rustig, zelfs overdag, geen politie te zien, en je bent, hóp, zo weg op de periphérique.' Daar biedt een wirwar van tunnels en uitritten een snelle uitweg.

Het is niet alleen in Montignies. Charleroi heeft weer een bijnaam: Chicago-sur-Sambre. De stad en de omgeving kampen met een plaag aan gewapende overvallen en carjackings. Op een verloren dinsdagavond moesten maar liefst zeven chauffeurs hun auto afstaan. Op een vroege maandagmorgen verschaften gangsters in Fontaine l'Evêque zich met een springlading toegang tot de kluis van het postkantoor. Enkele uren later beroofden onbekenden in Châtelet een brievenbesteller en namen een getuige onder vuur. Kort daarop, in Ham-sur-Heure, openden overvallers de deur van een bestelwagen waarin vijf postbodes zich hadden verzameld, vlak voor hun rondje. Achtervolgende agenten werden onthaald op een kogelregen.

Jean-Claude Van Cauwenberghe, voormalig burgemeester en tegenwoordig minister-president van het Waalse gewest, verzuchtte onlangs dat de stad tot 'rampgebied' moest worden verklaard. Zijn chauffeur had kort daarvoor de autosleutels moeten overhandigen aan ongure types die zich aan zijn portier meldden. Enzo Scifo, gewezen Rode Duivel en nu trainer van de plaatselijke club, kreeg in café Leffe aan de Boulevard Tirou een revolver onder de neus geduwd. Autosleutels, alstublieft. Maar de Mercedes buiten was niet eens van hem.

Komt het dan nooit goed met Charleroi? De stad smeult nog altijd na op de schamele resten van de mijn- en staalindustrie. Marc Dutroux richtte in een haveloze buitenwijk zijn gruwelkelder in. Dachten de Carolo's tijdens Euro 2000 een voetbalfeest te organiseren, kregen ze de confrontatie Engeland-Duitsland op hun dak. De groezelige reputatie reikt tot ver buiten België. Daarom heet het vliegveld ten noorden van de stad in het buitenland niet Charleroi-Gosselies, maar Brussels-South.

Op het politiebureau, het gemeentehuis en het paleis van justitie halen beleidsmedewerkers voor buitenstaanders alle denkbare statistieken uit de kast om te illustreren dat Al Capone aan de Sambre nog niet zijn evenknie heeft gevonden. Het aantal zogeheten hold-ups, waarmee in België gewapende overvallen op geldinstellingen en winkels met meer dan twee kassa's worden aangeduid, is de laatste maanden juist gedaald, ja, zal zelfs halveren. Het aantal overvallen op kleinere zaken nam licht toe. Alleen carjackings vertonen een spectaculaire stijging. Tot en met juli zijn er 170 geteld, en dat is 184 procent meer dan twee jaar geleden.

'Zeker, er is criminaliteit', zegt politiewoordvoerder Franco Meggetto. 'Kent u een stad zonder?' Zijn collega op het gemeentehuis, Martial Dumont: 'Alle incidenten in de omgeving worden op rekening van Charleroi geschreven. Alsof wij verantwoordelijk zijn voor alles wat fout gaat. Charleroi als het zwarte gat van België, het is niet de werkelijkheid. Het is een cliché.'

Niet alle cijfers pleiten de stad vrij. Tien procent van de inwoners voelt zich uitgesproken onveilig. Dat is meer dan Luik of Brussel. Het gebruik van wapens ligt hoger dan elders. En van de 150 als 'topcrimineel' geregistreerde Belgen, wonen er zo'n zestig in Charleroi.

Meggetto: 'Er is niet één oorzaak. De werkloosheid is hoog. Hier woont een verloren generatie. Sommigen hebben gekozen voor een bepaalde levensstijl. Luxe, maar gevaarlijk en soms zitten ze vast. Misschien speelt een rol dat ze hier tamelijk makkelijk aan hulpjes kunnen komen. Die worden steeds jonger en gekker. Ze nemen meer risico, ze kijken te veel naar Amerikaanse films.'

Het antwoord van de politie is klassiek: meer blauw op straat. Het aantal surveillance-uren steeg de eerste helft van dit jaar tot 19 duizend. Dezelfde periode in 2001 haalde amper een kwart ervan. Er worden zelfs geregeld wegblokkades opgericht, dat was nog niet eerder vertoond. De federale politie zendt eenheden uit Brussel voor bijstand. Er is ook een keerzijde. 'We zijn eerder ter plekke', zegt Meggetto. 'Daarmee groeit de kans dat op ons wordt geschoten.'

De inzet is nog te gering, vindt hoofdcommissaris Francine Biot. Als straks lokale politie en voormalige rijkswacht zijn samengegaan, zijn er achthonderd agenten. Luik, kleiner maar sinds de liquidatie van PS-voorman André Cools ook geplaagd door grimmige beeldvorming, heeft er elfhonderd. Dan heeft Charleroi er zeker twaalfhonderd nodig. Status verplicht, vinden de Carolo's kennelijk: Chicago-sur-Sambre laat zich niet zo maar door Palermo-sur-Meuse de loef afsteken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden