Verkiezingsstrategie op de valreep

Krachten

 

Toen Edith Schippers afgelopen zaterdag opdook op de voorpagina van De Telegraaf onder de kop 'VVD POOTJE GELICHT', vergezeld van liefst twee chapeaus (Affaires mogelijk opzet. Krachten uit: onderwereld, justitie of advocatuur?), dacht ik nog: heeft zich uit de tent laten lokken door twee wakkere interviewers. Vrouw is in een moment van zwakte wild om zich heen gaan slaan, krant heeft dit onverwachte cadeautje in dankbaarheid aanvaard ('gepiepeld door Sjuul Paradijs', zouden ze bij de VVD zeggen) en nu moet Mark Rutte de rest van het weekend de troep opdweilen. Uitleggen dat Edith Schippers beslist niet de indruk heeft willen wekken dat de keurige bestuurderspartij waar uitsluitend keurige mensen vervuld van nederigheid de samenleving dienen, geheel buiten de eigen schuld om door de drek wordt getrokken door arglistige ambtenaren en wrokkige criminelen.

Maar toen zag ik Edith Schippers zaterdagavond bij het NOS Journaal en zondagochtend bij Buitenhof haar theorie andermaal omstandig uit de doeken doen. En toen dacht ik: dit is strategie. Verkiezingsstrategie op de valreep. Van de VVD.

De theorie luidt als volgt. Dat er aan de vooravond van de misschien wel belangrijkste provincialestatenverkiezingen ooit onverkwikkelijke affaires rond VVD-politici boven water worden getakeld 'is geen toeval', zei Schippers in De Telegraaf. 'Het is wel heel toevallig: de campagne begon en toen kregen we de affaire-Mark Verheijen, daarna de zaak rond het Stichtse Vecht en toen een bonnetje waardoor twee VVD-bewindspersonen moesten aftreden.' En: 'Mensen hebben natuurlijk dingen bewaard voor de campagne.' En: 'De een zegt het is de onderwereld. De ander zegt het zijn krachten bij justitie. Een derde zegt het zijn krachten uit de advocatuur. Ik kan dat niet beoordelen. Maar er zit ergens een kracht achter.'

(Diezelfde avond zat overigens haar partijgenoot en Tweede-Kamerlid Ard van der Steur op de radio brutaalweg keihard te ontkennen dat Schippers de integriteitskwesties rond Verheijen en de wietkweekster uit Stichtse Vecht had betrokken bij haar complottheorie - in weerwil van zwart-op-wit afgedrukte quotes. Toen begreep ik plots veel beter waarom hij genoemd wordt als mogelijke kandidaat voor één van de vacatures op Justitie: goed in staat tot het creëren van een eigen werkelijkheid.)

Oppositieleden eisten op hoge toon een onderbouwing van Schippers' beschuldigingen, er circuleerden fotoknutsels van de minister met een hoedje van aluminium op. Maar het is misschien wel een briljante campagnestrategie. In de rol van de underdog kruipen, het zwaartepunt van het verhaal verleggen en bij smerigheid in eigen kring niet de smerigheid de schuld geven, maar de onthullers van de smerigheid: Geert Wilders is er groot mee geworden en Henk Krol doet niet anders. Het gesprek gaat prompt niet meer over de inhoud, maar over de mogelijkheid dat 'ze' de VVD moeten hebben.

Suggereren dat toeval niet bestaat, appelleert aan de aanhangers van complottheorieën. En dat zijn er veel, nu zo veel mensen het geloof in een god zijn verloren. De complottheorie geeft zin aan de zinloosheid en maakt de grillen van het lot aanvaardbaar.

Onthoud derhalve: als de VVD bij de verkiezingen van overmorgen sterft, komt dat niet door geblunder in eigen kring of door verkeerd uitgepakte bluf of door een rottende partijmoraal. Nee, dan komt dat door 'krachten'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.