Verkiezingsuitslag toont verdeeldheid Moldavische bevolking

Moldavië heeft bij de parlementsverkiezingen van afgelopen weekeinde voor Europa gekozen, maar van harte ging het niet. De pro-Europese partijen komen na telling van 97 procent van de stemmen uit op 45 procent, het pro-Russische blok op 39. Maar de Socialistische Partij, die fel tegen de samenwerking met de EU is, werd met 20,5 procent de grootste partij in het land.

Bert Lanting
Premier van Moldavië Iurie Leanca (midden) schudt handen met de Poolse president Bronislaw Komorowski (links) en de Oekraïense president Petro Poroshenko (rechts) tijdens een officieel bezoek. Beeld epa
Premier van Moldavië Iurie Leanca (midden) schudt handen met de Poolse president Bronislaw Komorowski (links) en de Oekraïense president Petro Poroshenko (rechts) tijdens een officieel bezoek.Beeld epa

Moskou of Europa, daar draaide het bij deze verkiezingen om. De verkiezingen hadden een extra lading gekregen door de oorlog in Oekraïne, waar pro-Russische rebellen met steun van Moskou de wapens hebben opgenomen tegen de pro-Europese regering in Kiev.

Onder de regering van premier Iurie Leanca heeft Moldavië de banden met de EU flink aangehaald. Eerder dit jaar keurde het parlement een associatieverdrag met de EU goed, terwijl de EU de visumplicht voor Moldavische toeristen afschafte.

Diep verdeeld

De Moskou-gezinde Socialistische Partij onder leiding van Igor Dodon wil van het associatieverdrag met de EU af. Volgens hem is Moldavië meer gebaat bij toetreding tot de douane-unie met Rusland, die door president Poetin wordt gebruikt als instrument om de buurlanden binnen de Russische invloedssfeer te houden.

De uitslag van de verkiezingen laat zien hoe diep verdeeld de bevolking is over de kwestie. Hoewel de socialisten de meeste stemmen hebben behaald, ziet het ernaar uit dat de drie pro-Europese partijen zullen proberen een meerderheid te vinden in het 101 zetels tellende parlement. 'Moldavië moet onafhankelijk blijven en geen vazalstaat van Moskou worden', zei de leider van de Liberaal-democratische Partij Vlad Filat.

Coalitie

Mogelijk zullen de pro-Europese partijen een brede coalitie vormen met de Communistische Partij onder leiding van Vladimir Voronin, maar dat zal nog niet eenvoudig zijn. Anders dan de socialisten zijn de communisten niet tegen het verdrag met de EU, al willen ze wel dat het verdrag wordt herzien.

Maar het grootste struikelblok lijkt dat er volgens Voronin mogelijk geknoeid is met de stemmen. 'De Centrale Kiescommissie voert de bevelen uit van dit bewind van oligarchen en mafiosi', zei hij.

'Ernstige twijfels'

Ook de Russische regering liet weten 'ernstige twijfels over het democratische karakter' van de verkiezingen te hebben. Vice-premier Dmitri Rogozin wees erop dat de pro-Russische Patria-partij van Renato Usatii op het laatste moment van de verkiezingen werd uitgesloten. De populistische zakenman wordt ervan beschuldigd dat hij geld van buitenlandse sponsors heeft aangenomen voor zijn campagne. Rogozin klaagde ook dat er veel te weinig stemlokalen waren voor de in Rusland werkende Moldaviërs.

De Russische premier Dmitry Rogozin Beeld epa
De Russische premier Dmitry RogozinBeeld epa

De Russische vice-premier riep de Moldavische regering op zich te bezinnen op haar pro-Europese koers, maar het is onduidelijk hoe ver Rusland de druk op Moldavië wil opvoeren. Moskou heeft Moldavië al in de houdgreep doordat het steun geeft aan Transnistrië, een deel van Moldavië dat zich begin jaren negentig onafhankelijk verklaarde. Daardoor is het voor Moldavië feitelijk onmogelijk geworden lid te worden van de NAVO.

Uit onvrede over de pro-Europese koers van de regering in Chisinau heeft Moskou al een boycot van wijn en landbouwproducten afgekondigd tegen Moldavië. De pro-Europese partijen zijn bang dat Moskou net als in Oekraïne radicale groeperingen zal aanmoedigen in verzet te komen tegen Chisinau, maar dat zou ongetwijfeld uitlopen op een nieuwe confrontatie met het Westen en nieuwe EU-sancties.

null Beeld de Volkskrant
Beeld de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden