Verkiezingen Kosovo teleurstelling

Etnische Serviërs in het noorden van Kosovo zijn zondag niet gaan stem-men. Een tegenslag voor de EU en Servië, die het con-flict opgelost willen zien.

Door massaal weg te blijven bij de gemeenteraadsverkiezingen van afgelopen zondag hebben de etnische Serviërs in het noorden van Kosovo zowel de Europese Unie als Servië een hak gezet.


Middels het uitbrengen van hun stem hadden de etnische Serviërs hun instemming kunnen betuigen met het eerder dit jaar door de Europese Unie onderhandelde akkoord. In ruil voor een beperkte vorm van autonomie voor de Servische minderheid beloofde Belgrado daarin zijn banden te verbreken met Kosovo. Het was een resultaat waarop EU-buitenlandchef Catherine Ashton terecht trots was.


Naar de uitslag van de lokale verkiezingen werd in Brussel dan ook met spanning uitgekeken. Voor het eerst sinds het uitroepen van de onafhankelijkheid door de Albanese meerderheid in 2008 zouden de Serviërs deelnemen aan volledig Kosovaarse verkiezingen.


Ook in Belgrado stond er veel op het spel. Een normale stembusgang had voor hen de deur naar de Europese Unie wagenwijd kunnen openzetten. De Servische regering wil graag zo snel mogelijk met de toetredingsonderhandelingen beginnen.


Het enige wat de Kosovaarse Serviërs moesten doen om die wens in vervulling te doen gaan, was zondag de deur uitkomen.


Maar dat deden ze dus niet, of tenminste in te geringe mate. De opkomst in het door de etnische Serviërs gedomineerde noorden lag extreem laag. In Mitrovica, de hoofdplaats van de Servische enclave, kwam eigenlijk alleen de Albanese minderheid stemmen. Door die magere opkomst dreigde het door etnische Serviërs gecontroleerde deel van Mitrovica een Albanese Kosovaar als burgemeester te krijgen.


Zover komt het wellicht niet. Toen gemaskerde hooligans zondagmiddag verschillende stembureaus binnenvielen, moest het stemmen worden gestaakt. De kans is groot dat in het noorden van Kosovo de verkiezingen moeten worden overgedaan.


De invallen vormden het dieptepunt van een buitengewoon gespannen zondag. De hele dag door patrouilleerden Servische nationalisten voor de stembureaus. Inwoners die het waagden te gaan stemmen, werden lastiggevallen of zelfs gefilmd. Een Servische kandidaat-burgemeester kreeg enkele rake klappen.


Ook zonder die intimidaties zou de opkomst laag zijn geweest. Deelname hield immers indirect een erkenning in van een onafhankelijk Kosovo en dat is iets waar de etnische Serviërs in het noorden zich nog lang niet bij hebben neergelegd. Ze blijven Kosovo beschouwen als een deel van Servië, zoals het trouwens nog altijd in de Servische grondwet staat. Met de Albanese meerderheid, die 90 procent van de bevolking van Kosovo uitmaakt, willen ze niets te maken hebben.


Hun boycot van de verkiezingen vormt een zware tegenslag voor de Europese Unie, die de voorbije jaren kosten noch moeite spaarde om een oplossing voor het Kosovaarse probleem te vinden. Het enige succesje waarmee Brussel kan uitpakken is de hoge opkomst in enkele Servische enclaves in het zuiden van Kosovo. De Servische minderheid zou er zelfs zes burgemeesters kunnen leveren. Maar dat positieve signaal steekt bleek af tegen het fiasco in het noorden, waar de meeste Serviërs wonen.


Het is ook een les voor een organisatie die prat gaat op haar democratische doelstellingen. Het historische akkoord van april werd bedisseld over de hoofden van de betrokkenen heen. De Servische Kosovaren waren nooit bij de onderhandelingen tussen Belgrado en Pristina betrokken.


De grootste verliezers zijn te vinden in Servië, waar men gehoopt had bijna vijftien jaar na de afscheuring van Kosovo eindelijk een punt te zetten achter een aanslepend conflict. De regering onder leiding van de socialistische premier Ivica Dacic, een oud-medewerker van Slobodan Milosevic, had de voorbije week herhaaldelijk opgeroepen te gaan stemmen.


Hoe groot de teleurstelling was, bleek zondagavond al. Toen vicepremier Aleksander Vucic hoorde dat de zaken in Mitrovica uit de hand aan het lopen waren, bood hij de internationale gemeenschap aan met een interventie orde op zaken te zetten. Zijn verzoek werd beleefd afgewezen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden