Verkeerde mannen, verkeerde tijden

Haar leven begon met een aardbeving, in Napier, Nieuw-Zeeland. En toen was ze nog niet eens geboren. Haar moeder ontkwam hollend, met een kind in haar armen en een kind in haar buik, aan het donderende puin....

Het is een patroon dat zich in het leven van Franklin Birkinshaw (1931), die later nog Fay Birkinshaw, mrs. Bateman, mrs. Weldon en mrs. Fox zou gaan heten, dikwijls zou herhalen. Het verhaal dat Fay Weldon (de naam van deze echtgenoot hield ze voor het gemak als handelsmerk) vertelt in haar autobiografie is, net als haar romans, er een van passies voor de verkeerde mannen op het verkeerde tijdstip, buitenechtelijke kinderen, rottige baantjes, stekelige huwelijken, en vrouwen die tegen de prefeministische mode in, in hun eentje een gezin onderhouden. Auto da Fay noemde zij haar vorig jaar in Engeland verschenen, nu vertaalde boek, en die woordspeligheid verraadt een restje liefde voor haar oude vak van copywriter.

Dat patroon vinden, daar was het haar om te doen. Alsof de romanschrijfster niet kon accepteren dat het niet gebundelde, onaffe leven iedere pointe of catharsis ontbeert en de aardschokken onverstoorbaar hun schade aanrichten.

Zelf wijt ze de turbulentie aan het milieu van haar voorouders - een geslacht van schrijvers en musici, die de vrije liefde en het socialisme predikten en zich te verheven voelden voor huiselijke beslommeringen. Dat zij zelf later evenzeer minachting zou koesteren voor al wie geen kunstenaar was, zich in allerlei bochten wrong om erbij te horen, is een patroon dat ze gek genoeg niet zelf ontdekt.

Deze nogal ijdele autobiografie is vooral interessant als tijdsdocument. Het is verbijsterend te lezen hoe weinig er mocht en kon in het Londen van de jaren vijftig, zestig. Hou je mond en wees mooi, was het devies voor vrouwen. Mooi was ze niet, Fay, en ze had een grote mond. Ze verdiende 'speldengeld', want vrouwen hadden geen recht op een echt salaris. Op een zeker moment wordt haar verhaal zo beschamend, dat ze overstapt op de derde persoon - 'ik' wordt haar te pijnlijk. Zij, mrs. Bateman, trouwt uit financiële wanhoop met een dor schoolhoofd. De man is impotent, maar moedigt haar aan met vunzige types te rommelen en een baantje in een seksclub te nemen, opdat hij haar kan uithoren. Het is een verhaal dat op zichzelf een schrijnende novelle is. De schrijfster wint het van de zeurpiet.

Jammer alleen dat de vertaling erbarmelijk is. 'Dylen Thomas', 'wat zich daarin bevind', 'argument' als woordenwisseling wordt bedoeld - was er nu niemand te vinden die deze vertaling even kon doorlezen? Gelukkig is het Engelse origineel nog verkrijgbaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden