Verkiezingsprogramma's langs de meetlat: Rutte mikt op koppige optimisten

Een voor een presenteren de politieke partijen hun verkiezingsprogramma's. De Volkskrant legt ze langs de meetlat van verbeeldingskracht, originaliteit en politieke haalbaarheid. Vandaag: de VVD.

Premier Mark Rutte staat de pers te woord na de bekendmaking van het VVD-partijprogramma. Beeld anp

Verbeeldingskracht

Zo heel veel hoeft er niet te veranderen. Dankzij Rutte I en II ligt het land op koers. Geen grote ingrepen in het zorgstelsel, in duurzaamheid, huisvesting of onderwijs. Hervormingen zult u bij ons niet vinden, zei hoogleraar, senator en programma-opsteller Jan Anthonie Bruijn. 'Wel veel vernieuwing.' Die vernieuwing zit in details: een eigen pensioenpotje dat collectief wordt beheerd, e-Health, de keuze om de AOW-uitkering later te laten ingaan en het aanvullend pensioen naar eigen inzicht te besteden.

De VVD belooft tien miljard lastenverlichting voor bedrijven en burgers. De inkomsten- en vennootschapsbelasting moeten verlaagd, er moet een reële rendementsheffing op vermogen komen, in plaats van de virtuele 4 procent die nu wordt aangehouden.

Anders dan vier jaar geleden staan de normen en waarden en de daarmee verbonden Nederlandse identiteit centraal: 'Overtuigingen die Nederlanders zulke leuke mensen maken. Mensen die positief in het leven staan en tegen een stootje kunnen.' In het pamflet van Rutte krijgen die waarden een dwingender vorm. 'Met onze waarden en vrijheden is het alles of niets. Wil je niet meedoen, dan is het tijd ergens anders een plekje te zoeken.'

Die waarden en normen zijn bij de VVD onlosmakelijk verbonden met veiligheid. Daarom wil de partij een miljard euro meer naar Defensie. Op termijn wil de VVD naar de 2 procent van de begroting die voor NAVO-leden de norm is. Ook moeten de antiterreureenheden van politie en krijgsmacht worden uitgebreid en de bevoegdheden van de veiligheidsdiensten aangepast aan technische ontwikkelingen.

De VVD wil onverkort vasthouden aan het plan-Azmani voor vluchtelingen: opvang in eigen regio, geen mogelijkheid in Europa asiel aan te vragen. Uitgeprocedeerde asielzoekers zijn geen vluchtelingen. Daarom moeten gemeenten stoppen met de opvang. Het helpen van illegalen wordt strafbaar. Overigens: bij de presentatie van het programma viel het woord islam niet één keer.

Nieuwkomers moeten zelf hun inburgering en taallessen betalen, vindt de VVD - net als in 2012. Wie de taal niet leert, krijgt geen uitkering. De voorwaarden voor het Nederlanderschap worden aangescherpt. De termijn voor naturalisatie wordt verlengd naar tien jaar. En asielzoekers met een verblijfsvergunning krijgen geen voorrang bij een sociale huurwoning.

Motto 'Door en door Nederlands, positief en eigenwijs'
Boodschap 'Beschermen wat we met elkaar hebben opgebouwd'
Opvallendste zin 'We letten op ons eten, we maken tijd om te sporten en proberen te stoppen met roken'

Originaliteit

+ De VVD incasseert met dit programma zijn premierbonus
- De ambitie spat er niet van af

'In onze hele geschiedenis zijn wij Nederlanders voor niemand bang geweest.' Alleen al over de eerste zin van het programma zou een flinke boom op te zetten zijn. 'Al die dingen die wij in Nederland zo gewoon vinden, zijn eigenlijk heel bijzonder', gaat het verder. Daar resoneert, met acht jaar vertraging, Trots op Nederland van Rita Verdonk.

Rutte bouwt er nu zijn hele campagne op. Er hoeft niet zoveel meer, want het land is al prachtig. Trots en optimistisch, dat is de gemoedstoestand waarmee Rutte de strijd in gaat. Niemand is beter gemutst. Een gesteldheid die hij ook bij zijn landgenoten ontwaart. Dat daar ruimte voor is, komt door zijn beleid van de afgelopen zes jaar. Dat is hoe hij zijn premierbonus denkt te verzilveren.

De Nederlandse identiteit wil hij waar nodig met harde hand beschermen. De VVD wil de maximumstraffen verhogen: 'Voor doodslag van 15 naar 30 jaar, voor moord van 30 naar 40 jaar.' Ook drank- en drugsrijders horen achter de tralies, vindt de VVD. 'Geen taakstraffen voor hen.'

De automobilist dient gekoesterd - kroonjuweel voor de VVD. De belasting op personenauto's en motoren wordt verlaagd, milieuzones worden afgeschaft. 'Wij vinden het belangrijk dat we kunnen doorrijden en dat het asfalt op de rijkswegen niet ongebruikt blijft liggen.' Voor nog meer rijplezier: het wordt mogelijk een persoonlijk kenteken aan te vragen.

We hebben het beste gezondheidsstelsel ter wereld, vindt de VVD. Dat moet over de hele linie gelden. Daarom moeten de allerbeste verzorgings- en verpleeghuizen de norm zijn. Niet door meer geld voor tehuizen beschikbaar te stellen, maar door slimmer met de middelen om te gaan. Daar kunnen de ouderen hun eigen dag indelen.

De VVD-fractie stemde onlangs in overgrote meerderheid tegen het D66-wetsvoorstel iedereen standaard orgaandonor te maken. De partij wil meer donoren vinden door 'goede begeleiding van betrokkenen voorafgaand en na het overlijden van hun naaste.'

Beeld anp

Haalbaarheid

+ De VVD speelt in vrijwel elke haalbare coalitie een rol. Dit programma dus ook.
- Aangenomen dat regeren met Wilders' PVV (en het CDA) geen optie is, zullen linkse coalitiepartners Rutte dwingen heel veel water bij de wijn te doen.

Regeren zonder de VVD is ook na 15 maart 2017 zo goed als ondenkbaar. Zelfs als de PVV de grootste wordt, zal snel naar Rutte worden gekeken. Het programma bevat voor alle mogelijke coalitiegenoten aanknopingspunten: onderwijs en innovatie voor D66, PvdA en GroenLinks, veiligheid en identiteit voor CDA en de kleine christelijken, met migratie en integratie buigt de VVD richting PVV. Het onverkort vasthouden aan het zorgstelsel maakt regeren met de SP op voorhand zo goed als onmogelijk, maar verder houdt de VVD met dit programma alle opties open.

Beeld anp

Hoofdpunten

- Een miljard euro extra naar Defensie.
- Meer antiterreureenheden bij politie en leger.
- Meer keuzevrijheid bij AOW en aanvullend pensioen.
- Forse verlaging van de belasting voor alle werkenden. Verlaging van de belasting op arbeid om de werkgelegenheid te stimuleren.
- Verlaging van de vermogensrendementsheffing. Niet gebaseerd op fictieve opbrengsten, maar op daadwerkelijke verdienste.
- Opeenvolging van tijdelijke arbeidscontracten moet weer mogelijk worden.
- De eerste drie maanden na ontslag een hogere werkloosheidsuitkering
- Schade als gevolg van gaswinning moet worden gecompenseerd.
- Herinvoering elektronisch stemmen.
- De publieke omroep moet zijn toegevoegde waarde vergroten door zich te richten op nieuws en educatie.
- Strikte naleving van het Stabiliteitspact in de EU.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden