Verleidelijk en gekweld

Ze leken twee jaar geleden uit het niets te komen, maar de Detroitse White Stripes hadden al twee platen gemaakt voordat ze in Groot-Brittannië als redders van de popmuziek in het algemeen en rock 'n' roll in het bijzonder werden gelauwerd....

Hoewel het duo Jack en Meg White gewoon uit een bestaande rock 'n' roll-traditie voortkwam - net als bijvoorbeeld The Oblivians, Jon Spencer en Dead Moon - onderscheidden de White Stripes zich door een net iets grotere toegankelijkheid. Los van onstuimige, dampende blues en rock deinsden de White Stripes evenmin terug voor pure popsongs in de traditie van de Kinks.

En het is opnieuw die veelzijdigheid die zo verbaast op Elephant. Met nog altijd minimale middelen weten de White Stripes een groot muzikaal universum te bestrijken, zonder ook maar een moment hun eigenheid kwijt te raken.

Toegegeven, dat rood, wit en zwart waarmee de groep zichzelf en hun hoezen kleurt, hebben we wel gezien. Sinds hun tweede cd De Stijl kennen we ook hun liefde voor Gerrit Rietveld. Tijd voor iets anders dus.

Maar in muzikaal opzicht is Elephant in veel opzichten completer dan White Blood Cells. Jack en Meg durven bijvoorbeeld het drieminuten-metier te verlaten, wat meteen leidt tot het hoogtepunt uit hun oeuvre: het met blues doordrenkte Ball And Biscuit.

Daartegenover staan de paar korte opzwepende rockertjes Black Math en Hypnotize, die iets van het zweterige sfeertje dat het duo live creëert, benaderen. Opmerkelijk is de cover van I Just Don't Know What To Do With Myself (Burt Bacharach/Hal David), waarvoor eerder de radeloze intonatie in Elvis Costello's versie dan de smachtende vertolking door Dusty Springfield model lijkt te staan.

De belangrijkste progressie zit 'm in de zang van Jack White, die op Elephant zowel verleidelijk als gekweld kan klinken. White is een groot blueszanger, zoals Jeffrey Lee Pierce (Gun Club) dat was. De soms knullige zangbijdragen van Meg voorkomen dat het allemaal te zwaarmoedig wordt. Licht en donker complementeren elkaar voortdurend, elke serieuze tekstregel wordt onmiddellijk gerelativeerd. Riskant, maar bij de White Stripes werkt het.

De White Stripes hebben opnieuw een geestige en ontroerende rock 'n' roll-plaat op hun naam gezet. De vraag is alleen of dat genoeg is. Net als de vaak met hen vergeleken New Yorkse Strokes is het de White Stripes vooralsnog niet gelukt buiten het beperkte wereldje van journalisten, trendwatchers en concertpromotors echt naam te maken. Ook Elephant lijkt vooral gemaakt om de dertigplussers van deze wereld ervan te overtuigen dat elementaire rock 'n' roll nog best actueel kan zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden