Weblog

Verkiezingsblog: Vijandige vragen van de boze Britse kiezer

In de aanloop naar de Britse verkiezingen schrijft onze correspondent Patrick van IJzendoorn dagelijks een weblog. Dit is de eerste aflevering.

Demonstratie tegen Ed Miliband vorige week in LondenBeeld afp

De Britse kiezer is boos. Hoe boos, dat bleek gisteravond tijdens een speciale verkiezingseditie van het politieke discussieprogramma Question Time. Kiezers mochten vragen stellen aan premier David Cameron, vice-premier Nick Clegg en oppositieleider Ed Miliband. Het werd een bloedbad. Vooral voor Miliband.

Voorafgaand aan de uitzending had de rechtse pers de vrees geuit dat de BBC weer een 'links' studiopubliek had geselecteerd. Bij gewone uitzendingen van Question Time hebben rechtse journalisten en politici het doorgaans zwaarder te verduren dan hun linkse collega's.

Twee weken geleden klaagde UKIP-leider Nigel Farage over de linkse voorkeur van de aanwezigen tijdens het debat tussen de uitdagers. De vrees bleek onterecht.

God's Own County
Vanaf de eerste minuut bleek dat hier sprake was van een publiek dat in geen enkele politicus meer vertrouwen heeft, links of rechts. Had het soms iets te maken met de locatie: Leeds, een grote stad in Yorkshire?

Dat graafschap - ook wel God's Own County genoemd - staat bekend als een bastion van gezond verstand, van no nonsense, van nuchterheid. Yorkshiremen, de Friezen van Engeland, hebben weinig tijd voor kakkineuze politici uit Londen.

David Cameron mocht het spits afbijten. Hij kreeg vijandige vragen. Waarom misleid je de kiezers door niet te zeggen waarop je wil bezuinigen? Overdrijf je het misbruik van de sociale zekerheid niet? Waarom ga je een direct debat met Miliband uit de weg? Waarom praat je alleen over geld en niet over ethiek?

De premier sloeg zich er knap doorheen. Het leek wel alsof de Tory vijf espresso's op had. Hij sprak vol passie. Geen schim van de flegmatieke Cameron eerder uit de campagne. Maar het vuurwerk moest nog komen.

Het verkiezingsdebat in de Leeds Town HallBeeld afp
David Cameron tijdens het debaBeeld reuters

Traumatische terugkeer
Ed Miliband koestert goede herinneringen aan Leeds. Hij woonde er als kind (zijn vader doceerde er aan de universiteit) en sindsdien is de socialist aanhanger van Leeds United, de voetbalploeg die in de jaren zeventig als geen ander lelijk kon winnen.

Maar zijn terugkeer naar Leeds liep uit een trauma. Aan het einde van de 28 minuten durende ondervraging was Miliband zo van slag dat hij bijna van het podium viel, als Madonna tijdens de Bafta's. Het publiek moest niets hebben van deze intellectueel uit Hampstead, die het liefst spreekt met een katheder, de toehoorders de les leest, net als tijdens zijn jaren als gastdocent op Harvard.

Dit keer waren het de kiezers die hém de les lazen. Waarom verkocht de vorige Labour-regering 's lands goudvoorraad tegen dumpprijzen? Waarom gaf Labour geld uit als water? Waarom geef je de mensen geen stem over de EU? Waarom moeten wij jou onze economie weer toevertrouwen?

Het publiek verleidde hem tot een belofte waar hij spijt van gaat krijgen. De kans is nihil dat Labour bij de verkiezingen een meerderheid behaalt en dus is een vorm van samenwerking noodzakelijk. Dat zou dan moeten met de Schotse nationalisten die Labour totaal gaan wegvagen. Miliband verzekerde dat hij geen coalitie gaat vormen of deal gaat sluiten met de partij die het land wil opbreken. Hij creeerde een vluchtweg: hij sloot Schotse steun per wetsvoorstel niet uit.

Ed Miliband bij het debatBeeld reuters

Geestig
Als laatste kwam Clegg aan de beurt en zoals te verwachten viel ging de eerste vraag over het breken van beloften. Immers, Clegg had tijdens de verkiezingscampagne van 2010 beloofd de studiegelden niet te zullen verhogen, maar onder druk van de Conservatieve coalitiepartner deed hij dat toch.

Van deze ommezwaai is hij nooit hersteld. Wellicht omdat hij weinig meer te verliezen heeft, was Clegg redelijk ontspannen en vrij geestig tijdens het spervuur van vijandelijke vragen.

Snel gehouden opiniepeilingen wezen uit dat Cameron de beste prestatie geleverd had, ook al wist hij lastige vragen behendig te ontwijken. Volgens de hoofdredacteur van The Spectator, Fraser Nelson, heeft het Leeds-publiek de verkiezingscampagne, een week voor de stembureaus open gaan, eindelijk boeiend gemaakt. 'Kan de BBC dit publiek misschien een eigen show geven? Ik zou elke week kijken,' twitterde hij.


Nick CleggBeeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden