Verkiezingsuitslag laat EU in het duister tasten over Brexitonderhandelingen

De Brexitonderhandelingen tussen de Europese Unie en Londen beloofden altijd al zwaar te worden. Door de schokkende uitslag van de Britse verkiezingen worden ze nog oneindig veel moeilijker. De EU-onderhandelaars tasten sinds vanochtend in het duister over de meest elementaire zaken. Met wie onderhandelen ze straks waarover? En wanneer zullen de Britten klaar zijn om te beginnen?

Beeld afp

Afgesproken was dat de besprekingen over ruim een week zouden beginnen, op maandag 19 juni. De hoop was dat de Britse parlementsverkiezingen een duidelijk onderhandelingsmandaat voor de conservatieve premier Theresa May zouden opleveren. Dit pakt allemaal anders uit.

Misrekening

In plaats van een ruimer mandaat hebben de Conservatieven hun meerderheid in het Lagerhuis verloren. May heeft zich volledig misrekend, haar positie wankelt. Mocht zij vallen, dan is het de vraag wie haar opvolgt en wat dat betekent voor het onderhandelingsplan waarmee de Britse regering het overleg had willen ingaan. De Duitse EU-Commissaris Günther Oettinger heeft gezegd dat het onzeker is geworden of kan worden vastgehouden aan 19 juni als begin van de onderhandelingen. Ook EU-president Donald Tusk liet de mogelijkheid open dat deze later van start zullen gaan: 'We weten niet wanneer de brexitgesprekken beginnen. We weten wel wanneer ze moeten eindigen. Doe jullie best om te voorkomen dat er geen deal komt', twitterde hij.

Vertraging zou een enorme tegenvaller zijn. Artikel 50 is in maart in werking getreden, het Britse vertrek uit de EU moet voor maart 2019 zijn geregeld. Een Britse regeringscrisis is wel het laatste waarop alle partijen zaten te wachten. 'We vieren niet al dansend de onzekerheid. Alles wordt ingewikkelder en het was al zo ingewikkeld', citeert de Financial Times een EU-functionaris. In Brussel was gehoopt dat May haar meerderheid zou vergroten zodat ze sterker zou hebben gestaan tegenover die factie in haar partij die het heel hard wil spelen tegenover de EU, en zelfs bereid is de EU te verlaten zonder akkoord over een zo soepel mogelijke exit.

Time-out

Er gaan stemmen op van Britse commentatoren die menen dat de Brexitbesprekingen moeten worden stilgelegd, al voordat ze officieel zijn begonnen. De Finse oud-premier Alexander Stubb zit op die lijn. 'Het lijkt erop dat we een time-out nodig hebben in de Brexitbesprekingen. Tijd voor iedereen om zich te hergroeperen', tweette hij. Maar is die tijd er? De vrees is dat het Britse vertrek uit de EU in 2019 effectief wordt zonder dat er goede afspraken zijn gemaakt, wat veel onzekerheden met zich zou meebrengen voor burgers en bedrijven in Groot-Brittannië en de EU.

Gokken bekomt Britse premiers slecht in deze tijd. David Cameron verloor een jaar geleden het Brexitreferendum, May verliest de Brexitverkiezingen. Als zij aftreedt, zijn binnen een jaar twee Britse premiers hardhandig aan hun eind gekomen. Het Britse electoraat lijkt op drift. Analisten buigen zich over de vraag wat, afgezien van May's mislukte poging haar mandaat te versterken, de boodschap is van de kiezer, met name als het gaat om de Brexit. Labour heeft het verrassend goed gedaan, maar die partij is net als de Conservatieven voor een harde Brexit. En de pro-Europese Liberaal-Democraten hebben niet veel gewonnen.

Meer over de Britse verkiezingen

De grote vraag was: wat doen de Britse jongeren? Labour is voor de winst vooral afhankelijk van de progressieve jeugd, de groep die bij het Brexit-referendum thuisbleef.

De verkiezingen leken te gaan over de Brexit. Maar drie terroristische aanslagen in drie maanden op het Engelse uitgaanspubliek gooiden de boel om: Brexit-verkiezingen werden terreurverkiezingen.

Theresa May presenteert zich graag als de harde, sterke en stabiele leider die Groot-Brittannië nodig heeft. Maar in de week voor de verkiezingen brokkelde haar status snel af. Ze heeft het zichzelf erg lastig gemaakt.

Hij werd verguisd en bespot, maar Labour-leider Jeremy Corbyn zag deze campagne het gat met de Conservatieven. Plots klonk 'premier Corbyn' niet zo gek meer, en niet alleen omdat hij zich netter is gaan kleden. (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.