Nieuws Lagere straf

Verkrachter krijgt lagere straf zodat hij verblijfsvergunning niet verliest

Een man die is veroordeeld wegens verkrachting heeft een lagere straf gekregen om te voorkomen dat hij zijn verblijfsvergunning zou verliezen. De 38-jarige Afghaanse asielzoeker verkrachtte in 2016 een licht verstandelijk beperkt meisje van 18 jaar in het magazijn van een winkel.

De rechtbank van Amsterdam. Beeld anp

Het Openbaar Ministerie eiste een straf van 24 maanden, conform de richtlijnen, maar de rechtbank oordeelde dat Zaman S. 20 maanden de gevangenis in moet. Volgens de rechters is deze straf gerechtvaardigd omdat hij het delict twee jaar geleden pleegde, en omdat hij nooit eerder met justitie in aanraking is geweest in Nederland. Daarnaast schreven de rechters dat ‘het niet de bedoeling is dat aan verdachte een zodanige straf wordt opgelegd dat deze verregaande vreemdelingenrechtelijke consequenties heeft’.

Opvallend, noemt Gerrie Lodder van het Instituut voor Immigratierecht de uitspraak. ‘Over het algemeen zal een strafrechter niet meewegen of de straf gevolgen heeft voor het verblijfsrecht.’ Zo oordeelde de Alkmaarse rechtbank vorig jaar in een zaak die draaide om een verkrachtingspoging door een Somalische man ‘dat het aan verdachte zelf is om bij zijn handelen rekening te houden met zijn verblijfsstatus’ en dat ‘dit bij de strafbepaling geen rol mag spelen’.

Juridische grabbelton

Advocaat Richard Korver, die het meisje vertegenwoordigt, zegt dat zijn cliënt is aangeslagen door het vonnis dat de rechtbank vorige maand velde, en waarover De Telegraaf dinsdag berichtte. De rechtsgang voelt voor veel slachtoffers als een juridische ‘grabbelton’, aldus Korver.

Rechters houden bij de bepaling van de strafmaat rekening met de zogenoemde landelijke oriëntatiepunten voor straftoemeting. Deze richtlijnen schrijven voor dat een celstraf van 24 maanden doorgaans passend is voor een verkrachting. Daarnaast wordt gekeken naar de persoonlijke omstandigheden van de verdachte.

Korver: ‘Het idiote is dat diezelfde rechtbank een jaar eerder in een andere verkrachtingszaak heeft gesteld dat 24 maanden cel voor een verkrachting eigenlijk al te weinig is.’ In juli 2017 schreef de Amsterdamse rechtbank in een vonnis dat het oriëntatiepunt – dat dateert uit 2013 – inmiddels niet meer voldoet. ‘Een gevangenisstraf van twee jaar is eerder een ondergrens voor vaginale of orale verkrachting’, aldus de rechters destijds.

Bijzondere situatie

Volgens Henny Sackers van de Radboud Universiteit wordt het gegeven dat een verdachte een vreemdelingenstatus heeft inderdaad vaak genegeerd door rechters. ‘Deze veroordeelde lijkt een bijzondere situatie te hebben’, aldus de hoogleraar sanctierecht. ‘Er zal in deze zaak ongetwijfeld iets geweest zijn dat de rechter heeft doen besluiten om de straf relatief wat lager te maken dan in gebruikelijke zaken.’ Volgens het vonnis van de Amsterdamse rechtbank speelt mee dat de man zijn zwangere Afghaanse vrouw naar Nederland had gehaald, en dat ze samen een gezin aan het stichten zijn. De Amsterdamse rechtbank wilde het vonnis dinsdag niet toelichten.

Uiteindelijk is het de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) die bepaalt of een verblijfsvergunning wel of niet wordt ingetrokken. In 2017 werden negentig asielvergunningen ingetrokken naar aanleiding van een strafrechtelijke veroordeling, of omdat de asielzoeker een gevaar voor de openbare orde vormde. Om te beoordelen of een strafrechtelijke veroordeling ook gevolgen heeft voor het verblijfsrecht, wordt de zwaarte van het gepleegde misdrijf afgezet tegen de tijd dat iemand legaal in Nederland verblijft. Grofweg werkt het zo dat hoe langer de veroordeelde in Nederland is, hoe zwaarder het delict moet zijn om de verblijfsvergunning in te trekken.

Volgens de advocaat van Zaman S. gaat hij in hoger beroep tegen zijn veroordeling. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.