Verkrachting als straf

Wat is het lot van meisjes in de banlieues, de Franse voorsteden die zijn opgetrokken uit revolutiebeton, waar de werkloosheid giert en de wet van de jungle regeert?...

En dan vertelt ze hoe ze het slachtoffer werd van een groepsverkrachting, tournante in het Frans, van tourner, doorgeven. In de kring van tweede-generatie Algerijnse jongens is de wetenschap voldoende dat Samira - veertien op dat moment - met een van hen naar bed ging. Hij was de leider, en met zijn instemming maakten zijn vrienden misbruik van haar. Tweemaal wordt Samira verkracht in haar Parijse voorstad Garges, één maal tijdens een vakantie in Algerije. Verkrachting als 'straf' voor het overtreden van de wet van de banlieue. Dat begrijpt Samira als ze aangifte komt doen bij de politie. Was ze maagd?, vroeg de politieagent. Nee, schudt ze. 'Ah, dat had je moeten zeggen.' Ook daar is het vonnis geveld.

Ontsnapt uit de hel (Dans l'enfer des tournantes) is beslist geen gelaagd of meeslepend geschreven boek. De rechttoe-rechtaanstijl maakt het getuigenis evenwel alleen maar schrijnender. Over de miserabele vrouwenlevens in de banlieue, de verkrachtingen die zich bij voorkeur afspelen in fietsenkelders of vuilniskokers. Over de vernederingen daarna, thuis vanwege een woedende vader die de goede naam van zijn dochter aan flarden ziet, of vanwege gemelijke politieagenten bij de aangifte.

Veertien jaar deed Bellil erover om erbovenop te komen en haar wederwaardigheden van zich af te schrijven. Ze speelde uiteindelijk afgelopen voorjaar een prominente rol in de beweging Ni putes, ni soumises, 'geen hoeren, geen onderworpenen'. Onder die noemer protesteerden vrouwen uit de getto's rondom Parijs tegen hun lot, en eisten ze de gelijkheid van de Republiek, óók voor vrouwen van buitenlandse herkomst in de voorsteden.

In Nederland is de tournante nog niet zo populair als in Frankrijk - daar liep het aantal veroordelingen wegens verkrachting tussen 1995 en 2000 met 61 procent op. Onthullende eigenaardigheid: het overgrote deel van de verkrachters - soms jonger dan tien jaar - heeft absoluut niet het idee wat dan ook te hebben misdaan. De situatie van Marokkaanse jongens in Nederland verschilt niet wezenlijk van hun leeftijdgenoten in Frankrijk. Ze zitten klem tussen aan de ene kant een liberale westerse levensstijl - seks, drugs, rock ' n' roll. En aan de andere kant de traditionele oordelen van een islam die in Europa van de weeromstuit alleen maar strakker wordt. Inclusief toenemend dedain voor vrouwen - de afgelopen tien jaar is de positie van vrouwen in de Franse banlieues dramatisch verslechterd. Er is geen reden om aan te nemen dat Nederland zich in een andere richting beweegt. Vandaar dat dit boek het verdient ook hier te worden gelezen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden