Verleiden, maar geen omkoping

Amsterdam - Qatar heeft het WK voetbal van 2022 'gekocht' zonder de ethische regels van de wereldvoetbalbond FIFA te overtreden. De geslaagde campagne om het toernooi naar het olierijke dwergstaatje te halen, werd gekenmerkt door een serie briljant uitgekiende investeringen in het voetbal wereldwijd.


Dat blijkt uit Qatarese documenten waarover de Britse krant The Daily Telegraph beschikt. Dankzij 's lands olierijkdom presteerde Qatar wat op basis van technische en rationele argumenten onmogelijk leek.


Een land kleiner dan Vlaanderen, zonder voetbaltraditie, zonder stadions en met een klimaat waar in de zomermaanden niet in valt te voetballen, mag in 2022 het belangrijkste voetbaltoernooi ter wereld organiseren. Hoe hebben ze dat geflikt?


Op 2 december 2010 beslisten de 22 belangrijkste bestuursleden van de FIFA in een geheime stemming welke landen de WK's van 2018 en 2022 zouden krijgen. De truc is twaalf bestuurders te verleiden op je te stemmen. Directe omkoping is verboden. Investeren in het voetbal in de landen van de FIFA-bestuurders echter niet. Een lacune in de reglementen van de FIFA die Qatar in optima forma heeft uitgebuit.


Zo kampte de Argentijnse voetbalbond van voorzitter Julio Grondona in augustus 2009 met grote financiële problemen. Grondona is tevens één van de 22 leden van de FIFA die bepalen welke landen de WK's krijgen. Qatar schoot de Argentijnse bond te hulp. Het ligt in de lijn der verwachting dat het land hiervoor op 2 december 2010 een tegenprestatie verwachtte.


Ook de vier Afrikaanse leden van het uitvoerend comité van de FIFA profiteerden van de WK-ambities van het oliestaatje. In februari 2010 sponsorde de Qatarese kandidatuur voor het WK het congres van de Afrikaanse voetbalbond in Angola voor ongeveer 1,2 miljoen euro. Niet alleen verschafte dit Qatar meer toegang tot de vier Afrikanen om te lobbyen voor hun stem, de Afrikanen stonden zo ook bij de Arabieren in het krijt.


In de maanden voor het besluit viel welke landen de WK's van 2018 en 2022 mogen organiseren, onderzocht de FIFA een mogelijke stemmenruil tussen Spanje/Portugal (WK-kandidaat voor 2018) en Qatar. Beide landen zouden elkaar zeven stemmen van FIFA-leden hebben beloofd.


Vooral Spanje en Portugal hadden Qatar iets te bieden. De vijf stemmen van Latijns-Amerikaanse FIFA-bestuurders die zich al loyaal hadden verklaard aan de Spaans/Portugese kandidatuur plus de stem van Spanje.


Qatar beschikt op zijn beurt over voldoende financiële middelen voor een belangrijke kapitaalinjectie in het Spaanse voetbal. Hard bewijs ontbreekt en Qatar ontkent ieder verband. Maar feit is dat Barcelona enkele dagen na de toekenning van het WK voetbal van 2022 een nieuwe shirtsponsor aankondigde. De Qatar Foundation van de vrouw van de emir van Qatar. Het contract levert Barcelona 165 miljoen euro in vijfeneen- half jaar op, een record.


Zelfs het ontbreken van een eigen voetbaltraditie is voor de campagne van het olierijke Qatar geen probleem gebleken. Waar David Beckham onbezoldigd de wereld rond- reisde om campagne te voeren voor de Engelse kandidatuur voor het WK van 2018, trok Qatar 5,2 miljoen dollar uit om aansprekende voetbalambassadeurs aan te stellen.


Zo vertegenwoordigde de voormalige Franse wereldkampioen Zinedine Zidane Qatar tegen een betaling van 2,2 miljoen euro. De Argentijn Gabriel Batistuta incasseerde voor hetzelfde werk ruim 1,6 miljoen euro. Het tweetal werd daarmee hoger aangeslagen dan Ronald de Boer. De Nederlander ontving 743 duizend euro voor zijn publicitaire diensten.


De Afrikaan Roger Milla bleek een beduidend goedkopere ambassadeur. De ster van het elftal van Kameroen, dat in 1990 hoge ogen gooide bij het WK in Italië, ontving slechts 36 duizend euro voor zijn werk als ambassadeur voor Qatar 2022.


Een woordvoerder van de regering van Qatar erkent in The Daily Telegraph dat de journalisten over een echt document beschikken. Zij het dat de bedragen voor de ambassadeurs in werkelijkheid lager zijn uitgevallen.


Meer over

Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.