Verkiezingsprogramma CDA is aanval op coalitiepartijen

Met de vertrouwde sterke nadruk op waarden, tradities, families en gezinnen opent het CDA in het woensdagochtend gepresenteerde verkiezingsprogramma de aanval op de coalitiepartijen VVD en PvdA. De partij wil de eenheid en de sociale samenhang in het land herstellen.

Van links naar rechts: partijvoorzitter Ruth Peetoom, fractieleider Sybrand Buma en Tweede Kamerlid Mona Keijzer. Beeld anp

Het CDA maakt een groot punt van de toenemende polarisatie in Nederland. 'Tussen jong en oud, laag en hoogopgeleid en tussen autochtone en allochtone Nederlanders.' Die zorg leidt tot enkele concrete en verstrekkende voorstellen, waaronder de herinvoering van de dienstplicht. In dienst moeten jongeren leren dat samenleven een gezamenlijke opdracht is. Zo wordt 'de verbinding, het normbesef en burgerschap versterkt'.

Die plicht kan worden vervuld bij Defensie, maar ook in de zorg, bij de politie of andere maatschappelijke organisaties. 'We beginnen met jongeren die een extra zetje nodig hebben om hen bij de samenleving te houden. Voor hen heeft de dienstplicht een (her)opvoedende rol, die voor sommigen helaas hard nodig is. Op termijn gaat de dienstplicht gelden voor alle jongeren, zowel jongens als meisjes.'

Het CDA heeft voor het eerst nadrukkelijk een programma op hoofdlijnen gemaakt. De partij wil voorkomen dat allerlei voorstellen en ideeën alweer snel ingehaald worden door de actualiteit. Daarom is er vooral aandacht voor de waarden, normen en gedachten die de partij als wezenlijk beschouwt. Daaruit volgen voorstellen op grote lijnen, die bij regeringsdeelname - waar het CDA vurig op hoopt - moeten worden uitgewerkt in een regeerakkoord. De partij wil in het volgende kabinet twee speciale posten installeren: een minister voor Familie en Gezin plus de terugkeer van een minister van Landbouw.

Beeld anp

Zorgbonus

De partij vindt dat het kabinet te fors heeft bezuinigd op de zorg voor ouderen en zieken, zonder daarvoor een redelijk alternatief te bieden. 'Wij komen daarom met een zorgbonus voor familieleden en mantelzorgers die voor een langere tijd de zorg voor een naaste op zich nemen.' De zorgbonus betekent een belastingvoordeel voor kinderen, ouders, grootouders en mantelzorgers, die ervoor kiezen om verlof op te nemen of minder te gaan werken om de zorg beter te kunnen combineren met het werk. 'Zorgen voor elkaar moet niet belast, maar beloond worden.'

Verder neemt het CDA in de opgelaaide discussie over de toegankelijkheid van de zorg een middenpositie in. Waar de SP kiest voor afschaffing van het eigen risico en de VVD voor handhaving, wil het CDA een verlaging. 'Het eigen risico blijft een goed instrument om de kosten in de hand te houden, maar een forse verlaging van het eigen risico maakt dat de lasten voor de
zorg eerlijker worden verdeeld onder gezonden en zieken.'

Ook opvallend in deze categorie: ouders krijgen na de geboorte van hun kinderen samen drie maanden extra ouderschapsverlof.

Terugkeer basisbeurs, ook zzp'ers verzekerd

Ook de terugkeer van de studiebeurs past in de strijd tegen de ongelijkheid. 'Het leenstelsel vergroot de scheidslijn tussen hoger- en laagopgeleiden in onze samenleving en de toegankelijkheid van het onderwijs staat op het spel. Wij willen daarom het huidige leenstelsel terugdraaien en de basisbeurs voor de bachelorfase opnieuw invoeren.'

Op de arbeidsmarkt hoopt het CDA het debat open te breken waar de coalitie de afgelopen jaren stukliep op onderlinge meningsverschillen. Dat begint bij de omgang met het snel groeiende leger zzp'ers, waardoor veel mensen slecht verzekerd zijn en de sociale verzekeringen onder druk komen te staan. De partij wil daarom een nieuwe basisverzekering voor arbeidsongeschiktheid voor alle werkenden. 'Zowel mensen met een vast als met flexcontract dragen daar financieel aan bij en kunnen bij arbeidsongeschiktheid een beroep doen op deze regeling.'

Het CDA denkt daarnaast dat meer mensen in vaste loondienst komen als de risico's voor de werkgever kleiner worden. Daarom wordt de verplichting tot loondoorbetaling bij ziekte voor de werkgevers fors teruggebracht. 'Voor langere ziekteperiodes komt er een private regeling met publieke waarborgen. Op die manier blijven alle werkenden beschermd en wordt het voor werkgevers aantrekkelijker om mensen vast in dienst te nemen.'

CDa-leider Sybrand Buma op het Binnenhof. Beeld anp

Versimpeling belastingstelsel, invoering kiesdrempel

Ook bij de belastingen gaat het CDA verder waar de coalitie vorig jaar stopte. De partij wil een stelsel met twee tarieven: een laag tarief voor de lage inkomens en een hoger tarief voor hoge inkomens. 'Daarbij versimpelen we de huidige wirwar van inkomensschijven, heffingskortingen en aftrekposten die in de praktijk leiden tot veel onduidelijkheid en allerlei onbedoelde effecten.'

Het CDA is van oudsher niet snel enthousiast over referenda of andere vormen van drastische bestuurlijke vernieuwing, maar wil nu wel maatregelen tegen de bestuurlijke spaghetti op het Binnenhof: om te beginnen met een kiesdrempel van twee zetels. 'De versplintering wordt vergroot door afsplitsingen en eenmansfracties, die niet of nauwelijks hun parlementaire rol kunnen vervullen.'

Premier Mark Rutte ontmoet CDA-kamerlid Mona Keijzer op de Volendamse markt. Beeld anp

Sluiting coffeeshops

Op één punt gooit het CDA demonstratief de kont tegen de krib. Onlangs ontstond in de Tweede Kamer een meerderheid voor de legalisering van wietteelt onder overheidstoezicht, maar daarin gaan de christendemocraten niet mee. Integendeel. 'Wij kiezen voor een terugdringing van het aantal coffeeshops, te beginnen in de buurt van scholen. De illegale handel in drugs, straatverkoop en illegale verkooppunten worden hard aangepakt. Uiteindelijk willen wij toe naar het sluiten van alle coffeeshops. Alleen op die manier kunnen we de drugshandel een halt toeroepen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden