Verkeerden knapten het vuile werk op

BURGERINZET OUD & NIEUW De inzet van 'rolmodellen' tijdens de jaarwisseling was succesvol, maar werpt ook de vraag op wat de welzijnsinstanties hebben gedaan en - vooral - nagelaten.

De enorme nieuwjaarsinzet van Haagse moskeevrijwilligers tekent een verbetering: niet langer leggen gewone Nederlanders zich stilzwijgend neer bij het nieuwjaarsgeweld van groepen kwaadwillende en hufterige jongens, maar stellen zij de norm. Niet langer mijdt en vreest de politie de massa, maar mobiliseert ze die. Dat verdient navolging in heel Nederland.


Toch heb ik heb ik gemengde gevoelens van vreugde en zorg na een etmaal patrouilleren met de politie tijdens de jaarwisseling in de Haagse Schilderswijk en Transvaalbuurt. Vreugde over het feit dat de politie door de burgers wordt gesteund. Want doorgaans vreest ze niet zozeer die veertig etters, maar het dreigend protest van zwijgende buurtgenoten die bij een politie-optreden loyaal blijken aan hun gewelddadige buurjongens. Zorgelijk is het falen van de gesubsidieerde welzijnsorganisaties. Zíj hadden de bewoners moeten mobiliseren. De politie had de etters vervolgens moeten opsporen en vastzetten.


Minister Ivo Opstelten (Veiligheid en Justitie) kan wel klagen dat tijdens de jaarwisseling minstens zoveel agenten en hulpverleners zijn belaagd als vorig jaar, maar hij heeft hen intussen wel in de kou laten staan. Hij schreef de burgemeesters wel ter voorbereiding op nieuwjaarsnacht, maar hij had natuurlijk voor hen de uitvoeringspraktijk moeten veranderen, in plaats van wat voorschriften te leveren.


Dat zien ook de Haagse burgemeester Jozias van Aartsen en Hans Rasenberg, de superwijkagent met wie ik op pad was. Ik zag Van Aartsen deze vroege nieuwjaarsochtend in de keuken van moskee El Nour, waar hij zich onderhield met de vrijwilligers die de hele nacht de mannen op de straat voorzagen van koffie en broodjes. Hij maakte ook kenbaar zich in hoge mate afhankelijk te weten van de vrijwilligers. 'Hadden wij in Ypenburg ook buurtvrijwilligers gehad', vertelde Aartsen hun, 'dan hadden wij daar de ME niet hoeven inzetten.' Ook wijkagent Rasenberg ziet het probleem: 'Anders dan de ME zijn gewone politieagenten niet opgeleid voor massale chaotische gebeurtenissen als Oud en Nieuw. Daarom moeten wij de hulp wel inroepen van de moskeeën.'


Minister Opstelten doet Hans Rasenberg en de andere de politieagenten ernstig tekort - brengt hen zelfs in gevaar - zolang hij in probleemwijken als de Schilderswijk geen Turkse en Marokkaanse agenten inzet die de speciale expertise hebben om brandstichters, inbrekers en geweldplegers te onderscheiden van goedwillende burgers.


Daarom heeft superagent Hans tijdens de jaarwisseling de sociale controle georganiseerd door middel van het zogenoemde rolmodellenproject - de inzet van burgers met enig gezag die overlastplegers aanspreken op hun gedrag. Ik heb gezien dat dit heel goed gelukt is.


In Den Haag waren op Oud en Nieuw alle moskeeën deze nacht geopend en hebben zij, samen met sportverenigingen en een Sikhtempel, bij elkaar negenhonderd vrijwilligers de straat op gestuurd om de openbare ruimte terug te winnen op groepjes kwaadwillende jongens.


Passeerden wij 's middags op oudjaarsdag met onze politiewagen op het Kaapsplein nog de resten van een zojuist uitgebrand busje, rond middernacht zagen wij hier buurtkinderen op de schommel, omringd door meespelende volwassenen.


Zonder de vrijwilligers had de politie het niet gered, en dat is niet goed. Het werkt namelijk alleen als de politie haar eigen zaken op orde heeft: optreden, handhaven, de pakkans verhogen en met gezag in de wijk optreden. Wat de overheid had moeten doen voor de politie, is het gesubsidieerde welzijnswerk aan het werk zetten, ook al valt Oud en Nieuw niet binnen de kantooruren.


Voor de politie in Den Haag heeft dat een aanzienlijke taakverzwaring tot gevolg gehad. Agent Hans is met twee andere politieagenten maandenlang bezig geweest om de bewoners te mobiliseren. Al die tijd konden zij geen boeven vangen.


Dus andere gemeenten van Nederland: doe dit de politie niet aan. Laat de welzijnsinstituten hier niet mee wegkomen en stel eisen aan hun inzet. Het gemeentebestuur van Den Haag doet er goed aan te onderzoeken waarom de gesubsidieerde welzijnsmedewerkers de grote afwezigen waren bij de voorbereiding en deze nacht prinsheerlijk thuis zaten.


AHMED MARCOUCH


Zit voor de PvdA in de Tweede Kamer


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden